Danıştay, dershanelerin özel öğretim kurslarına dönüşümüne vize verirken kurslardaki 3 ders şartını ise “eğitim ve öğrenim hakkını ölçüsüzce sınırlandırması” gerekçesiyle durdurdu. Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) dershaneciliğin önüne geçmek için aldığı başlıca önlemlerden olan üç bilim grubu sınırlamasının ölçüsüz bulunması, “Dershane sistemi yeniden mi geliyor” tartışmalarına yol açtı.

Edinilen bilgiye göre, Bolu kent merkezinde hizmet veren FEM Dershanesi ile Gerede’de bulunan Özel Arkut Dershanesi’nin işyeri açma ve işletme ruhsatları Milli Eğitim Bakanlığı tarafından iptal edildi. Bolu Milli Eğitim Müdürlüğü müfettişlerinin raporları sonrasında Bakanlığın karar aldığı belirtildi. Kararın Bolu Valiliği’ne gelmesi sonrasında izinsiz faaliyet yürütüldüğü gerekçesiyle Bolu Belediyesi ve Gerede Belediyesi’ne dershanelerin kapatılmasıyla ilgili evrak tebliğ edildi. Belediyelerin zabıta ekipleri kısa süre içerisinde dershaneleri mühürlemeye gidecekleri öğrenildi.

Geçtiğimiz aylarda Bolu Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ekipleri tarafından Karamanlı Mahallesi Şemsi Ahmetpaşa Caddesi’nde bulunan FEM Dershanesi’ne baskın düzenlenmiş ve dershanede bulunan çok sayıda evrak ve had diske el konulmuştu.

İHA

Avukat Kasap şunları yazdı:

AYM kararı sonrası Dershane yasağını devam ettiren MEB’İN 13/8/15 tarihli genelgesinin yürürlüğü durdurulmuştu. Danıştayın kararından sonra dershanelerin faaliyetlerini serbestçe devam ettirmesi önündeki son engel de kalkmıştır. Danıştay’ın bu kararı sonrası MEB’in hukuk tanımazlığı bir defa daha tescil edilmiştir. AYM’yi etkisizleştirme hamlesi sonuçsuz kalmıştır. MEB’İN dershane kapatmasına gerekçe yaptığı genelge artık uygulanamayacaktır. Ama tabii ki bu hukuksuzluğu burada bırakmayacağız. Müvekkilim @Pakegitimis adına açtığımız bu dava ile binlerce işsiz öğretmen işlerini yapmaya devam edeceklerdir. Hayırlı olsun.

Dershanelerin varlığı Cumhuriyet öncesine kadar uzanıyor. Cumhuriyetin ilk yıllarında daha çok yetişkinlere yönelik kısa süreli destek niteliğindeki kurslar olarak faaliyet gösteren dershanelerin hedef kitlesi, ilköğretim ve ortaöğretimin yaygınlaşmasıyla, notları düşük, bütünlemeye kalan, dışarıdan okul bitirmek isteyen ve lise bitirme veya devlet olgunluk sınavlarına hazırlanan öğrencilere hitap etmeye başladı.

1960’lı yılların ortalarına kadar bu şekilde faaliyet gösteren dershaneler, yükseköğretime talebin artması ve karşılanmaz hale gelmesiyle “bir üst öğretim kurumuna giriş sınavlarına hazırlama” faaliyetlerini artırdı.

Bugünkü anlamıyla hukuki statülerine 1965 tarihli ve 625 sayılı, 2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile kavuşan dershaneler, özellikle 1970’lerle sayılarındaki hızlı artış nedeniyle sık sık tartışma ve eleştiri konusu oldu. Dershaneler, 1981 yılı hükümet programında da eleştirilmiş, kısa dönemde kontrol altına alınarak, uzun dönemde ise kapatılması gündeme gelmişti. Daha sonra 16 Haziran 1983 tarih ve 2843 sayılı yasayla, yeni özel dershane açılması yasaklandı. Mevcut dershanelerin ise 1 Ağustos 1984 tarihine kadar kapatılmasına karar verildi. Ancak kapatılma ile yüz yüze gelen özel dershanelerin yöneticilerinin birlikte hareket etmeleri o dönemde yeni kurulan Özal Hükümeti üzerinde etkili oldu ve özel dershanelerin faaliyetini sürdürmesini öngören 3035 sayılı yasa 11 Temmuz 1984 tarihinde kabul edildi.

