Milli Eğitim Bakanlığı’nca (MEB) mevcut ölçme ve değerlendirme süreçlerinin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi amacıyla çalışma grubu oluşturuldu. Çalışma grubunun ilk toplantısı Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk Başkanlığı’nda gerçekleştirildi.

Bakanlık olarak ölçme ve değerlendirmeyle ilgili tüm süreçleri masaya yatırdıklarını belirten Ziya Selçuk, şu bilgileri verdi:

“Ölçme ve değerlendirme süreçlerinin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi için dış değerlendirmeye ve bakışa ihtiyacımız bulunuyor. Bu kapsamda, ölçme ve değerlendirme süreçleriyle ilgili çalışmaları ve deneyimi olan öğretim üyelerinin ve uzmanların katkılarını almak üzere bir çalışma grubu oluşturduk. Bakanlığa bağlı ‘Ölçme ve Değerlendirme Süreçlerinin Geliştirilmesi ve İyileştirilmesi’ çalışma grubumuz, Bakanlığımızın ölçme ve değerlendirme süreçlerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesine yönelik öneriler geliştirecek.”

ANALİZ VE DEĞERLENDİRME RAPORLARI YAYIMLANACAK

“Eğitimle ilgili analiz ve değerlendirme raporları yayımlamaya başlayacağız. Bu raporların hazırlanmasında da çalışma grubunun katkısını alacağız” diyen Selçuk, söz konusu çalışmalar kapsamında hazırlanan ve mesleki eğitimle ilgili olacak ilk raporun bu ayın sonunda yayımlanacağını söyledi.

Çalışma grubunda Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Mahmut Özer, İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Ak, Atılım Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yıldırım Üçtuğ, MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürü Dr. Sadri Şensoy, MEB Temel Eğitim Genel Müdürü Dr. Cem Gençoğlu, Ortaöğretim Genel Müdürü Cevdet Vural, Din Öğretimi Genel Müdürü Nazif Yılmaz, Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selahattin Gelbal, MEB Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürü Prof. Dr. Kemal Varım Numanoğlu, MEB Bilgi İşlem Dairesi Başkanı Özgür Türk, ODTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Eryılmaz, Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Petek Aşkar, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bekir S. Gür, Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Eren Ceylan ve Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Dilara Bakan Kalaycıoğlu bulunuyor.

ODTÜ Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde (BİLTEMM) 21. yüzyılın değişen problemleriyle baş edebilecek öğrencilerin yetiştirilmesi ve dünyadaki iyi eğitim araştırmalarının öğretmen ve öğretmen adaylarına aktarılması için başlatılan bilimsel araştırmalara hız verildi.

Konuya ilişkin bilgi veren ODTÜ BİLTEMM Koordinatörü Prof. Dr. Erdinç Çakıroğlu, merkezin bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarındaki eğitimi ileri taşıyacak çalışmalar yapmak amacıyla kurulduğunu anlattı.

Farklı disiplinlerden öğretim üyelerinin oluşturduğu bir araştırmacı grubuyla ilgili alanlarda okullara, öğretmenlere ve öğrencilere sunulan eğitim imkanlarının geliştirilmesi için çalışmalar yürüttüklerini dile getiren Çakıroğlu, “Eğitim sistemimizde her türlü katkıya ihtiyaç var, çok eksiğimiz var. Bu eksikliklerin giderilmesi için herkesin elini taşın altına koyması gerekiyor. Bir Afrika atasözünde ise ‘Bir çocuğu yetiştirmek, bütün köyün işidir’ der. Merkezimizde bu kapsamda çok çeşitli etkinlikler düzenliyoruz” diye konuştu.

Çakıroğlu, şöyle devam etti:

“STEM (fen, teknoloji, mühendislik, matematik) alanlarında okullardaki eğitim faaliyetlerinin değerlendirilmesi, yeni eğitim programlarını geliştirilmesi, eğitim kaynaklarına adil erişimin desteklenmesi ve bu konularda yenilikçi eğitim politikalarının oluşumuna katkı sağlanması BİLTEMM’in amaçları arasında. Merkezimiz, okul öncesinden lisans düzeyine kadar tüm öğrencilere 21. yüzyılın değişen şart ve problemleriyle baş edebilmelerini sağlayacak bilgi ve becerileri kazandırmayı ve nitelikli öğretmen yetiştirmeye katkı sağlamayı hedefliyor. Merkezimiz, bir anlamda sınıfında fark yaratacak öğretmenlere yeni nesil eğitimler vermeyi amaçlıyor.”

