ERİME: Maddenin katı halden sıvı hale geçme durumudur.  

BUHARLAŞMA: Maddenin sıvı halde haz hale geçme durumudur. Bu duruma aynı zamanda KAYNAMA adı da verilir.

DONMA: Maddenin sıvı halde katı hale geçme durumudur.

YOĞUNLAŞMA: Maddenin gaz halde sıvı hale geçme durumudur. Bu duruma aynı zamanda YOĞUŞMA adı da verilir.

SÜBLİMLEŞME: Maddenin katıdan direkt olarak gaz hale geçme durumudur. En bilinen örneği naftalindir.

KRİSTALLEŞME: Maddenin gaz halde direkt olarak katı hale geçme durumudur. Bu duruma aynı zamanda KIRAĞILAŞMA adı da verilir.

HAL DEĞİŞİMİNDE ENERJİ HESABI

Maddelerin hal değişimleri sırasında enerjilerin hesaplanmasında Q = m . l formülü kullanılır. Burada Q ısı, m kütle, l hal değişim ısısıdır.

Tüm TEOG Fen Bilimleri Konu Anlatım videoları için tıklayın.

Kafanıza takılanları ya da yorumlarınızı altta yer alan Tartışmaya Katılın bölümüne yazabilir, çözemediğiniz soruları www.ozancorumlu.com/sizden-gelen-sorular bölümüne koyabilirsiniz.

ISI: Bir maddeyi oluşturan tüm taneciklerin kinetik ve potansiyel enerjilerinin toplamıdır. Toplam enerji denildiğince ISI kavramından bahsediliyor demektir.

SICAKLIK: Bir maddeyi oluşturan taneciklerin ortalama kinetik enerjileri ile doğru orantılı bir büyüklüktür.

ISI ALIŞVERİŞİ

Isının, bir maddeden bir başka maddeye aktarılmasına ‘Isı Alışverişi’ denir. 

DENGE SICAKLIĞI

Isı alışverişinde bulunan maddeleri ulaştıkları ortak sıcaklığa ‘Denge Sıcaklığı’ denir.

ISI-SICAKLIK-KÜTLE İLİŞKİSİ

ÖZISI

Bir maddenin 1 gramını 1 °C arttırmak için gerekli olan ısı miktarına ‘Özısı’ denir.

• c harfi ile gösterilir.
• Birimi cal/g °C ya da J/g °C ‘dir.
• Özısı, ayırt edici bir özelliktir.
• Her maddenin özısısı birbirinden farklıdır.

Tüm TEOG Fen Bilimleri Konu Anlatım videoları için tıklayın.

Kafanıza takılanları ya da yorumlarınızı altta yer alan Tartışmaya Katılın bölümüne yazabilir, çözemediğiniz soruları www.ozancorumlu.com/sizden-gelen-sorular bölümüne koyabilirsiniz.

İtalyan bilim adamı Toriçelli, yaptığı deneyde açık hava basıncını bulmuştur. 1 metrelik cam çubuğu civa ile dolduran Toriçelli, bu çubuğu ters çevirip yine civa dolu bir kaba boşaltmıştır. Daha sonra cam çubukta 76 cm‘lik bir yükselme gözlemlemiştir. Bunun sebebi de havanın kaptaki civaya uyguladığı basınçtır.

Deney Hakkında Bilmeniz Gereken Detaylar

Açık hava basıncına, atmosfer basıncı da denir. Po ile gösterilir.

Açık Hava Basıncı ile Yükseklik Arasındaki İlişki

Açık hava basıncı, deniz seviyesinden yukarılara doğru çıkıldıktan azalır, deniz seviyesinden aşağılara doğru gittikçe artar.

Açık Hava Basıncı ile Sıcaklık Arasındaki İlişki

Isınan hava genleşir. Yani, civanın üzerindeki hava yukarı doğru çıkar. Bu da civanın üzerindeki basıncı düşürür. Özetle; sıcaklık arttıkça açık hava basıncı azalır. Sıcaklık ile açık hava basıncı arasında ters orantı vardır.

Açık Hava Basıncı ile Sıvının Cinsi Arasındaki İlişki

Deneyde kullanılan sıvının yoğunluğu azalırsa, açık hava basıncı artar. Toriçelli deneyinde civa(yoğunluğu=13,6) yerine su(yoğunluğu=1) kullanılsaydı, civanın yükselme seviyesi 76 cm değil, tamı tamına 10.5 metre olurdu.

Açık Hava Basıncı Ne İle Ölçülür ?

Açık hava basıncı barometre ile ölçülür.Kapalı gazlar manometre ile ölçülür. Karıştırmayın !

Tüm TEOG Fen Bilimleri Konu Anlatım videoları için tıklayın.

