Dünya Disleksi Farkındalık Günü olarak kabul edilen 1-7 Kasım’ın üzerinden birkaç gün geçmişken ben de bu konuda farkındalık yaratmak için nacizane bir şeyler yazmak istedim.

Nasıl bir ormanda çeşit çeşit ağaç var ve biz bu ağaçların türlerini her birini özel olarak tanımlayarak bilmek durumundaysak, toplumda farklı özellikler taşıyan ve farklı gelişen çocukların özelliklerini de bilmek durumundayız. Toplumlar da tıpkı ormanlar gibi çeşitliliğiyle güzeldir. Bu çeşitlilik içinde birbirimize saygı duymak da en büyük sorumluluk ve gerekliliklerden bir tanesidir. Bir de Aamir Khan “Her Çocuk Özeldir” filmini şiddetle izlemenizi tavsiye ederim, tam da bu konuyu anlatan müthiş film sayesinde konuya bakış açınızın biraz daha değişeceğine eminim..

Her şey ben ilkokula yazıldıktan sonra başladı. Bir akşam evde ders çalışırken annemin bana tuhaf baktığını fark ettim. Yazdıklarımı dikkatle inceledikten sonra mırıldandı. Az sonra elinde düz beyaz bir kâğıtla çıkageldi.“Bir ağaç çiz” dedi, bana.Çizdim. Önce köklerini, sonra aşağıdan yukarıya doğru gövdesini ve daha sonra dallarını ve yapraklarını… Ben çizerken annem “Allah Allah” diye söyleniyordu. Sonra kendisi bir tane çizdi. Önce kalın bir gövde, sonra dallar ve yapraklar, en son kökler… Ne fark eder ki?..Sonra yazı yazdırdı. Yazdım. Hemen yanına kendisi yazdı. Baktım B’leri, D’leri, N’leri benimkilere benzemiyor. Onunkiler ters. Sabah ayakkabılarımı bağlarken (ben hala bağlayamıyordum)- “Öğretmenin bu yazdıklarına bir şey demiyor mu? Diye sordu. Zaman zaman bana kızdığını söyledim. Tahta da yazılanları deftere geçirirken zorlandığımı, gecikince de “Tembel” diye fırça yediğimi anlattım. “Niye zorlanıyorsun?” diye sordu annem. “Çünkü tahta da yazılanlar da senin gibi…” dedim. “Ters aynı…”Öyleydi gerçekten de, benim “ev” diye yazdığımı sınıftakiler “ve” diye okuyorlardı. N’leri, P’leri, K’ları ters yazıyorlardı. Herkesin sağ bildiği benim solumdu. Tahtadakileri defterime geçirirken düzeltmeye çalışıyordum. O yüzden gecikiyordum.O gün öğleden sonra annem okula geldi. Öğretmenle bir şeyler konuştu. Ertesi günde kapısında “Davranış Bilimleri Enstitüsü” yazan bir yere götürdü. “Bak bu abla doktor. Seninle biraz konuşacak” dedi. Güler yüzlü bir abla adını söyleyip tokalaşmak için elini uzattı. Uzattığı eli tersti. Tokalaşamadık. Sonra o da bir şeyler yazıp çizmemi istedi. Bunun çocuklarda çok sık rastlanan bir sorun olduğunu söyledi. O sözcüğü ilk kez orada duydum…. DİSLEKSİ….Doktor dönüp arkasındaki dosyalardan bir kâğıt çıkardı. – “Bu çizimler ve yanındaki notlar Leonardo da Vinci’ye ait” dedi. Yazılar bana çok tanıdık geldi. Benim