Sancar, bir öğrencinin “Niye tıbba gittiniz?” sorusu üzerine, “Arkadaş seçerken iyi arkadaş seçeceksin. Ben yanlış arkadaş seçtim, onlar da (beni) tıbba götürdüler” diyerek espri yaptı.

Aziz Sancar, çeşitli etkinliklere katılmak ve görüşmelerde bulunmak üzere geldiği Özbekistan’ın başkenti Taşkent’teki Türk Okulu’nu ziyaret etti. Türk Hava Yolları (THY) ile Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının (TİKA) destekleriyle Özbekistan Milli Üniversitesi’nin davetlisi olarak ülkeye gelen 2015 Nobel Kimya Ödülü sahibi Prof. Dr. Sancar, Taşkent’te faaliyet yapan Türk İlköğretim Okulu’nu ziyaret ederek çocuklarla bir araya geldi.

TİKA Taşkent Program Koordinatörü Ali İhsan Çağlar, Taşkent Büyükelçiliği Eğitim Müşaviri Eyyüpkoca, Basın Müşaviri Davut Gazi Benli ve diğer büyükelçilik mensuplarının da hazır bulunduğu toplantıda konuşan Sancar, çocuklardan beklentilerinin çok olduğunu belirterek, onlardan sıkı çalışmalarını istedi.

Sancar, bilim yapmanın kolay olmadığını, çok fedakarlık istediğini belirterek, “Onu göz önüne alırsanız çok çalışırsanız başarılı olursunuz” dedi.

Sancar, Türk dünyasının bilime çok ihtiyacı olduğunu kaydederek, “Türk dünyasının İngiltere, Almanya, Japonya ve ABD ile yarışabilmek için bilime ağırlık vermesi gerekir” ifadesini kullandı.

En büyük hayalinin ne olduğuna dair bir soruya Sancar, “Şu anda en büyük hayalim Türk birliğini görmek. Onun için nisan ayında Kazakistan ve Kırgızistan’ı ziyaret ettim. Özbekistan’dan davet gelince baş üstüne dedim ve buraya geldim” yanıtını verdi.

‘BİLİMDE KUVVETLİ OLMALIYIZ’

Sancar, Türk birliğini gerçekleştirmek için bilimde kuvvetli olmak gerektiğini dile getirerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bilimde kuvvetli olmadan Türk birliği olmaz. Buraya gelince öğrendim, Japonya’dan, Güney Kore’den bilim insanları buralara geliyor ve faaliyet yapıyor. Türkiye’den, Kazakistan’dan veya Azerbaycan’dan niye gelmiyor çünkü yok, ondan gelmiyor. Türk birliğinin olabilmesi için hepimizin bilimde çok kuvvetli olmamız lazım.”

Sancar, bir öğrencinin “Niye tıbba gittiniz?” sorusu üzerine, “Arkadaş seçerken iyi arkadaş seçeceksin. Ben yanlış arkadaş seçtim, onlar da (beni) tıbba götürdüler” diyerek espri yaptı.

Çalışırken çok yorulduğunu, hayal kırıklığına uğradığını fakat pes etmediğini vurgulayan Sancar, bir çocuğun bu başarıyı nasıl elde ettiğine dair sorusunu, “Ben zekaya inanmıyorum. Hepimiz aşağı yukarı aynı zekaya sahibiz. Başarının tek sırrı çok çalışmaktır. Ben çok çalıştım. Siz de çok çalışarak başarılı olursunuz” şeklinde yanıtladı.

Özbekistan izlenimlerine ilişkin soru üzerine Sancar, “Burası ata yurdu. Okul döneminde Orta Asya’nın dünyanın bilim merkezi olduğunu öğrendim. O bakımdan ben buraya, benim ata yurdum, dünyada bin yıllar civarında bilim alanında en ileri ülke, en ileri millet olduğu hissiyatı ile geldim. Bilimin doğduğu yere, Özbek kardeşlerimin yaşadığı yere geldim. O bakımdan çok mutluyum” diye konuştu.