Özel dershanelerin kapatılmayla karşı karşıya kaldığı bu süreç sonrasında, dershane talebini azaltmak için lise ve üniversiteye geçiş sınavlarının içeriği ve uygulama şekillerinde farklı dönemlerde değişiklikler gerçekleştirildi. Ancak ortaöğretim ile yükseköğretime geçişte sınavların varlığı dershanelere ihtiyacın daha da artmasına sebep oldu.

Özel dershanelerin özel okula dönüştürülmesi

Ortaöğretim ve yükseköğretime hazırlık dershanelerinin özel okullara dönüştürülmesine ilişkin hedefler, 9. Kalkınma Planı’nda (2006) ve Milli EğitimBakanlığı Stratejik Planı’nda da yer aldı. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) 2007’deki temel eğitim ulusal raporunda da dershanelerin özel okula dönüştürülmesi önerisi yapıldı. En son 2010’da yayınlanan MEB Strateji Planı’nda dershanelerin okula dönüşümüyle ilgili arsa tahsisi, vergi muafiyeti gibi teşvikleri içeren yeni mevzuat geliştirileceği ve bu doğrultuda 2014 sonuna kadar özel dershanelerin yüzde 70’inin özel okula dönüştürülmesinin sağlanacağı belirtilmişti.

15 Maddede Özel Öğretim Kursları

Süreçte görüşmeler yapıldı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Başbakanlığı döneminde, 2004’te, 2008’de ve son olarak da 2012’de eğitim sisteminde sorun haline gelen dershanelerin kapatılmasına ilişkin açıklamalarda bulundu. Erdoğan’ın 2012’de Güney Kore ziyareti sonrası ‘kapatılmasına’ ilişkin açıklamaları sonrası tekrar gündeme gelen dershanelerin durumuyla ilgili 2012’de Milli Eğitim Bakanlığı’nın fizibilite çalışmasında, dershanelerin yüzde 6,6’sının fiziki şartlarının özel okul olmaya uygun olduğu belirlendi.

Bunun üzerine çalışmalarına hız veren Bakanlık, dönüşüme ilişkin çalışmalarını yürütürken bir taraftan da dershane temsilcileriyle çalıştaylarda bir araya gelerek görüş ve önerilerini aldı. Eğitim müfettişleri de 81 ildeki tüm dershane temsilcileriyle yüz yüze görüşerek anket yaptı. Bakanlık aynı zamanda konuya ilişkin STK’lardan da görüş ve önerilerini topladı.

Görüş ve öneriler doğrultusunda hazırlanan, Milli Eğitim Temel Kanunu ile Bazı Kanun ve KHK’larda değişiklik yapan tasarı TBMM Genel Kurulu’nda 1 Mart 2014’te kabul edilerek yasalaştı. Kanun, 14 Mart’ta Resmi Gazete’de yayımlandı.

Düzenlemeyle, Özel Öğretim Kurumları Kanunu’ndan ‘dershane’ tanımı çıkarılarak, ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına veya bu sınavlar kapsamındaki derslere hazırlık niteliğinde kurs açılması engellendi. Kanunda, dershane ve öğrenci etüt merkezleri, eğitim-öğretim faaliyetlerine 1 Eylül 2015’e kadar devam edebileceği, 2018-2019 eğitim öğretim yılı sonuna kadar ise özel okullara dönüşebilecekleri hükmü yer aldı.

Takvim 2 Haziran’da işlemeye başladı

MEB, kanunun yayımlanmasının ardından dershanelerin özel okula dönüştürülmesi sürecinde, dönüşüm başvuruları için 2 Haziran 2014’ten itibaren 7 dönem belirlendi. Dönüşüm programına ilk dönemde, 463 dershane/etüt eğitim merkezi başvuru yapmıştı. Başvuruların son dönemi ise 31 Ağustos Pazartesi sona erecek.