ODTÜ eğitim fakültesinde özellikle okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liseye kadar çeşitli düzeylerde akademik çalışmalar yürütüldüğüne işaret eden Çakıroğlu, “Amacımız, bu çalışmalardan ortaya çıkan eğitim süreçlerine ilişkin güzel örnekleri öğretmenlerle paylaşmak” dedi.

Çakıroğlu, etkinlikleri sosyal medyadan ve web sitelerinden duyurduklarını, bazı özel durumlar dışında bu tür etkinliğin genelde ücretsiz düzenlendiğini aktardı.

Eğitim uyguladıkları yerlerde çok olumlu dönüşler aldıklarını dile getiren Çakıroğlu, “Öğretmen eğitimlerimizin özellikle çocukların yaratıcı düşünme, problem çözme becerilerini desteklediğini görebiliyoruz” dedi.

Çakıroğlu, merkezin isteyen öğretmenler için düzenlediği eğitimlere ilişkin şöyle konuştu:

“Çağımız çok hızlı değişiyor. 21. yüzyılda her geçen gün yeni patentler, yeni ürünler ortaya çıkıyor. Eğitimde 21. yüzyılın değişen problemleriyle baş edebilecek çocukların yetiştirilmesi için öğretmen eğitimleri çok önemli. Artık bilginin ezberlemenin hiçbir önemi kalmadı. Öğretmenlerimizin de bunun farkında olması gerekiyor. Eğitim sisteminin bu değişime adapte olması, olması gereken hızda değil. Özellikle genç öğretmenlerimiz, bu baskıyı üzerlerinde 5-10 yıl sonra daha fazla hissedecekler. Hazırlıklı olmak gerekiyor, bu çağı anlamak gerekiyor, gençleri anlamak gerekiyor. Eğitim, okulun biraz dışına çıkıyor ama gençlerin okulun içinde de öğreneceği çok şey var. Problem çözme becerileri, eleştirel düşünme, bunlarla eğitimi donatmak daha doğrusu eğitime bakış açımızı değiştirmek durumundayız. Bu çok önemli. Gelecekte toplum liderleri, işverenler gençlerden çok farklı beceriler talep etmeye başlayacak.”

“ÖĞRETMENE DOĞRU SORULARI SORDURMAK İSTİYORUZ”

Çakıroğlu, merkezin etkinliklerinden birinin LEGO Education ile yürütülmesi planlanan çalışmalar olduğunu bildirdi.

ODTÜ BİLTEMM’in öğretmen eğitimlerinde işbirliği hazırlığında olduğu LEGO Education Türkiye temsilcisi Fatma Bezek ise kurum olarak dünya genelinde öğretmenlerle ABD’de MIT ve İngiltere’de Cambridge gibi üniversitelerle çeşitli çalışmalar yürüttüklerini anlattı.

Öğretmenleri didaktik öğretmeden yeni nesil öğretme tekniklerine yöneltme çalışmaları yaptıklarına işaret eden Bezek, “Öğrenimi tamamen çocuğa bıraktırmak, öğretmene doğru soruları sordurtmak istiyoruz” dedi.

ODTÜ ile işbirliği içinde öğretmen eğitimlerine yeni başladıklarını belirten Bezek, “Öncelikle ODTÜ’deki öğretmenlik bölümü öğrencileri ile başlıyoruz. Sonrasında Türkiye’deki farklı bölgelerden gelecek öğretmenlerle öğretmen eğitimi yapacağız. Anaokulundan liseye kadar çok sayıda öğretmene ulaşmak istiyoruz” diye konuştu.

Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarının dış değerlendirmesini yapan Yükseköğretim Kalite Kurulu tarafından (YÖKAK), bu yıl ilk kez belirlenen pilot üniversitelerin İngilizce hazırlık okulları değerlendirilecek. YÖKAK’tan yapılan yazılı açıklamaya göre, Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Yükseköğretim Kalite Kurulu ve British Council iş birliği ile ‘İngilizce Hazırlık Okulları Dış Değerlendirme Programı’ geliştirildi.