gibi düz yazan birini bulmuştum işte. Sonra masanın üstündeki aynayı elindeki kağıda tutup bize gösterdi. Annem hayretler içinde kaldı. Notlar onların diline tercüme edilmişti sanki. Ayna bir şifre çözücü gibi düzeltmişti yazıları… Doktor abla bunun bir hastalık değil, bazı çocuklar da rastlanan türden bir bozukluk olduğunu anlattı uzun uzun. Disleksilerin bazı harfleri ve sayıları ters yazdıklarını, ancak bunun bir zekâ eksikliğinden kaynaklanmadığını, hatta tersine, disleksil çocukların çoğunda üstün zekâ saptandığını söyledi.Edison’un, John Lennon’ın, Michelangelo’nun, Steven Spielberg’in, Prens Charles’ın,  J.F. Kennedy’nin disleksil olduklarından söz etti. Yine bir disleksil olan Einstein’ın okumayı 9 yaşında söktüğünü ve normal okulda başarılı olamayınca da babası tarafından askeri okula yazdırıldığını anlattı. – “ Bu saydığım isimlerin hepsi birer dahi idi. Bize göre ters yazmalarına itiraz edilmediği, tersine hoşgörü ile bakıldığı için dehalarını kanıtlayabildiler.” Dedi.Çıktığımızda hastalığımı sevmeye başlamıştım. Yanılmamıştım işte. Ben değildim ters yazan onlardı…. Farklılığımdan utanmamaya başladım. Ertesi gün okula cebimde bir ayna ile gittim. Ayna benim tercümanım olmuştu adeta. Yazdıklarımı onların diline çeviriyordu. Onların yazdıklarını da benim için düzeltiyordu. Ancak o gün resim dersinde koptu kıyamet. Öğretmen hepimizden bayrak çizmemizi istemişti. Bir ay yıldız çizip, boyayacak ve sıramızın üzerine asacaktık. Önce yıldızı çizip, yanına bir hilal kondurdum. Sonra öğretmen tepemde bitti. “Bu hilal ters” dedi.“Hayır, düz “ dedim. Kâğıdı önümden çekip, sınıfa gösterdi.“Sizce bu hilal ters mi, düz mü?” diye sordu. Çocuklar hep bir ağızdan “ ters, ters” diye bağırmaya başladılar. Öğretmen tahtaya kalkıp doğrusunu çizmemi istedi. Kalktım, çizdim. Sınıf katıla katıla gülüyordu. Öğretmen “bak yine ters yazıyor” diye bağırdı. “Sen benimle alay mı ediyorsun? Bu ülkenin bayrağını ters çizemezsin herkes gibi çizeceksin” diye gürledi. Korkarak cebimden aynamı çıkardım. Tahtaya doğru tutup bakmalarını istedim. Aynaya yansıyan görüntü tam onların çizdiği gibiydi. Tersti. Aldırmadılar… Hem alay ediyor, hem öfkeyle “Düz çiz… Düz çiz” diyordu. Öğretmen, elimi avuçlarının içine aldı ve zorla bana ters bir hilal çizdirdi. Sınıfa döndü “Şimdi düz mü?” diye sordu. Herkes hep bir ağızdan düz dedi. ”Haydi, şimdi yerine” dedi öğretmen. İşte ben de terstim artık. Sırama doğru yürürken ensemde öğretmenin sinirli ses dalgalarını hissettim. “ Sözümü dinlerseniz, yarın hepiniz birer Leonardo olabilirsiniz.” diyordu. Güldüm. Oturduğumda ay, tahtadan ters ters bana bakıyordu.