Bu kapsamda, 28 Ağustos itibarıyla, dönüşüm başvuruları için verilen 14 aylık sürede, 2 bin 396 dershane dönüşüm programına başvuru yaptı. Bunlardan 2 bin 217’si dönüşüm programına alındı. Dönüşüm okulu olarak açılan bin 397 kurumdan bin 173’ü temel lise, 11’i okul öncesi kurum, 11’i ilkokul, 197’si ortaokul, 5’i Anadolu lisesi olarak faaliyetlerine devam edecek. Dönüşüm sürecinde 500 dershanenin kurucusu da kendiliğinden dershanecilik faaliyetine son verdi.

Dershanelere ilişkin yasa tasarısının kabul edildiği 2014 yılı itibarıyla 3 bin 530 dershane, buralara giden 1 milyon 220 bin öğrenci ve dershanelerde çalışan yaklaşık 53 bin öğretmen bulunuyordu. Dershanelerin kapatılmasını öngören yasanın iptal edildiği 1984’te ise dershane sayısı 174’tü. Dershane sayısı 2008-2009 eğitim öğretim döneminde ise 4 bin 262’yi bulmuştu.

Dershanelerin yerine özel öğretim kursları getirildi

MEB, dönüşüm sürecine ilişkin mevzuat hazırlıklarını sürdürürken, Anayasa Mahkemesi, CHP’nin başvurusu üzerine 13 Temmuz’da, Özel Eğitim Kurumları Kanunundaki ‘dershaneler’ ibaresinin yürürlükten kaldırılması, dershanelerin dönüştürülmesi ve gerekli dönüşümü tamamlamayan öğrenci etüt eğitim merkezlerinin eğitim öğretim faaliyetlerinin 1 Eylül 2015’e kadar devam edebileceğine ilişkin hükümleri iptal etti. Gerekçeli kararın, 24 Temmuz’da Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından Bakanlık, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde değişiklik için hazırlıklarına başladı. Sektör temsilcilerinin de görüşleri alınarak hazırlanan yönetmelik, 8 Ağustos’ta Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmeliğe göre, Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe bilim gruplarında, özel öğretim kursları açılabilecek.

Dönüşüme girmeyen dershaneler eğitim öğretim faaliyeti yürütemeyecek

Yönetmeliğin ardından Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı imzasıyla valiliklere gönderilen genelgeyle, özel öğretim kurumuna dönüşmeyen dershanelerin, dönüşüm işlemini gerçekleştirinceye kadar eğitim-öğretim faaliyeti yürütemeyeceği kaydedildi.

Genelgede, TBMM tarafından herhangi bir yasal düzenleme yapılmadığı sürece, Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nda tanımı bulunmayan dershanelerin, özel öğretim kurumlarından birine dönüşmesi gerektiği belirtildi. Dönüşüm işlemini gerçekleştirmeyen yerlerin, Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğine uygun olarak gerekli dönüşüm işlemini gerçekleştirinceye kadar eğitim öğretim faaliyeti yürütemeyeceği, ücret ilanı ile öğrenci, kursiyer kaydı yapamayacağı ve valiliklerce kendilerine eğitim personeli ataması da yapılmayacağı kaydedildi. Dönüşüm işlemini gerçekleştirmediği halde Özel Öğretim Kurumları Kanunu’na aykırı olarak eğitim faaliyeti yürüten yerlerin 25 Mayıs’ta illere gönderilen genelge doğrultusunda, valilikçe kapatılacağı ifade edildi.

Bu kapsamda, Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğine aykırı eğitim öğretim faaliyeti yürüten ve 31 Ağustos’a kadar dönüşüm programına başvurmayan ve taahhütte bulunmayan dershaneler, izinsiz çalıştığının tespit edilmesi halinde valiliklerce kapatılacak.