Sancar, daha sonra çocuklarla toplu fotoğraf çektirdi.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), 18 üniversiteye rektör arandığını duyurdu. Buna göre, rektör adaylığı için gerekli şartları taşıyanlar, 31 Ekim’e kadar YÖK Başkanlığı’na bizzat veya posta yoluyla başvuruda bulunabilecek. Ayrıca rektoraday@yok.gov.tr adresine mail atarak da başvuru yapabilmek mümkün.

Adaylardan istenen belgeler ise şöyle açıklandı:

a) Başvuru dilekçesi,
b) Nüfus cüzdanı fotokopisi,
c) Rektör Adayı Bilgi Formu,
d) Profesör olarak çalışmış veya çalışıyor olduğuna dair belge,
e) Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde bulunan ‘kamuda ve/veya sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmak kaydıyla uluslararası kuruluşlar ile özel sektörde veya serbest olarak en az beş yıl çalışmış olmak’ şartını sağladığını gösterir belge.

REKTÖR ARANAN ÜNİVERSİTELER İSE ŞUNLAR:

Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarının dış değerlendirmesini yapan Yükseköğretim Kalite Kurulu tarafından (YÖKAK), bu yıl ilk kez belirlenen pilot üniversitelerin İngilizce hazırlık okulları değerlendirilecek. YÖKAK’tan yapılan yazılı açıklamaya göre, Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Yükseköğretim Kalite Kurulu ve British Council iş birliği ile ‘İngilizce Hazırlık Okulları Dış Değerlendirme Programı’ geliştirildi.

Program kapsamında, değerlendirme takımlarında yer alacak 30 değerlendirici adayına, YÖKAK Toplantı Salonunda değerlendirici eğitimi verildi. Eğitim programının açılışında konuşan YÖKAK Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Elmas, yabancı dil eğitimine belirli standartların getirilmesinin, ülkenin öncelikli hedeflerinden olduğunu belirterek, bu doğrultuda geliştirilen uygulama ve süreçlerin gözlemlenmesi gerektiğini söyledi.

Pilot üniversitelerin İngilizce hazırlık okullarının, belirlenen kriterler çerçevesinde değerlendirileceğini kaydeden Elmas, bu kapsamda değerlendirici adaylarının eğitiminin önemini belirtti.

EĞİTİM PROGRAMI

Eğitimde, değerlendirici adaylarına, değerlendirme sürecine yönelik oluşturulan kılavuz ve kriterlerle ilgili bilgi verilerek, programın detayları paylaşıldı. Ayrıca adaylar, saha ziyaretleri öncesinde, sırasında ve sonrasında üstlenecekleri görev ve sorumluluklarla ilgili bilgilendirildi.

‘İngilizce Hazırlık Okulları Dış Değerlendirme Programı’ kapsamında oluşturulacak değerlendirici takımlar, saha ziyaretlerini 26-30 Kasım’da yapacak.

Değerlendiriciler, saha ziyaretleri sırasında pilot üniversitelerin, öğrencilerine, İngilizce okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerilerini kazandırma yöntemlerini değerlendirecek.

Değerlendirme sonuçları rapor halinde YÖKAK’a sunulacak. Daha sonra, ‘İngilizce Hazırlık Okulları Geri Bildirim Raporu’ hazırlanacak ve raporun son hali YÖKAK ve ilgili İngilizce hazırlık okulunun internet sayfasında yayımlanarak kamuoyuyla paylaşılacak.

Bu yıl ilk kez uygulanacak program kapsamında; Bezmialem Vakıf, Bilkent, Boğaziçi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf, İstanbul Medeniyet, Karabük, Koç, ODTÜ ve Sabancı üniversiteleri ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, İngilizce hazırlık okulları pilot olarak seçildi.

BirGün’ün gündeme getirdiği 5 üniversitede 200’ü aşkın bölümde öğrencinin olmaması durumunun başka üniversitelerde de olduğu öğrenildi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde birçok bölümde öğrenci bulunmuyor. Bu bölümlere öğrenci alımı yapılmadığı halde bölümler kapatılmıyor. Ayrıca üniversitenin yönetmeliğe aykırı olarak taşeron çalışanları lojmanlarda kapıcı olarak çalıştırdığı ortaya çıktı.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde 19 fakülte, yüksekokul veya enstitüde toplamda 42 bölümde eğitim yok. Hiçbir öğrencinin alınmadığı bölümlerin bazılarında akademisyen bulunsa da öğrenci alınmaması nedeniyle eğitim yapılamıyor. Bu durum Sayıştay’ın 2017 Kamu İdareleri Denetim Raporları’na da yansıdı.