Bu satırların sahibi de usta bir kalem.. “Ormanın” güçlü yazarlarından bir tanesi Can Dündar..

Çocukluğunda yaşadıklarını samimi bir şekilde okuyucuya sunarken, aynı zamanda disleksiyle empatimizi güçlendirmemizi de sağladı.

Nedir Disleksi?

Amerikan Psikiyatri Birliğine göre; okuma bozukluğu olarak bir tür öğrenme bozukluğu olarak tanımlanır. Diğer öğrenme bozuklukları ise Matematik Bozukluğu ve Yazılı Anlatım Bozukluğudur.

Disleksi bir zeka geriliği ya da görme-işitme ile ilgili bir bozukluk değildir. Disleksi okumayla (örneğin; sağdan sola okuma, yanlış okuma, okuduğunu anlamama) ve yazmayla (örneğin; yanlış yazma, harflerin yerini değiştirme) sınırlı bir öğrenme bozukluğudur. Genetiğin getirdiği kalıtımsal özellikler bir çok bozuklukta önemli rol oynadıkları gibi Dislekside de direkt olarak okumayı etkileyen bir faktör olarak kabul edilir.

Disleksi de görülen özellikler;

Bu durumlara örnek oluşan durumlarda aileler mutlaka bir uzmanla iletişime geçmelidir. Okulda verilen eğitime ek olarak bazı özel çalışmalarla çocuğun okuma yazma seviyesi geliştirilir. Her şeyden önce sabırlı olmalı, çocuğun güvenli ve destekleyici bir ortamda eğitimini alması sağlanmalıdır. Sakin, tutarlı ve sağduyulu bir aile yaklaşımı çocuğun içinde bulunduğu zor durumda biraz olsun rahatlamasına yardımcı olacaktır. Okul aile işbirliği her zaman olduğu gibi burada da çok önemli bir unsurdur. Öğretmen ve Rehberlik Servisi ile iş birliği kurulmalıdır. Kendimize hep hatırlatmalıyız ‘Her Çocuk Özeldir!’ ve bütün özellikleriyle kabul edilmeyi hak eder…

Dilerim bütün çocuklar doğru iklimlerde, doğru topraklarda bütün çeşitlilikleriyle var olurlar ve desteklenirler ve yeşermeye fırsat bulurlar..

Kaynaklar:

• Hayati Akyol-Mustafa Yıldız Okuma Bozukluğu Olan Bir Öğrencinin Okuma Yazma Becerisinin Gelişmesine Yönelik Bir Durum Çalışması
• Doç. Dr. Norma Nozan Okuma Güçlükleri

Seçil KORKMAZ’ın tüm yazıları için tıklayın.

Bu yazının tüm hakları ozancorumlu.com’a aittir. www.ozancorumlu.com biçiminde aktif bağlantı kurulabilir, açık kaynak gösterilmek kaydıyla içerik kullanılabilir. Açık kaynak göstermeden yapılan alıntılar için yasal takip yapılacaktır. ©

Bu yazımda son zamanlarda okuduğum birkaç kitap hakkında öneri paylaşımı yapmak istedim. Zaman zaman yazılarımda bu şekilde devam ediyor olacağım. Umarım bu paylaşımlarım, yazıları okuyan herkes için bir şekilde yararı olan bir seri halini alır #ekimayıkitapönerileri

Seçil KORKMAZ’ın tüm yazıları için tıklayın.

Bu yazının tüm hakları ozancorumlu.com’a aittir. www.ozancorumlu.com biçiminde aktif bağlantı kurulabilir, açık kaynak gösterilmek kaydıyla içerik kullanılabilir. Açık kaynak göstermeden yapılan alıntılar için yasal takip yapılacaktır. ©

Bu yazımda çocukların davranışlarına çok büyük etkisi olan ve çocuklar için rol model özelliği taşıyan “Anne-Baba Tutumları” üzerine yazmak istiyorum. Takdir edersiniz “Eğitim ailede başlar” sözü artık hepimizin ortak kabul ettiği bir gerçeklik halini almıştır. Gelişimsel süreçlerle ilgili yapılan çalışmalarda da insan davranışlarının temelinin 0-6 yaş arasında oluştuğu savunulmaktadır. Davranışsal zeminde ilk tohumlar, toplumun en küçük ve en özel kurumu olan ailede atılır ve şekillenir. Bu şekillenme olurken çocuklarımıza yardımcı ve destek olabilmek adına doğru tutumları sergilememiz çok önemlidir. Nasıl ki bir çiçeği büyütürken doğru sulama yöntemleri, doğru ilaçlama veya doğru toprak seçimi yapmadığımız takdirde bitkimiz solar, doğru tutumda yaklaşmadığımız her davranış da bize ileride yaşanacak sorunları beraberinde getirecek bir faktör oluşturacaktır. Bu yüzden doğru tutum ve yaklaşımları öğrenmek aile içi ilişkileri sağlıklı tutmak adına faydalı bir adım olacaktır.

Peki nasıldır bu tutum ve davranışlar?