Program kapsamında, değerlendirme takımlarında yer alacak 30 değerlendirici adayına, YÖKAK Toplantı Salonunda değerlendirici eğitimi verildi. Eğitim programının açılışında konuşan YÖKAK Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Elmas, yabancı dil eğitimine belirli standartların getirilmesinin, ülkenin öncelikli hedeflerinden olduğunu belirterek, bu doğrultuda geliştirilen uygulama ve süreçlerin gözlemlenmesi gerektiğini söyledi.

Pilot üniversitelerin İngilizce hazırlık okullarının, belirlenen kriterler çerçevesinde değerlendirileceğini kaydeden Elmas, bu kapsamda değerlendirici adaylarının eğitiminin önemini belirtti.

EĞİTİM PROGRAMI

Eğitimde, değerlendirici adaylarına, değerlendirme sürecine yönelik oluşturulan kılavuz ve kriterlerle ilgili bilgi verilerek, programın detayları paylaşıldı. Ayrıca adaylar, saha ziyaretleri öncesinde, sırasında ve sonrasında üstlenecekleri görev ve sorumluluklarla ilgili bilgilendirildi.

‘İngilizce Hazırlık Okulları Dış Değerlendirme Programı’ kapsamında oluşturulacak değerlendirici takımlar, saha ziyaretlerini 26-30 Kasım’da yapacak.

Değerlendiriciler, saha ziyaretleri sırasında pilot üniversitelerin, öğrencilerine, İngilizce okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerilerini kazandırma yöntemlerini değerlendirecek.

Değerlendirme sonuçları rapor halinde YÖKAK’a sunulacak. Daha sonra, ‘İngilizce Hazırlık Okulları Geri Bildirim Raporu’ hazırlanacak ve raporun son hali YÖKAK ve ilgili İngilizce hazırlık okulunun internet sayfasında yayımlanarak kamuoyuyla paylaşılacak.

Bu yıl ilk kez uygulanacak program kapsamında; Bezmialem Vakıf, Bilkent, Boğaziçi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf, İstanbul Medeniyet, Karabük, Koç, ODTÜ ve Sabancı üniversiteleri ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, İngilizce hazırlık okulları pilot olarak seçildi.

Orta Doğu Teknik Üniveritesi ( ODTÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) dekanlık seçimlerinden Prof. Dr. Ayşe Güneş Ayata 53 oy aldı. Rakibi Prof. Dr. Ramazan Sarı ise 20 oy aldı. Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK), Ramazan Sarı’yı dekan olarak atadı.

EN AZ OY ALAN DEKAN OLDU

YÖK tarafından 20 oy alan Ramazan Sarı , İİBF Dekanı oldu. Kıbrıs Barış Harekâtı’nın ilham kaynağı olan eski Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in kızı Ayşe Güneş Ayata, fakültedeki seçimde en fazla oyu almasına rağmen dekan olarak atanmaması sosyal medya da tepki çekti.

Harvard Üniversitesi, Oxford Üniversitesi, Wissenschaftszentrum Berlin, Manchester Üniversitesi ve Paris EHESS’te misafir öğretim üyesi olarak görev yapan Prof. Dr. Ayşe Güneş Ayata , Türkiye’de akademi ve siyasetin önde gelen isimlerinden Prof. Sencer Ayata ile evli.

‘AYŞE TATİLE ÇIKSIN’IN İLHAM KAYNAĞIYDI

20 Temmuz 1974’de başlayan Kıbrıs Barış Harekâtının unutulmayan parolası ‘Ayşe tatile çıksın” sözüydü. Ayşe Kimdi? Ayşe; dönemin Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in kızıydı. 1974 Temmuz’da Cenevre’de Kıbrıs müzakeresi sürerken, Başbakan Ecevit ile Dışişleri Bakanı Turan Güneş arasında kararlaştırılan “Ayşe tatile çıksın” parolasıyla İkinci Barış Harekâtı başlamıştı.

PROF. DR. AYŞE GÜNEŞ AYATA KİMDİR?