Kafanıza takılanları ya da yorumlarınızı altta yer alan Tartışmaya Katılın bölümüne yazabilir, çözemediğiniz soruları www.ozancorumlu.com/sizden-gelen-sorular bölümüne koyabilirsiniz.

Nelere Bağlıdır ?

Nelere Bağlı Değildir ?

Sıvı basıncı matematiksel olarak P = h x d x g formülü ile hesaplanır.

Yükseklikleri aynı olan iki sıvıdan, yoğunluğu büyük olanın sıvı basıncı daha büyüktür. Aynı şekilde yoğunlukları aynı olan iki sıvıdan, yüksekliği büyük olanın sıvı basıncı daha büyüktür.

Derinlik

Tüm TEOG Fen Bilimleri Konu Anlatım videoları için tıklayın.

Kafanıza takılanları ya da yorumlarınızı altta yer alan Tartışmaya Katılın bölümüne yazabilir, çözemediğiniz soruları www.ozancorumlu.com/sizden-gelen-sorular bölümüne koyabilirsiniz.

Katı basıncı matematiksel olarak, kuvvetin (cismin ağırlığı) yüzey alanına bölünmesiyle bulunur. Basınç  P , kuvvet  F , yüzey alanı  S  ile gösterilir.

Nelere Bağlıdır ?

Yani yüzey alanı azalırsa, katı basıncı artar. Aynı şekilde zemine uygulanan kuvvet artarsa basınç artar. Katı basıncı, yüzey alanı ile ters orantılı, zemine uygulanan dik kuvvet ile doğru orantılıdır. Ayrıca basınç kuvveti demek, ağırlık demektir. Karıştırmayın !

Tüm TEOG Fen Bilimleri Konu Anlatım videoları için tıklayın.

Kafanıza takılanları ya da yorumlarınızı altta yer alan Tartışmaya Katılın bölümüne yazabilir, çözemediğiniz soruları www.ozancorumlu.com/sizden-gelen-sorular bölümüne koyabilirsiniz.

TEOG Katı Basıncı konu anlatım video için tıklayın.

TEOG Sıvı Basıncı konu anlatım video için tıklayın.

TEOG Açık Hava Basıncı konu anlatım video için tıklayın.

Kafanıza takılanları ya da yorumlarınızı altta yer alan Tartışmaya Katılın bölümüne yazabilir, çözemediğiniz soruları www.ozancorumlu.com/sizden-gelen-sorular bölümüne koyabilirsiniz.

2 çeşit üreme vardır.

Eşeysiz üreme, 1 ana hücreden kendisiyle tıpa tıp aynı 2 yavru hücre oluşmasıyla sonuçlanan üreme çeşididir. Eşeysiz üreme mitoz bölünmeyle gerçekleşir.

Eşeysiz Üremenin 4 çeşidi vardır;

Tek hücreliler (amip, öglena vb.) ve bakteriler bölünerek ürerler.

Deniz anası, hidra, sünger, ciğer otu, bira mayası tomurcuklanarak ürerler.

Çilek, patates, gül, begonya, soğan, zambak gibi bitkiler vejetatif ürerler. Sadece bitkiler vejetatif üreme yaparlar.

Deniz yıldızı, toprak solucanı gibi canlılar yenilenerek ürerler. Yılan, kertenkele gibi canlılar yenilenme yaşarlar fakat yenilenerek üremezler !

Eşeyli üreme, 1 ana hücreden birbirinden farklı 4 yavru hücre oluşturarak gerçekleşen üreme çeşididir. Eşeyli üreme mayoz bölünmeyle gerçekleşir. Mayoz bölünmenin bir evresi olan parça değişimi (krossing over) sebebiyle yavru hücreler ana hücre ve birbirleriyle aynı olmazlar. Bu yüzden eşeyli üremede çeşitlilik vardır deriz. Eşeyli üremede erkek ve dişi vardır. Önce eşey ana hücrelerinden (2n=46) eşey hücreleri(sperm, yumurta) oluşur. Erkeğin sperm (n=23) , dişinin yumurta (n=23) hücreleri birleşerek zigotu (2n=46) oluşturur.

Bitkilerde de erkek ve dişi vardır. Erkek eşey hücresi polen (n=23) ile dişi eşey hücresi yumurta (n=23) birleşerek tohumu (2n=46) oluşturur.

Eşeyli Üreme ile Eşeysiz Üreme Arasındaki Farklar

Tüm TEOG Fen Bilimleri Konu Anlatım videoları için tıklayın.

Kafanıza takılanları ya da yorumlarınızı altta yer alan Tartışmaya Katılın bölümüne yazabilir, çözemediğiniz soruları www.ozancorumlu.com/sizden-gelen-sorular bölümüne koyabilirsiniz.