Özel Öğretim Kursları Yönetmeliği

Özel öğretim kursları başvuruları alınmaya devam ediyor

Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesinde de değişiklik yapan MEB, özel öğretim kurslarında ve temel liselerin hafta sonu mezun öğrencilere vereceği kurslar için sınıflardaki öğrenci sayısının en fazla 16 olacağını hükme bağladı. Lise ve dengi okul öğrencilerinin öğrenim gördüğü bilim derslikleri ile mezun kursiyerlerin öğrenim gördüğü bilim derslikleri, kursun ayrı katlarında oluşturulacak.

Yönergenin ardından, özel öğretim kurslarının çerçeve programını da açıklayan MEB, özel öğretim kursu için başvuruları 19 Ağustos’tan itibaren almaya başladı. Başvurular için herhangi bir sınırlayıcı takvim bulunmuyor. Süreç içerisinde gerekli prosedürleri tamamlayan özel öğretim kursları faaliyetlerine başlayacak.

Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı, dershanelerin akıbetiyle ilgili hazırlanan yönetmeliğin bugün Başbakanlığa Resmi Gazete’de yayımlanmak üzere gönderildiğini belirtti. Yönetmelikteki düzenlemelerle ilgili bilgi veren Avcı, dershanelerin yönetmelikte belirtilen şartları karşılayabildikleri takdirde özel eğitim kursları olarak faaliyet göstereceklerini söyledi. Üç bilim grubu altında eğitim verebilecek özel eğitim kurslarında sınıfların mevcudu 16 kişiyi geçemeyecek. Herkes kendi yaş grubunda kursa gidecek. Henüz dönüşüm için başvurmamış olan dershanelerin 1 Eylül’e kadar başvurusunu yapması gerekiyor.

Anayasa Mahkemesi kararından sonra dershanelerin kurum türü ve tanımı olarak hiçbir yasal zemininin kalmadığını, dolayısıyla yeni düzenlenen yönetmeliğe göre konumlanmalarının gerektiğini bildirdi.
Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı’nın “Dönüşmemiş dershaneler faaliyetlerini sürdürecek” diye bir ifade kullanmadığı belirtilen açıklamada şunlar kaydedildi:

Bakanımız, Anayasa Mahkemesi’nin dershaneler hakkındaki kararının ardından Bakanlığımızın üzerinde çalıştığı yönetmelikle ilgili basın mensuplarının sorusu üzerine bir açıklama yapmıştır. Bakanımız açıklamasında, haberlerde iddia edildiği gibi, ‘Dönüşmemiş dershaneler faaliyetlerini sürdürecek’ diye bir ifade kullanmamıştır. Bakanımız açıklamasında, ‘Şu anda mevzuatımızda 5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunumuzda ve ona dayalı olarak yapılmış olan yönetmeliklerde, yönergelerde ‘dershane’ diye bir kurum yok. Hukuki boşluk derken, kastettiğimiz de bu. Dolayısıyla yasada ve yönetmeliklerde olmayan ama fiilen bugün daha önceki düzenleme nedeniyle 1 Eylül’e kadar faaliyetlerinin devam etmesi öngörülmüş olan dershanelerin dönüşebileceği ve Anayasa Mahkemesinin kararında da işaret edilen genişlikte bir yeni çözüm üretmiş oluyoruz. Bunu da sektörle görüşerek yaptık. Dolayısıyla yönetmelik yayınlandığı zaman halen dönüşmemiş olan kurumlarımız da bu yasal çerçevede faaliyetlerini sürdürecek’ ifadelerini kullanmıştır. Bu açıklamadan, Anayasa Mahkemesi kararından sonra dershanelerin kurum türü ve tanımı olarak hiçbir yasal zemini kalmadığı, dolayısıyla yeni düzenlenen yönetmeliğe göre konumlanmaları gerektiği açıkça anlaşılmaktadır. Konu bu kadar açık ve net olmasına rağmen bazı basın yayın organlarının kasıtlı olarak, Bakanımızın açıklamasını ‘Dönüşmemiş dershaneler faaliyetlerini sürdürecek’ şeklinde çarpıtarak haber yapmaları manidardır.

Kursa dönüşen dershanelerde mezun öğrenciler ile okula devam eden öğrenciler aynı binada eğitim alamayacak.