ODTÜ Sosyoloji Bölümü mezunu olan Ayşe Güneş Ayata , yüksek lisansını İngiltere’de tamamladı. Doktorasını da İngiltere’de kent üniversitesinde yapan Ayata, doçentlik ve profesörlük unvanlarını mezun olduğu ODTÜ’de tamamladı. ODTÜ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölüm Başkanı olan Ayata, 1994-2000 yılları arasında İİBF’nin dekan yardımcısıydı. 2011-2014 yılları arasında Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu Üyeliği de yapan Ayata, Harvard Üniversitesi, Oxford Üniversitesi, Wissenschaftszentrum Berlin, Manchester Üniversitesi ve Paris EHESS’te misafir öğretim üyesi.

İKİ KEZ ‘YETERSİZ’ DİYE REDDEDİLMİŞTİ

Dekanlığı tepki çeken Prof. Dr. Ramazan Sarı’nın ise ODTÜ İİBF’ye yaptığı başvurusunun iki defa akademik yetersizlik nedeniyle reddedildiği iddia edildi. Dekanlık öncesinde ODTÜ İşletme Bölümü Başkanı olarak görev yapan Prof. Dr. Ramazan Sarı, daha önce Abant İzzet Baysal Üniversitesi’ndeydi. Sarı, İspanya Eğitim Bakanlığı CISC birimin açıkladığı Türkiye’nin en başarılı 2 bin bilim insanı sıralamasında ilk 500’deydi.

Katılımcı ülkelerdeki ulusal ajanslar vasıtasıyla yürütülen Erasmus programı, gençlerin iyi bir eğitim alarak, iş bulma olanaklarını artırmaları, sürdürülebilir kalkınmayla ilgili yeni bakış geliştirmeleri ve yeni dil öğrenmelerini amaçlıyor. Program, okul ve yetişkin eğitimi, mesleki eğitim, gençlik ve spor çalışmalarını da kapsıyor.

‘Leonardo da Vinci’ ve ‘Gençlik’ gibi adlarla uygulanan program, AB Komisyonu tarafından alınan karar doğrultusunda 2014-2020 dönemi için Erasmus başlığı altında uygulanıyor.

Program kapsamında 2004-2016 yıllarında Türkiye’den Polonya’ya 27 binin üzerinde öğrenci gitti.

Erasmus, farklı bir ülkede, günlük hayatın zorluklarıyla mücadele ederek ve yeni insanlar tanıyarak, gençlere hayatlarının ilerleyen bölümünde sıkça faydalanacakları önemli beceriler kazandırıyor.

POLONYA’DA EĞİTİM İMKÂNI

Kişilerin potansiyellerinin açığa çıkarılmasında eğitim ve öğretimin önemi vurgulanarak başlatılan ve AB üyesi ile aday ülkelerin yararlandığı Erasmus, üniversite öğrencilerine Polonya’da da eğitim alma şansı sunuyor.

‘ÇOK HEYECANLIYIM’

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğrencisi Ebru Tutkal, “Yurtdışına ilk defa bu programla gideceğim. Daha önce hiç ailemden uzakta yaşamadım. Özelikle dilini bilmediğim bir yerde kendi başıma yaşamak çok farklı bir deneyim olacak. İngilizcemi geliştirmek önceliğimdi ancak ülkelerin kültürleriyle, insanlarıyla tanışmak, ülkelerin eğitim alanlarını görmek için de güzel bir fırsat olur diye düşünüyorum. Eğitimin yanında başka ülkeleri de gezmeyi istiyorum” dedi.

Polonya’ya daha önce giden arkadaşlarının güzel deneyimler paylaştığını dile getiren Tutkal, coğrafi olarak Avrupa ülkelerine merkezi bir konumda olması sebebiyle de Polonya’yı tercih ettiğini belirtti.

