Özel ders ücretleri öğretmenden öğretmene, sınıftan sınıfa, şehirden şehire, dersten derse göre değişkenlik gösterir. Hatta haftada kaç saat özel ders aldıracağınıza göre de özel ders ücretleri değişebilmektedir.

Burada dikkat etmeniz gereken çok fahiş fiyatlardan uzak durmanızdır. Özellikle TEOG, YGS, LYS gibi direkt sınava hazırlık sürecinde fiyatlar doğal olarak daha fazla olmaktadır. Sınava hazırlık haricinde de öğretmenin referansları, tecrübesi, özetlersek ‘kalitesi’ de özel ders fiyatlarında çok önemli bir faktördür.

Genellikle en ucuz özel ders verenler üniversite öğrencileridir. Harçlık olarak gördükleri özel ders piyasasında saatlik ücretlerini ucuz olması sebebiyle de rağbet gören bir kesimdir. Tecrübelerinin olmaması, öğretmenlik sıfatına sahip olmamaları sebebiyle fiyatları uygundur.

TEOG, YGS, LYS gibi hazırlık süreçlerinde saatlik özel ders ücretinin 100 TL’den fazla olması, şahsi görüşüm olarak yukarıda belirttiğim ‘fahiş’ fiyat kategorisine girer.

Özel ders ücretini belirleyen faktörlerden birisi de hiç kuşkusuz yaşanılan şehirdir. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerdeki alım gücüyle orantılı olarak özel ders fiyatları da daha yukarıdadır. Fakat küçük şehirlerde arz-talebin de daha düşük olması, yaşam şartlarının da büyükşehirlere göre nispeten daha sınırlı olması sebebiyle fiyatlar daha düşük olabilmektedir.

Özel ders aldırmadan önce ihtiyaç tam olarak belirlenmelidir ki buna göre de bir bütçe ayrılabilinsin. Genellikle 1 ya da 2 derste sıkıntısı olanlar özel derse başvurmaktadırlar ki bu da daha mantıklıdır. Ama Ne Zaman Özel Ders Aldırmalıyım ? başlıklı yazımda da anlattığım üzre teşhis tam konmadan yapılacak bir planlama hem verim, hem de bütçe olarak zarara aileleri uğratabilir.

Özel ders aldırmaya karar verdikten sonra mutlaka hangi sınıf ve ders için özel ders aldırmayı düşünüyorsanız iyi bir piyasa araştırması yapmanızı tavsiye ederim. Elbette yukarıda bahsettiğim öğretmen faktörü, şehir faktörü gibi faktörler de etkili olsa dahi bunları da göz önünde en iyi fiyat-performans dengesini bulmaya çalışmalısınız. Aksi taktirde, sadece ucuz diye yöneldiğiniz bir programda verim alamayabilir ya da gerekli araştırmaları yapmadan anlaştığınız yüksek ücret sonrası bütçeniz orta ya da uzun vadede sarsılır ise programı yarıda bırakmak zorunda kalabilirsiniz.

Elbette bu sorunun tek bir cevabı yok. Peki bu karar neye göre verilmeli ? En önemlisi bu kararı kim ve nasıl almalı ?

Haftalık ders saatini etkileyen temelde 2 faktör vardır:

Aile bütçesi konusu elbette atlanılamayacak bir faktör olarak her zaman ortada durur. Burada dikkat edilmesi gereken daha çok öğrencinin seviyesi, hedefi, yani temelde niçin özel derse ihtiyaç olduğudur. Yani bu iki etken birbirinden bağımsız değildirler.

Daha açık bir şekilde ifade etmek adına somut bir örnek verelim:

7’inci sınıf öğrencimiz var ve matematikten özel ders istiyor. 1 sene sonra TEOG sınavlarına girecek, her öğrenci ve aile gibi ‘iyi’ bir lise istiyor. (‘İyi’ kavramının göreceli bir kavram olduğu hususunu burada ayrı bir parantezde açıp konuyu dağıtmayalım.) Bakılacak ilk şey, öğrencinin temel eksikliklerinin olup olmadığıdır. Eğer varsa da ne derecede eksikliklerin olduğudur.