Raporda öğrenci alınmamasına rağmen bölümlerin hâlâ açık olmasıyla ilgili olarak “İhtiyaçlar gözetilmeden, yeterli koşullar sağlanmadan fakülte, yüksekokul ve enstitü içindeki bölümlerin açılması, kamu kaynaklarının ekonomik ve verimli kullanılmamasına yol açtığı düşünülmektedir” ifadeleri kullanıldı.

Üniversitenin Sayıştay’a verdiği cevapta ise “Eskiden açılmış bazı bölümlerde sonradan öğrenci alımının durdurulduğu ve bu bölümlerde öğrenci kalmaması durumunda bunların kapatılmasının sağlanacağı; ayrıca yeni açılmış ve son üç yıldır öğrenci alımına başlamamış bölümlerin ise bir an evvel öğrenci alımına başlayacağı” belirtildi.

Taşeronlar kapıcı yapıldı

Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nin anlaştığı taşeron firmanın çalışanlarını da kapıcı olarak çalıştırdığı ortaya çıktı. Bakanlar Kurulu tarafından 1984 yılında çıkarılan yönetmelikte “Konutlarda istihdam edilen kapıcı, bahçıvan, kaloriferci, elektrikçi ve benzerleri ile çeşitli ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan giderlerin konut tahsis edilenler tarafından karşılanacağı” hükmü yer almasına rağmen taşeron şirket personelinin kapıcı olarak çalıştırılması da Sayıştay’ın gözünden kaçmadı. Raporda konuyla ilgili olarak “Konutlarda istihdam edilen kapıcı, bahçıvan gibi müşterek ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan giderlerin konut tahsis edilenler tarafından karşılanması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesindeki uygulamanın mevzuata aykırı olduğu düşünülmektedir” ifadeleri kullanıldı.

Öğrenci yok mobilya var

Öte yandan Gümüşhane Üniversitesi’nde kapatılan Meslek Yüksek Okulu Mobilya ve Dekorasyon Bölümü Laboratuvarı’na mobilya yaptırıldı. Bu durum da Sayıştay raporlarına yansıdı. Üniversite, bölümün kapatılmasına rağmen hâlâ okuyan öğrenciler oluğunu söylese de Sayıştay raporunda “işletme vasfı taşımayan ve eğitim amaçlı üretim yapmadığı da açık olan atölyeye, dolayısıyla döner sermaye işletme bütçesine 118.902,70 TL tutarında kaynak aktarılarak alım yapılmasının mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir” ifadeleri yer aldı.

Türkiye, Kanada ve Peru’nun girişimleri sonucunda, kız çocuklarına ve genç kadınlara karşı ayrımcılığın önlenmesi ve onların insan haklarından tam ve etkili şekilde yararlanmalarını sağlamak amacıyla 2011’de Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından 11 Ekim, ‘Dünya Kız Çocukları Günü’ ilan edildi.

BM ve BM Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) verilerine göre, yarısından fazlasını ergen kız çocuklarının oluşturduğu 1 milyar genç, 10 yıl içinde iş hayatına girecek. Yüzde 90’dan fazlası gelişmekte olan ülkelerde yaşayan bu çocuklar, özel sektörde çok düşük maaşa ya da hiçbir ücret almadan çalışacak.

Son 15 yılda uluslararası toplum, kız çocuklarının yaşamını erken dönemden itibaren düzeltmede önemli ilerleme sağlasa da özellikle orta ya da düşük gelir düzeyine sahip ülkelerdeki her 10 genç kadından dokuzu cinsiyet ayrımcılığı, yoksulluk ve diğer dezavantajlara göğüs germek zorunda kalıyor.

Evlilik beklentileri, hamilelik riski, şiddet, kaliteli eğitimin önündeki engeller kız çocuklarının yaşamını sınırlayan ve gerçek potansiyellerine ulaşmalarını önleyen unsurlardan sadece bir kaçını oluşturuyor.