‘İNSAN HAYAL ETTİĞİ ŞEYLERİN PEŞİNDEN GİTMELİ’

Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü öğrencisi Gizem Demirsoy ise şunları söyledi:

“Polonya hakkında hep güzel şeyler duydum, o sebeple Polonya’yı seçtim. Üçüzüm ve her yere kardeşlerimle birlikte gidiyorum. İlk defa tek başıma bir yere gidecek olmak çok farklı bir duygu. İnsan hayal ettiği şeylerin peşinden gitmeli diye düşünüyorum. Ben de hayal ettim ve şimdi ise hayalimi gerçekleştirecek olmaktan dolayı büyük mutluluk duyuyorum.”

Başka ülkelerin kültürlerini öğrenmeyi çok istediğini belirten Ankara Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi öğrencisi Edanur Açıkgöz ise “Daha önce yurtdışına çıkmadığım için biraz heyecanlı ve meraklıyım. Polonya’nın mimari yapısı, kültürel değerlerine merak duyuyorum. Ayrıca İspanya’yı da görmeyi çok istiyorum” diye konuştu.

‘MÜMKÜN OLDUĞUNCA FAZLA ÜLKEYE GİTMEK İSTİYORUM’

Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Çevre Mühendisliği Bölümü öğrencisi Ezgi Koyukan, “Polonya, bahsedildiği gibi ekonomik sebeplerin yanında, kültürü ve tarihi geçmişi açısından beni hep heyecanlandıran bir ülke olmuştu. Avrupa’daki konumu itibarıyla de bana daha fazla gezme fırsatı sunacağını düşünüyorum. Bu programla birlikte, mümkün olduğunca fazla ülkeye gitmek ve gittiğim ülkelerin kültürlerini, tarihlerini öğrenmeyi çok istiyorum” dedi.

‘PROGRAMLA BİRLİKTE VİZYONUM GENİŞLEDİ’

Bir önceki yıl Erasmus ile Polonya’da eğitim alan, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Mimarlık Bölümü öğrencisi Hasan Can Altıntop “Polonya’yı, gittikten sonra bütün önyargıları bir kenara bırakarak, gezerek, görerek yakından tanıdım. Erasmus vesilesiyle burada bulunduğum süre içinde birçok ülkeyi gezme fırsatım oldu. Vizyonum genişledi, dünyaya bakış açım gerçekten değişti. Daha çok mütevazi olmayı, kendi kendimi idare etmeyi, daha azla yaşamayı, küçük şeylerle mutlu olabilmeyi öğrendim” diye konuştu.

Altıntop, yeni dönemde Polonya’ya gidecek öğrencilere, tarihi yerleri, mimari yapıları gezip görmeleri ve kültürel değerleri tanımalarını tavsiye etti.

Polonya halkının, yeni kültürleri tanımaya açık, öğrenmeye meraklı, sorgulayan insanlar olduğunu söyleyen TOBB Ekonomi Üniversitesi Mimarlık Bölümü öğrencisi Furkan Balcı şöyle devam etti:

“Ben alanımla ilgili araştırmalar yaparken, yurtdışındaki insanlar neler yapıyor, onların hayalleri ve bakış açıları nerelere uzanıyor bunları merak ediyordum. Bu yüzden Erasmus programına başvurarak Polonya’ya gitmek istedim. Tercihimden de oldukça memnun kaldım.”

ODTÜ URAP (University Ranking by Academic Performance) Başkanı Prof. Dr. Ural Akbulut, üniversite adaylarına ve velilere yardımcı olmak amacıyla dünya genelindeki çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan üniversite sıralamalarını içeren raporun, “http://tr.urapcenter.org” adresinden yayımlanacağını söyledi.

Dünyadaki üniversite sıralamalarını yapan ARWU, Leiden, SciMago, QS, THE (Times), Webometrics (WEBO), US News and World Report, CWUR, RUR ve ODTÜ Enformatik Enstitüsü URAP Laboratuvarı olmak üzere toplam 10 kuruluş bulunuyor.

URAP’ın sıralamasında, Avrupa Birliğinin maddi destek verdiği U-Multirank’ın listesi, göstergelerin tümüne dayalı bir sıralama yapmadığı için yayımlanmadı.

2016 dünya sıralamalarında Türk üniversiteleri

Akbulut’un verdiği bilgiye göre, dünya genel sıralaması yapan 10 kurumdan en az 5’inin sıralamasında yer alan 17 Türk üniversiteleri belirlendi. Buna göre, İstanbul Üniversitesi yapılan tüm sıralamaların tümünde yer alan tek üniversite oldu.