İlk olarak ideal olan tutumdan yani ‘Demokratik Anne-Baba Tutumu’ndan bahsedelim. Gelişimsel olarak en ideal olan tutumdur çünkü çocuğun bir birey olarak kabul edildiği, aile içindeki varlığına saygı ve sevgi duyulduğu, yaptığı seçimlerde de kendi bireysel kararlarına saygı duyulduğu hatta desteklendiği bir yaklaşımdır. Bu şekilde büyütülen çocuklarda kişisel sorumluluk alabilme, akademik başarı, psikolojik ve sosyal olgunluk, özgüven konularında yüksek bir seviye elde edildiği görülür.

İkinci olarak ‘Koruyucu Anne Baba Tutumu’nu ele alalım. Evet, her çocuk ailesi için özeldir, tektir. Gözümüzden bile sakındığımız çocuklarımızın üzerine titreriz, koruruz fakat unutulmaması gereken şey hayatta herşeyin bir dozu ve dengesi olduğudur. Aşırı kollayıcı ve denetleyici bir tutumda olduğumuz zaman çocuğa kendi başına çözüm üretebilme ve kendi kendine yetebilme şansı vermiyoruz demektir. Özgüveni geliştirmeye fırsat verilmeyen çocuklarda benlik farkındalığı seviyesi azalır ve aile desteğine bağımlı hale gelmiş çocuklar olarak büyürler. Atacakları her adımda bir başkasının yardımına ihtiyaç duyarlar ve böylece kendi kararlarını veremeyen bireyler olarak toplumda yer edinmeye çalışırlar.

Bir diğer tutum da ‘Otoriter Anne Baba Tutumları’dır. Çocuğun birey olarak kabul edilmediği, aile içinde verilen kararlarda çocuğun bir rolünün olmadığı aile yaklaşımıdır. Yetersiz sosyal gelişim oluşturabilecek bir tutumdur. Çocuk için karar alınır, belirlenir ve uygulanır. Böyle aile tutumuna maruz kalan çocuklarda agresif ve saldırgan bir tutum oluşmaya başlar. Çocuk, aile tarafından görülmek ve kabul edilmek ister. Kabullenilme ve ait olma ihtiyacını karşılayamadığı taktirde ise duygularını saldırganlık hisleriyle veya koşulsuz boyun eğme eğilimi ile dışa vurabilmesi olasıdır. Bu aile tutumunda cezalara çok sık rastlanır. Aile isteğini yaptıramadığı takdirde çocuğu cezalandır, çocuk ceza aldıkca, yapmak istemedikçe agresifleşir ve bu döngü içinden çıkılamaz bir hal alır.

Bazı küçük dokunuşlarla çocuklarımıza doğru yaklaşımı sağlayabiliriz.

Sağlıklı iletişimler kurabildiğimiz, güzel günler dilerim…

KAYNAKLAR:

• Ayşe Günalp Yüksek Lisans Tezi-2007 FARKLI ANNE BABA TUTUMLARININ OKUL ÖNCESİ EĞİTİM ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN ÖZGÜVEN DUYGUSUNUN GELİŞİMİNE ETKİSİ.
• Doç.Dr. Özcan SEZER-2010 ERGENLERİN KENDİLİK ALGILARININ ANNE BABA TUTUMLARI VE BAZI FAKTÖRLERLE İLİŞKİSİ1
• Süleyman ÇELENK-2003 Okul Başarısının Ön Koşulu: Okul Aile Dayanışması

Seçil KORKMAZ’ın tüm yazıları için tıklayın.

Bu yazının tüm hakları ozancorumlu.com’a aittir. www.ozancorumlu.com biçiminde aktif bağlantı kurulabilir, açık kaynak gösterilmek kaydıyla içerik kullanılabilir. Açık kaynak göstermeden yapılan alıntılar için yasal takip yapılacaktır. ©

Öncelikle yeni eğitim yılımıza başlayalı birkaç gün olmuşken hepimize başarılı ve sağlıklı bir eğitim-öğretim yılı dilerim. Bazılarımız için yeni başlangıçlar, bazılarımız için yuvaya dönüş, bazılarımız için belki de yeni ve mecburi bir değişiklik anlamına gelen okullarımızda yaşanabilen bir durumdan bahsetmek istiyorum bu yazımda. Okul Fobisi..