‘YETENEKLİ BİR KIZ ÇOCUĞUNUN GÜCÜ’

BM, bu çerçevede Dünya Kız Çocukları Günü’nde ‘Onunla: Yetenekli bir kız çocuğunun gücü’ teması altında tüm kız çocuklarının öğrenme fırsatlarını genişletmek, yeni yollar göstermek ve çalışma dünyasına geçişini başarılı şekilde sağlamak için uluslararası topluma çağrılarda bulunacak.

Günümüzde giderek daha fazla kız çocuğu okula gidip eğitimine devam edebilse de birçoğu hala yaşam boyu başarı için gerekli olan bilgi birikimi, yetenek ve iş alışkanlıklarını kazanamıyor.

Diğer yandan 15-29 yaş arası genç kadınların iş ve eğitim fırsatlarından yoksun kalma ihtimali aynı yaştaki erkeklere göre üç kat daha yüksek seviyede bulunuyor.

YATIRIMLAR YETERLİ DEĞİL

Kız çocuklarının eğitimi konusunda yapılan yatırımlar, onların iş dünyasına sorunsuz geçişini sağlamak için tek başına yeterli olmuyor. Dünya genelinde 131 milyon kız çocuğu okula gidemiyor. Her 10 çocuktan altısı okuma ve matematikte asgari yeterlilik düzeyine erişmiş durumda değil.

Mevcut ilerleme göz önüne alındığında, 2030’da dünyadaki kız çocuklarının yarısından fazlası temel becerilerde orta düzeyde başarı gösteremeyecek.

Meslek kursları ve yaratıcı teknik beceri platformları gibi alternatif öğrenme yolları, örgün eğitim fırsatını kaçıran ve gelecekte istihdam edilebilirlik için ihtiyaç duyulan genç kadınlara ikinci şans olabilir.

Çıraklık eğitimi, genç kadınlara okuldan iş hayatına geçişte katkıda bulunabilecek çözüm sunabilir. Ancak genç erkekler gerek çıraklık eğitimine gerekse daha fazla meslek alanlarına erişmede genç kadınlara göre daha avantajlı durumda bulunuyor.

Kadın girişimciler, finansman sağlamada ve karlı işletme için gerekli olan diğer becerilerde erkeklere göre daha büyük engellerle karşı karşıya kalıyor.

KLİŞELERE MEYDAN OKUMAK GEREKİYOR

BM tarafından ’11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü’ dolayısıyla belirlenen ‘Onunla: Yetenekli bir kız çocuğunun gücü’ teması çerçevesinde amaca ulaşmak için uluslararası toplumdan beklentiler ise şöyle sıralanıyor:

Türkiye´deki yükseköğrenim düzeyine göre öğrenci sayıları belli oldu. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) verilerinden toplanan bilgiye göre 4 milyon 241 bin 841 kişinin lisans öğrenimi gördüğü saptandı.

Medya takip ve raporlama ajansı PRNet, Türkiye´deki yükseköğrenim düzeyine göre öğrenci sayılarını konu alan istatistikleri inceledi. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) verilerinden ve medya yansımalarından derlenen bilgilere göre, Türkiye´de 4 milyon 241 bin 841 kişinin lisans öğrenimi gördüğü saptandı.

ERKEK ÖĞRENCİLER DAHA FAZLA

Veriler 2017 ile 2018 istatistiklerini yansıtırken, 4 milyon 241 bin 841 kişiden 2 milyon 292 bin 542´sinin erkek öğrenci olduğu görüldü. Böylelikle erkek öğrencilerin kadın öğrencilerden 343 bin 243 kişi daha fazla olduğu anlaşıldı.

Veriler diğer yükseköğrenim istatistiklerine de yer verirken Türkiye´de lisans öğrenimi görenlerin ardından en fazla ön lisans öğrenimi alan öğrencilerin olduğunu ortaya çıkardı. 2017-2018 öğretim yılında 2 milyon 768 bin 757 kişinin ön lisans öğrenimi aldığı belirlenirken, 454 bin 673 kişinin yüksek lisans eğitimi aldığı görüldü. Sıralamayı 95 bin 100 kişiyle doktora öğrenimi alanlar takip etti.