Nabi Avcı: Kurslarla dershane açığını kapatıyoruz

Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı, AYM’nin dershaneler ile ilgili verdiği karar sonrası dershane temsilcileriyle cuma günü bir araya geldi. Yaklaşık 2.5 saat süren toplantıya Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı, MEB Müsteşarı Yusuf Tekin ve özel sektör temsilcileri katıldı. Basına kapalı olarak gerçekleştirilen toplantının detaylarına VATAN ulaştı.

Toplantıda öne çıkan başlıklar ise şöyle: Dershaneler devam eden süreç içerisinde artık ‘Dershane’ adı altında hizmet veremeyecek. MEB’e göre eğitim kurumlarının arasında dershanecilik hizmeti artık olmadığı için ruhsat sahibi tüm dershanelerin ruhsatları iptal edilecek. Dershanelerin yeni eğitim yılında nasıl hizmet vereceği ise yeni düzenleme ile belli olacak. Planlanan düzenlemede dershanelerin ruhsat alabilmesi için temel lise, kurs veya etüt merkezine dönüşmesi gerekiyor. Yeni sistemde öğrencilerin gittikleri kurslar ve aldıkları dersler online olarak takip edilecek.

İŞTE 10 SORUDA YENİ SÜREÇ:

Her kurs en çok 3 ders olacak

– Dershaneler neye dönüşecek?

Var olan dershanelerin önünde 3 seçenek var. Birincisi dönüşümü tamamlayıp ‘temel lise‘ olmak. Diğeri ise ‘etüt merkezi’ adı altında okul müfredatına destek vermek. Üçüncü seçenek ise kurs açılması. İşte bu noktada Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği maddelerden biri olan ‘Kurslar bir üst eğitim kurumuna hazırlama yönünde hizmet veremez’ maddesi kurslara yeni bir imkan sundu. İptal edilen bu madde sayesinde kursların liseye veya üniversiteye hazırlık yönünde eğitim vermesinin önü açıldı.

– Hangi kurumlar kurs açabilecek?

MEB mevcut Kurslar Yönetmeliği’ni kısa zamanda yenileyerek dershanelerin kurslara dönüşmesinin önünü açacak. Daha önce dershane olarak hizmet veren ve yeni açılan her kurum kendi bağımsız kursunu verebilecek.

– Kurslarda ders sınırlaması olacak mı?

Her kurum her şubesinde sadece 3 farklı ders için kurs açabilecek. Bir başka ifade ile bir binada en fazla 3 ders için kurs açılabilecek. Öğrenci istediği dersin kurusunu alacak. MEB yetkililerine göre buradaki temel amaç okullarda verilen eğitimin korunması. Öğrenciler sadece eksik olduğu derslerde kurslara gidebilecek. Kurslarda verilecek dersler sayısal ve sözel derslerden karışık olarak seçilebilecek.

– Öğrenciler farklı kurslara gidebilecek mi?

Öğrenciler tek bir kurumda üniversiteye hazırlanmayacak. Öğrenciler aynı anda farklı kurumlarda eğitim alabilecek. Bir öğrenci bir kurumdan fizik dersini alırken, farklı bir kurumdan coğrafya dersini alabilecek.

– Öğrencilerin aldığı kurslar takip edilecek mi?

MEB online olarak her öğrencinin kayıt olduğu şubeyi ve aldığı dersi E-Okul ile MEBSİS üzerinden takip edecek. Takip sisteminde öğrencinin aldığı derslerin bilgisi aynı zamanda MEB veri tabanına kayıt edilecek. Böylece öğrencilerin hangi derslere daha fazla talep gösterdiği, eksik kaldığı alanlar, hangi dersten kaç saat kurs aldığı gibi bilgileri MEB kolaylıkla görebilecek.

– Merdiven altı kurslar için ne yapılacak?

MEB, öğrenci ve ders bilgilerinin yanı sıra şube, bina ve ücret bilgilerini de online olarak takip edecek. Bu yolla kayıt dışı eğitim faaliyetleri fahiş fiyat politikasının önüne geçilecek.