Keyifli okumalar..

Literatür tarihçesi nedir? Okul Fobisi nedir? Kaynağı ne olabilir? Durumla başa çıkabilmek için bir takım öneriler, konu başlıklarım olacaklardır.

Okul Fobisi (school phobia) ilk olarak 1913 yılında İsviçreli Psikiyatrist Carl Jung tarafından tanımlanmış olup, daha sonralarda ise 1941 yılında Johnson ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmalarda yer almış bir konudur. İngiltere de okulu reddetme (school refusal) olarak eş değer tanımlanmış olan okul fobisine baktığımızda 100 yıl önce bile psikiyatristlerin ve psikologların üzerinde araştırmalar yaptığı, psikoloji biliminin ise kabul ettiği bir durum olarak literatürde yer almaktadır.

Aslında hepimiz yeni ve bilinmeyen bir ortama gireceğimiz zaman kaygı ve korku yaşayabiliriz, bu doğal bir şeydir. Yetişkin olduğumuz ve bir şeyleri kontrol edebildiğimiz için de bu kaygının ve korkunun büyük bir kısmını bastırır, kendimizi telkin eder, rahatlatır ve yeni süreçlere, ortamlara alışma sağlarız. Aslında bunu böyle yapmayı yetişkin olma sürecinde bir şekilde öğreniriz, -hayat bize öğretir- ama bu mekanizmanın çalışmadığı ve henüz bu kaygı kontrol durumunu başaramayan birileri vardır. Çocuklarımız.. Anasınıfına veya ilkokula gidecek olan çocuklarımız için bu yeni başlayan okul sistemi aslında bir nevi bilinmeyen şeyden korkma durumudur. Unutulmaması gereken önemli nokta okul fobisinin  doğal bir kaygı olması, geçici bir süreç olması ve çocukla bu doğal durumu kabul ederek, sabırlı bir şekilde çalışılması gerektiği oluşudur.

Biz yetişkinler duygularımızı, kaygılarımızı çok daha rahat şekilde ifade edebilirken, çocuklar bunu davranışlarıyla gösterir, yani tam okul zamanına yaklaşırken oluşan mide bulantıları, karın ağrımaları okula gitme eylemi ertelenince veya ortadan kaldırılınca çoğu zaman geçer. Bu durumda ‘kaygı duyuyorum, korkuyorum, başaramam’ diyemeyen çocuğumuz olayı karnım ağrıyor, midem bulanıyor, çok hastayım söylemlerine dönüştürür.

Okul fobisinin bir diğer kaynağı da çocuğun güvenli ortam (evi) güvenli kişilerden (anne, baba veya bakımını yapan kişiler ) ayrılma korkusudur. Anneye çok bağımlı olarak yetişmiş olan çocuk ”Okulda benimle kim ilgilenecek?’,  ”Ben evden gidersem annem ne yapacak?”, ”Ya aileme bir şey olursa?” gibi düşüncelerle kaygısını besleyecek ve okula gitmek istemeyecektir. Ebeveyn yanlış tutumlarından kaynaklanan ve sağlıklı bir ayrışmanın gelişmediği ailelerde kişilerin yaşadığı kaygılar da kolayca çocuğa geçebilmekte ve bu durum çocuğu olumsuz etkileyebilmektedir.

Sadece anasınıfı veya ilkokula başlarken yaşanabilen bir durum değildir okul fobisi. Ara sınıflarda ya da ortaöğretim kademesinde de görülebilmektedir. Bu durumu tetikleyen ve ortaya çıkmasına neden olan bazı durumlar yaşandığında çocuklarda kendini okul fobisi olarak gösterebilmektedir. Bu durumlardan bazıları;

Okul fobisiyle baş etme ve bu durumu çözmede aileye verilebilecek bazı öneriler vardır.

Seçil KORKMAZ’ın tüm yazıları için tıklayın.