Eğer çarpım tablosunu bilmiyor ya da çok basit çarpma işlemlerinde dahi çok fazla hata yapıyorsa, durum ‘önemli’ bir seviyededir. Ve bütçeniz bu duruma karşın haftada 1 saatlik bir özel dersi kaldırabiliyorsa(bu kaldırma mevzusunu da yazının son bölümünde açacağım) kanımca hiç özel ders aldırmamanız ile haftada 1 saat özel ders aldırmanız arasında çok büyük bir fark olmayacaktır. Biliyor ve görüyorum ki bir çok veli ‘1 saatlik özel ders aldırmak, hiç aldırmamaktan iyidir.’ ya da ‘Biz üstümüze düşen görevi yapalım da…’ gibi düşüncelere gark olmakta. Fakat kazın ayağı öyle değil.

Bu tarz durumlarda veli, öğretmenden teknik olarak mümkün olmayan şeyler istemeye başlar zamanla. Ayrıca öğrenciden de. Biz millet olarak her şeyin ‘hızlandırılmış’ını çok severiz. Ve çarpık eğitim sistemimizde de ‘eğitimci’ adı altındaki tüccarların ’15 günde TEOG hızlandırılmış program! Hem de yarı fiyatına!’ gibi sloganlarını hem duvarlarda, hem apartmanınızın önündeki broşürlerde, hem de internette sıkça görürsünüz. Bir de gerçekten TEOG’a 15 gün falan kalmış, öğrenci ise daha konuları bile bitirmediyse ‘bir umut’ deyip çocuğunuz için gereksiz ve geri dönüşü olmayacak paralar harcarsınız.

Eğitim sistemimizdeki hiçbir sınav zekayı ölçmemekte! Buna emin olun. Ölçtüğü tek şey ‘düzenli, verimli ve uzun vadeli’ çalışmadır. Bu yüzden bu tuzaklara gelip paranızı çar çur etmeyin.

Peki ne yapılmalı ?

Yukarıda verdiğim örnekten devam etmek gerekirse, böyle bir durumda işinde ‘uzman’ bir öğretmene mutlaka danışmalısınız. Bu öğrencinin haftada kaç saat özel ders alması gerektiğinin tespiti önemlidir. Emin olun ‘2 saat daha az ders aldırmayayım’ diye düşünürken, son 15 güne girildiğinde cebinizden 3 kat daha fazla para çıkacaktır. Bu sene çıkmasa, bir dahaki sene…

Kendi öğrencilerimi seçerken her zaman uzun vadeli plan-program yapar, mümkün mertebe de işin maddi boyutunu bir kenara bırakıp ‘Sadece sınav öncesi 1 saat ders aldırayım, çocuğum 100 alsın’ mantalitesindeki insanlardan uzak dururum. Eğitim denen şey 1 günlük iş değildir. Eğitim hayat boyu devam eder ve düzenli çalışmayı, iyi bir plan-programı gerektirir. Bu sebepten dolayı ‘Erken kalkan yol alır’ atasözüne de selam çakıp belirtmem gerekir ki, mutlaka ama mutlaka planlarınızı anlık, hatta yıllık yapmayın. TEOG’a hazırlık için 8. sınıfı, üniversite sınavlarına hazırlık için 12. sınıfı beklemeyin.

İşin maddi boyutu konusunda ufak bir parantez daha açmak isterim ki, eskiye nazaran daha az rastlanılsa da ne yazık ki halen çok fazla karşılaşılan bir durumdur. Devletimizin bütçe oranlarında bile eğitime ayrılan paranın neredeyse son sıralarda olduğu düşünüldüğünde aslında bu duruma şahsi olarak çok fazla şaşırmasam da, yadırgadığımı söylemek isterim.

Gerçekten maddi durumu hiç iyi olmayan milyonlarca aileyi ve artık iyiden iyiye bilinçlenmiş ve çocuğunun eğitimi için doğru adımlar atan/atmaya çalışan velilerimizi bir kenara koyarak bu örneği vermediğimi öncelikle belirmek isterim fakat eğer günde 10 TL’lik bir paket sigara içiyorsanız, lütfen ‘Çocuğumun geleceği için özel derse verecek bütçem yok’,’3 saat değil de 2 saat yapsak’ vb. sözleri söylerken bir kez daha düşünün.