ODTÜ, Hacettepe, İTÜ, Ankara ve Gazi üniversiteleri ise sıralamaların 9’unda yer aldı. Boğaziçi ve Bilkent üniversiteleri 8’er, Koç Üniversitesi 7’şer, Ege, Erciyes, Dokuz Eylül, Marmara, Yıldız Teknik, Sabancı üniversiteleri 6’şar, Atatürk ve Çukurova üniversiteleri 5’er kere dünyanın en iyi üniversiteleri sıralamalarında yer buldu.

Dünya sıralamalarından en az 2’sinde ilk 500’e girebilen 7 üniversite ise şöyle oldu:

“ODTÜ 4 sıralamada (WEBO-456, US News- 231, QS-475, RUR-341), Boğaziçi Üniversitesi 4 sıralamada (US NEWS-166, QS- 475, RUR-418, THE: 450), Bilkent Üniversitesi 4 sıralamada (US NEWS-389, QS-415, RUR-357, THE-375), İstanbul Üniversitesi 3 sıralamada (LEIDEN-353, ARWU- 450, SCIMAGO-490), Sabancı Üniversitesi 3 sıralamada (QS-445, RUR-339, THE-325), Koç Üniversitesi 3 sıralamada (QS-455, RUR-466, THE-275), İTÜ 2 sıralamada (US NEWS-257, RUR-416).”

Dünya sıralamalarından sadece birinde ilk 500’e girebilen 3 üniversite ise Hacettepe Üniversitesi (LEIDEN-452), Ege Üniversitesi (LEIDEN-482) ve Atılım Üniversitesi (THE-450) oldu.

ARWU ve SCIMago’nun dünya sıralamalarında 2016’da ilk 500’e girebilen tek üniversite ise İstanbul Üniversitesi oldu.

Webometrics dünya sıralamasında ise ilk 500 üniversite listesine 2016’da sadece ODTÜ girdi.

Dünya sıralamalarında en üst sıralarda yer alan üniversiteler, US NEWS sıralamasına 166’ncı sıradan giren Boğaziçi, US NEWS sıralamasına 231’inci sıradan giren ODTÜ ile aynı sıralamaya 257’nci sıradan giren İTÜ oldu.

Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) kararı doğrultusunda belirlenen 53 üniversiteye doktora bursu başvurusu yapılabilecek.

YÖK Başkanı Yekta Saraç, Türkiye’deki doktoralı insan sayısını artırmak için “100/2000 YÖK Doktora Bursları Projesi”ni başlattıklarını hatırlattı. Kalkınmış ülkelerde doktoralı insan sayısının yüksek olduğunu belirten Saraç, “Çin’de 1000 kişiye 2,2; Amerika’da 1000 kişiye 1,7; Avrupa Birliği ülkelerinde 1000 kişiye 1,5 doktoralı kişi düşerken Türkiye’de bu oranın 1000 kişiye 0,4 olarak belirlendiğini” söyledi.

“Doktora için bin/bir hedefini koyduk”

Türkiye’nin kalkınmış ülkeler arasındaki sıralamasını yükseltmek için doktoralı insan gücünün artırılması gerektiğinin altını çizen Saraç, “Biz de bu bağlamda ‘1000/1’ hedefini koyalım diyoruz. Yani 1000 kişiye 1 doktoralı kişi. Buradaki maksadımız aslında endüstriye de sanayiye de bir doktoralı iş gücü, doktoralı insan gücü kazandırmak” dedi.

“100/2000 YÖK Doktora Bursları Projesi” kapsamında, Türkiye için öncelikli alanlarda nitelikli bilgi üretmek amaçlı doktoralı insan kaynağına olan ihtiyacı karşılamak üzere, devlet üniversitelerindeki doktora programlarında öğrenim gören öğrencileri desteklemek için yükseköğretim tarihinde ilk kez doktora bursu verileceğini söyleyen Saraç, dünyanın da üniversitelerden, ürettikleri bilginin kullanımında etkin rol oynamasını beklediğini söyledi.

