Yükseköğretim Kurulu’nun askıya çıkararak görüş aldığı taslak, Üniversitelerarası Kurul’un 11 Kasım’daki 230’uncu toplantısında tartışmalara neden oldu. Ankara’daki toplantıya vakıf ve devlet üniversiteleri rektörleri ile YÖK Başkanı Prof. Dr. Yekta Saraç katıldı. Özellikle vakıf üniversitelerinin rektörleri kaygılarını dile getirirken, taslağın Anayasa’ya aykırı olduğunu, net ifadelerin bulunmadığını, üniversitelerin kapatılma ve el konulma tehdidi ile karşı karşıya kalacağını dile getirdi.

TASLAKTA NE DEĞİŞTİ

İlk taslakta “vakıf üniversitelerinin faaliyet izninin geçici durdurulması” 1 ile 3 yıl olarak belirtilirken, güncellenen taslakta bu süre 1 yıl oldu. Taslakta, kurumun garantör devlet üniversitesine devredilebileceğine de yer verildi. İlk halindeki “vakıf yükseköğretim kurumunun ülkenin bölünmez bütünlüğüne karşı eylemlerin odağı haline gelmesi” ifadesi, “vakıf yükseköğretim kurumu yöneticilerinin ülkenin bölünmez bütünlüğüne karşı eylemleri doğrudan işlemesi veya bu tür eylemleri açıkça ve zımnen desteklemesi durumunda üniversitenin faaliyet izni kaldırılması” olarak düzenlendi. Eğitime devam edemeyen vakıf üniversitelerinindevlet üniversitesine devredilmesiyle öğrencilerin öğrenim ücretlerinde  azalmaya gidilebilecek. Faaliyet iznikaldırılan kurumun malları, nakdi hakları devrolunan üniversiteye geçmeyecek ancak kullanılabilecek.

REKTÖRLER NE DEDİ

Prof. Dr. Ahmet Sınav (Sanko Üniversitesi Rektörü): Taslağın son halini olumlu buluyorum. Eksikleri zamanla giderilir.

Prof. Dr. Şahin Karasar (Maltepe Üniversitesi Rektörü): YÖK, vakıf üniversitelerinin problemlerine iyi niyetli yaklaşıyor. Bu yönetmeliğin endişe yaratacak bir düzenleme olmadığını düşünüyorum.

Prof. Dr. Tankut Yalçınöz (Mevlana Üniversitesi Rektörü): Taslakta belirtilen hususlar bir üniversitenin; akademik birim, program, proje ve konu bazlı denetime tabi olması zorunluluğunu ortaya koyarak, bilimsel özerkliliğini etkileyebilecek.

Prof. Dr. Tahsin Yeşildere (Üniversite Öğretim Üyeleri Derneği Başkanı): Yeni taslakta bazı kelime değişiklikleri var. Neden yaptıkları anlaşılmıyor. Vakıf üniversitelerinin kapatılma imkânı aynı şekilde devam ediyor.

Hürriyet

YÖK‘ün açıklaması şöyle:

Bilindiği üzere 19.11.2014 tarihli ve 6569 sayılı “Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 31. maddesiyle, 4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ek 11. maddesine aşağıda yer alan iki fıkra eklenmiştir.

“(Ek fıkra: 19/11/2014-6569/31 md.) Eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi halinde, Yükseköğretim Kurulu gerektiğinde düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır.

(Ek fıkra: 19/11/2014-6569/31 md.) Vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu denetim sonucu ilgili yükseköğretim kurumu hakkında yol gösterici, düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar, Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir”

Bu düzenlemeye karşı Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açılmış ancak Anayasa Mahkemesi 10.09.2015 tarihli kararıyla düzenlemeyi Anayasaya uygun bulmuştur.

Sözkonusu kararda

Anayasanın 131. maddesiyle yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlama, düzenleme, yönetme, denetleme ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ile görevli olan YÖK’e kanunla belirlenen çerçeve içerisinde vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve denetim sonucunda uygulanacak müeyyidelere ilişkin usul ve esaslar konusunda düzenleme yapma yetkisi verilmesinde, yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırılık teşkil eden bir husus bulunmadığı ayrıca kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara kaynak aktarılmasını önlemek amacıyla ihdas edilen kuralın yükseköğretim kurumlarının kuruluş amacıyla da örtüştüğü, bu düzenlemelerin vakıf yükseköğretim kurumlarının bilimsel özerkliğine müdahale anlamına da gelmeyeceği

hükme bağlanmıştır.

Kanunla getirilen ve Anayasa Mahkemesi kararı ile onanan bu düzenleme Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğinde zorunlu değişikliği de beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda her şeyden önce 2547 sayılı Kanunun Ek-11. maddesine eklenen fıkralarda atıfta bulunulan vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemler ile kaynak aktarımı niteliği taşıyan nesnel ve ölçülebilir kriterler hakkında bir çalışma yapılmıştır.

Bu yasal gereklilik dikkate alınarak hazırlanan metin başta vakıf yükseköğretim kurumlarımız olmak üzere tüm akademik camianın görüşlerine sunulmaktadır.

Yükseköğretim Kurulu yeni yönetimi olarak yönetmeliğimizin bütününe ilişkin yapısal değişiklik ve düzenlemeler hakkında nihai karara varmadan önce bu sürecin paylaşımcı, katılımcı ve şeffaf bir şekilde yönetilmesine önem vermekteyiz.

Bu metne ilişkin görüş ve önerilerinizin 03.11.2015 tarihi mesai bitimine kadar Kurulumuza gönderilmesi önem arz etmektedir.