– Okullarda verilen eğitim için ne yapılacak?

MEB’in üzerinde durduğu konulardan birisi ise okullarda verilen eğitimin korunması. MEB, özel sektör temsilcileri ile yaptığı toplantıda yapılacak olan yeni düzenlemede özellikle okul dışı eğitim kurumlarının okullardaki eğitimi tehdit edecek faaliyetlerden kaçınması gerektiğinin altını çizdi.

– Mezun öğrenciler ne olacak?

Yönetmelikte değişiklik ile kurslardaki kalite ve standartlar yükseltilecek. MEB bundan sonra mezun öğrenciler ile liseye devam eden öğrencilerin aynı binada eğitim almasını istemiyor. Bu yüzden mezunlar ve eğitim hayatına devam edenler için farklı kurslar açılacak. Bu öğrenciler farklı binalarda eğitim alacak.

– Kurslar bu sene açılacak mı?

MEB dershanelerin kursa dönüşmesi için gerekli düzenlemeyi 2 ile 3 hafta içerisinde bitirmeyi planlıyor. Bu süre içerisinde özel sektör temsilcileri ile bir araya gelip son düzenlemeler yapılacak ve kurslar yeni eğitim yılına yetiştirilecek.

– Temel liselerde kurs olacak mı?

Dershaneden temel liseye dönüşen çok sayıda kurum gün içinde verilecek eğitimin ardından akşamları ve cumartesi günleri olmak üzere takviye kurslar vermek istiyor. MEB ise bu konuda kesin kararını vermedi ancak dönüşen binlerce temel lisenin önünü açmak için kurslara izin verilmesi bekleniyor.

TEMEL LİSELER KURS İSTİYOR

Özel Eğitim Derneği Başkanı Ahmet Akça dershanelerin dönüşüm sürecinden geri dönüşün eğitim camiasına bir yarar sağlamayacağını belirterek şöyle devam etti “Dershanelerin kapatılma kararının ardından temel liseye dönüşen binlerce kurum okul müfredatının yanı sıra akşamları 19.00’dan sonra ve cumartesi ve pazar günleri kurs vermek istiyor. MEB bu talebe ilk başta çekimser yaklaşsa da bizim bu talebin kabul edileceğine yönelik bir görüşümüz var.”

Dershane sistemini geri istemiyoruz

MEB’in dershaneler için düşündüğü yeni yol haritasının özel sektör temsilcilerine güven verdiğini ifade eden Akça, uzun süredir devam eden belirsizlik ortamından kurtulmanın kendilerini rahatlattığını söyleyerek şunları ekledi: MEB’e uzun zamandır yeni istem içerisinde olumsuzluklar yaşanmaması için gerekli olan isteklerimizi iletiyorduk. Sonunda bizim taleplerimiz sistem içinde uygun bir şekilde değerlendirildi. Biz artık dershane sistemine geri dönmek istemiyoruz. Önümüze temel liselere ve okul eğitimine uygun olarak hizmet verecek yeni yöntemlerle devam edeceğiz.”

Vatan

Edinilen bilgiye göre yapılan düzenlemede dershaneler kayıt alamayacak. Temel liselerle yola devam edilecek.

Dershanelere, özel okula dönüşüme başvurması için süre tanınacak. Başvuran şartlarının kabul edilmesi halinde dönüşecek, şartları uygun bulunmayan kapısına kilit vuracak.

KAYIT ALAMAYACAKLAR

Yeni düzenlemeye göre eğitim hizmeti veren tüm işletmelerin Milli Eğitim Bakanlığı’ndan ruhsatı ve izni olması gerektiği için mevcut dershanelerin yeniden hizmet vermeye başlaması mümkün olmayacak.

Çocuklarını dershaneye kayıt yaptıran veliler verdikleri ücretleri geri alamama riski bekliyor. Temel liseler ise yoluna devam edecek.

Dershanelere dönüşüme başvurmaları için süre tanınacak. Dönüşmek isteyenler temel lise olacak, dönüşmeyenler kapanacak.

HT