Saraç, artık üniversitelerin sadece kitlesel eğitimle yetinmediğini, ürettikleri ve öğrettikleri bilginin kullanımının ekonomik, sosyal alanlarda değer bulmasını takip ettiklerini ve hedef olarak gördüklerini ifade ederek, YÖK’ün bu amaçla üniversitelerdeki enstitülerin, araştırma merkezlerinin girişimci doğalarını, disiplinler üstü ve disiplinler arası çalışmalarını desteklemeye kararlı olduğunu belirtti.

Gelecek 10 Yıl İçin Güçlü Nesiller Yetiştirme Projesi

Bu bağlamda doktora programlarının gelişmesine ve bu programlara, mezun olan en parlak öğrencilerin katılabilmesine her zamankinden daha fazla emek harcayacaklarını söyleyen Saraç, şöyle devam etti:

“Bu düşünceyle ‘Gelecek 10 Yıl İçin Güçlü Nesiller Yetiştirme Projesi’ni başlatıyoruz. Bu öğrencileri 100/2000 YÖK Doktora Bursu ile mali olarak destekleyeceğiz. Yani ülkemizin ihtiyacı olan 100 alanda, 2 bin öğrenci YÖK bursu ile Türkiye’nin güçlü üniversitelerinde doktora yapacak. Yükseköğretim Kurulu olarak bizler de öğrencilerin çalışmalarında gösterdiği başarıyı ve akademik performanslarını dikkate alarak, eğitimleri boyunca, özellikle araştırma kavramına yönelik olarak, kendilerine özgün olanaklar sunmaya çalışacağız.

Bu projenin önemli bir ayağı, YÖK’ün bu doktora programlarının eğitim ve araştırmalarını, ulusal ve uluslararası yaptıkları araştırma ve yayınlarını kalite süreci açısından takip kararı almış olması.”

Türkiye’nin projesi

YÖK Başkanı Saraç, 100/2000 doktora programını bir mükemmeliyet ve prestij programı olarak gördüğünü belirtti.

Seçilen 100 doktora alanının, 2013’ten itibaren dünya bilim literatürüne katılan “Yükseköğretimde Akıllı Uzmanlaşma-Smart Specialisation” çalışmaları ve onlarca bilim insanının fikrinin alınarak kararlaştırıldığını anlatan Saraç, şöyle konuştu:

“Bu kavramın esas gayesi, 21’inci yüzyılda öne çıkan yüksek teknoloji, inovasyon ve gerekli insani ve sosyal değerlerin çalışmalarını ve araştırmalarını üretmek ve ülkeye bu alanda bilim insanı kazandırmak. Bunu yaparken de kamu finansmanını doğru ve verimli harcamak ile yükseköğretim çalışma alanlarında dublikasyonu önlemek de üzerinde durulan diğer iki noktadır. Projeyi başarılı olması dileği ile yükseköğretim camiasına sunuyoruz.”

100/2000 Projesi’ni “Türkiye’nin Projesi” olarak niteleyen Saraç, yeni YÖK olarak ülkenin kalkınmasına katkı sağlayacak bu büyük adımla gurur duyduklarını söyledi.

Türkiye’yi geleceğe taşıyacak bilim alanları

YÖK, 22 Aralık 2016 – 12 Ocak 2017 tarihleri arasında 100 tematik alanda başvuru ilanına çıkmıştı. Üniversiteler bu alanlar arasından seçtikleri en fazla 10 alt alan için yetiştirecekleri öğrenci sayıları, kurumsal kapasiteleri ve ilgili alanlarda yetkinlikleri konusunda YÖK’e başvurdu.

YÖK’e “temel bilimler”, “mühendislik ve mimarlık”, “sağlık” ile “sosyal bilimler” üst alanlarında 73 üniversiteden gelen toplam 635 başvuru ve 2 bin 964 kontenjan talebi ön değerlendirmeden geçirildi.