Bu yazının tüm hakları ozancorumlu.com’a aittir. www.ozancorumlu.com biçiminde aktif bağlantı kurulabilir, açık kaynak gösterilmek kaydıyla içerik kullanılabilir. Açık kaynak göstermeden yapılan alıntılar için yasal takip yapılacaktır. ©

PDR yani ‘Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik nedir?‘ sorusuna yanıt alırken kafaların biraz karışık olduğunu görüyoruz Hal böyle olunca ben de ilk yazımda ‘PDR okullarda ve eğitim sisteminde ne gibi bir rol oynuyor‘, bu konuda bir yazı yazmak istedim. Psikolojik Danışman kimdir? Psikologlardan farkı nedir? Psikolojik Danışmanlıkta terapinin yeri nedir? Bu konularda başka bir yazıda daha açıklamalı bahsedeceğim ama şimdi rehberlik servisi ve eğitimdeki yerinden biraz söz etmek istiyorum.

İnsan, sosyal bir varlıktır. Gelişmek için iletişime, etkileşime ihtiyaç duyar. Aileden sonra iletişim kurduğu en geniş sistem okullardır. Sosyalleşmeye, psikolojik ve bilişsel olarak olgunlaşmaya okulda başlar. Akademik gelişimle beraber duygusal olarak da gelişmeye başlayan öğrencilerin bu süreçte karşılaştıkları bir takım problemler olabilmektedir. İşte pdr burada devreye giren, öğrenciye akademik olarak başarılı olabilmesi için gerekli olan duygusal, psikolojik ihtiyaçlarıyla başa çıkmaya çalışırken onlara yol gösteren bir kılavuzdur. Bu yol gösterimini yaparken Psikolojik Danışmanlar bilimsel gerçeklerden uzaklaşmadan, koşulsuz kabul ve önyargısız dinleme ile gizlilik ve kişiye öğüt vermeden kendisiyle çalışmasını sağlayarak bir şeyleri farketmesi için çalışırlar. Veli görüşmeleri, gelişim süreçlerinde çıkan problemler ve bu süreçlerin takibi, aile içi iletişim de yaşanan sorunlar, kariyer danışmanlığı gibi başlıklar Rehberlik Servislerinde çalışılan önemli konulardan sadece birkaçıdır. Önleyici rehberlik hizmetleriyle eğitimde öğrenme kalitesini arttırırlar çünkü biliyoruz ki duygusal ve psikolojik olarak rahatlamaya ihtiyacı olan bir öğrenciye akademik olarak verilen bilgilerin bir yararı olmayacaktır. Bu yüzden Rehberlik Servisleri okullarda öğretmenlere yardımcı olan çok önemli bir konumdadırlar.

Tabi her okulda bu sistem aynı şekilde mi işliyor? Maalesef her alanda olduğu gibi bizim alanımızda da hatalar ve yanlışlar meydana gelebiliyor ve her okulda rehberlik hizmetleri kaliteli bir şekilde yürütülemiyor. Bahanelerin ve olumsuzlukların arkasına sığınmak kolay bir yol ama biz kolay yolu seçmiyoruz. Rehberlik Servislerini ne kadar çok kişiye tanıtabilir, işleyiş hakkında fikir sahibi yapabilirsek bir şeyleri değiştirmek ve olumluya çevirmek için bir adım atmış oluruz. Bu yüzden lütfen çocuklarınızın okullarındaki veya öğrenciyseniz kendi okulunuzdaki Psikolojik Danışmanlarla tanışın ve çalışın. Bir problem oluşmasını beklemeden, onun sizi çağırmasını beklemeden Rehberlik Servisi ile çocuğunuz hakkında görüşmeler yapın. Eminim bu durumdan memnun olacaklardır. Okul, aile ve Rehberlik Servisinin etkili ve ortaklaşa çalışması sonucunda birçok problemi çözmek eğitim sistemi içinde mümkün olan bir şeydir. Unutmayalım.. Bir çocuk değişir, dünya değişir! Aydınlık günlere..

Seçil KORKMAZ’ın tüm yazıları için tıklayın.

Bu yazının tüm hakları ozancorumlu.com’ aittir. www.ozancorumlu.com biçiminde aktif bağlantı kurulabilir, açık kaynak gösterilmek kaydıyla içerik kullanılabilir. Açık kaynak göstermeden yapılan alıntılar için yasal takip yapılacaktır. ©