YÖK’ün kararı doğrultusunda belirlenen doktora bursu başvurusu yapılabilecek 53 üniversite şunlar:

“Abant İzzet Baysal, Abdullah Gül, Afyon Kocatepe, Akdeniz, Anadolu, Ankara Sosyal Bilimler, Ankara, Ankara Yıldırım Beyazıt, Atatürk, Boğaziçi, Bursa Teknik, Bülent Ecevit, Çukurova, Dicle, Dokuz Eylül, Dumlupınar, Düzce, Ege, Erciyes, Erzurum Teknik, Eskişehir Osmangazi, Fırat, Galatasaray, Gazi, Gaziosmanpaşa, Gebze Teknik, Hacettepe, Harran, Hitit, İnönü, İskenderun, İstanbul Teknik, İstanbul, İzmir Katip Çelebi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Kahramanmaraş Sütçü İmam, Karabük, Karadeniz Teknik, Kocaeli, Marmara, Mersin, Namık Kemal, Necmettin Erbakan, ODTÜ, Ömer Halisdemir, Sakarya, Selçuk, Süleyman Demirel, Trakya, Türk-Alman, Uludağ, Yalova, Yıldız Teknik.”

Gerçekleştirilen paneller neticesinde, temel bilimler, mühendislik ve mimarlık alanlarında 46 üniversitede 855 kontenjan için alt alanlar şöyle belirlendi:

“Akıllı malzemeler, biyobenzetim, bilgi güvenliği, biyoenformatik, biyomalzeme ve doku mühendisliği, biyomedikal ekipmanlar (tıbbi cihazlar), enerji depolama ve enerji malzemeleri, güç ve depolama teknolojileri, hava ve uzay araçları tasarımı, hidrojen ve yakıt pilleri, insan-bilgisayar etkileşimi, insan beyni ve nörobilim, insansız sistemler, mikro ve nanoteknoloji, mimarlık, nanobiyoteknolojik güdümlü ilaçlar, nükleer enerji, örüntü tanıma analizi, savunma bilişimi, modelleme ve simülasyon, savunma sistemleri entegrasyonu, sensör teknolojileri, sürdürülebilir ve akıllı kentler, sürdürülebilir yapı malzemeleri ve teknolojileri, sürdürülebilir etkin tarım, ulaştırma akıllı ulaşım sistemleri, veri madenciliği ve veri depolama, yeni 3B eklemeli üretim, yeni nesil kompozitler ve çok işlevli nanokompozit malzemeler, yenilenebilir enerji kaynakları/teknolojileri.”

Sosyal bilimler alanında 28 üniversitede  246 kontenjan için alt alanlar şunlar:

“Afrika çalışmaları, aile psikolojisi, anayasa hukuku, Balkan çalışmaları, deniz ticaret hukuku, Ermenice, fikri mülkiyet hukuku, göç çalışmaları, hadis, idare hukuku, katılım bankacılığı, kentsel dönüşüm çalışmaları, klinik psikoloji, manevi danışmanlık, medeni yargılama usulü hukuku, okul öncesi eğitim, Ortadoğu çalışmaları, özel eğitim (yetenekli, engelli vb), sosyal medya çalışmaları, toplumsal cinsiyet çalışmaları, uluslararası güvenlik ve terör, Uzakdoğu çalışmaları, yoksulluk çalışmaları.”

Sağlık alanında 25 üniversitedeki  299 kontenjan için alt alanlar ise şöyle:
“Biyomalzeme ve doku mühendisliği, cerrahi hastalıklar hemşireliği, çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliği, doğal ve bitkisel ürünler, kozmetik ürünler, farmasötik biyoteknoloji ve ilaç tasarımı, gen tedavisi, gıda-metabolizma etkileşimi, hastane enfeksiyonlarını önleme, iç hastalıkları hemşireliği, kanser epidemiyoloji, metabolizma (obezite, diyabet ve ateroskleroz), moleküler farmakoloji ve ilaç araştırmaları, moleküler onkoloji, moleküler patoloji, moleküler ve hücresel gastroenteroloji, odyoloji, psikiyatri hemşireliği, tümör immünolojisi.”

Belirlenen alanlarda doktora yapacaklara 4 yıl süreyle aylık 1550 lira burs verilecek.

University Ranking by Academic Performance (URAP) Araştırma Laboratuvarı her yıl üniversiteleri bir çok kritere göre sıralamakta. 2015-2016 yılı devlet ve vakıf üniversitelerinin yer aldığı Türkiye’nin en başarılı 10 üniversitesi şöyle: