Yüzdelik dilim bir orandır. Bir sınava 100.000 kişi girdi diyelim. Adayın yüzdelik dilimi de %2 olsun. Bu aday girdiği sınavda yaklaşık 2000. olmuştur.  Yani; (100.000 x2) / 100 = 2000

Yani yüzdelik dilim, sınava giren adayların genel sıralamasının yüzde olarak ifade edilmiş halidir. Giriş yaparken ‘yüzdelik dilim bir orandır’ dememdeki kasıt bu idi.

Yüzdelik Dilim Neden Önemli ?

Her yıl, her sınavın zorluk derecesi farklı olabilmekte. Bunun ötesinde her sene farklı parametreler de puanları etkileyebilmekte. Örneğin; bu sene(2015) dershanelerin özel okullara dönüşmesi büyük bir kontenjan fazlasına sebep olacak ve bu da puanlara etki edecektir. Fakat yüzdelik dilimler oransal bir ifade olduğu için büyük oynamalar olmaz. Yani tercih yaparken daha önemli bir kriterdir. Yani kolay bir sınavda 495 puan ile %2 lik dilime girdik diyelim, normal bir sınavda 470 ile %2’lik dilime girdik. Zor bir sınavda da 450 ile %2’lik dilime girdik. Gördüğünüz gibi aldığımız puanlar farklı fakat yüzdelik dilimlerimiz aynı. Çünkü önemli olan genel sıralamadır. Sınavda kaçıncı olduğumuzdur.

Her sınavda da bir önceki yılın yüzdelik dilimlerine bakarak tahmini tercihler yapılır. TEOG Taban Puanlar Nasıl Belirleniyor ? başlıklı yazımda da bu konuyu detaylı olarak anlatmıştım.

Şu meşhur ‘bu sene full çeken çokmuş’ muhabbeti üzerinden de örneklendirelim. Kolay bir sınavda çok full çeken oluyor. Bu neyi etkiliyor ? %1 lik dilimdeki herkes 500 tam puan alanlar arasında olabiliyor. Fakat full çeken sayısı az ise, 500 puan almadan da %1’lik dilimde olunabiliyor.

Yukarıdaki iki farklı örnekte de sayıları özellikle abartılı, uç olacak şekilde verdim ki net bir şekilde olay anlaşılsın. Verdiğim örnekteki sayılara takılmayın, sadece sayılar arasındaki bağlantıyı ve olayın mantığını anlayın.

Türkiye Geneli Yüzdelik Dilim Nedir ?

Türkiye geneli yüzdelik dilim, sınavdaki Türkiye geneli sıralamanızın yüzde olarak ifade edilmiş şeklidir. TEOG sınavı özelinde konuşmak gerekirse, büyük oranda Türkiye geneli yüzdelik dilimlere göre tercih yapmak daha sağlıklı sonuçlar verecektir.

İl Geneli Yüzdelik Dilim Nedir ?

İl geneli yüzdelik dilim ise, sınavdaki il geneli sıralamanızın yüzde olarak ifade edilmiş şeklidir. Gene TEOG sınavı özelinde konuşmak gerekirse, eğer tercih edeceğiniz okul sadece bulunduğunuz ilden öğrenci alıyor ise, yani diğer şehirlerden öğrenci almıyor ise ya da çok küçük bir ilde yaşıyorsanız, ildeki genel sıralamanız da size bir fikir verebilir. Şöyle düşünün: Tercih edeceğiniz okulu sadece Bayburt şehrinde yaşayan öğrenciler seçecek. Bunu bir şekilde biliyor ya da tahmin edebiliyorsunuz diyelim. Bu durumda Türkiye’nin diğer illerinde yaşayan öğrenciler sizin rakibiniz olmamış oluyor. Bu durumda bu okul için şansınızı görebilmek adına il geneli yüzdelik dilime bakarak genel sıralamanızı görebilirsiniz ki bu da size ayrıca bir avantaj sağlar.

Ama dediğim gibi bu gibi istisnai durumlar haricinde, yani genel anlamda Türkiye geneli yüzdelik dilimlere göre tercih yapmak daha sağlıklı olacaktır.

Yüzdelik Dilimler Hiç Değişmez mi ?

Böyle bir kaide elbette yok. Tercihlerde yüzdelik dilimlerin daha sağlıklı olmasının sebebi daha nadir ve daha az değişmeleridir. Ama bu sabit kalacağı anlamına da gelmez. Yüzdelik dilimler, bazı okul türlerinin değişmesi, kontenjan sayılarındaki değişiklikler, bazı okulların kapanması, yeni açılan okullar, sınavın zorluk derecesi, öğrencilerin başarı yüzdeleri vb. durumlarda değişebilir.

Yüzdelik Dilim Matematiksel Olarak Neye Göre İyidir / Kötüdür ?

Kafa karıştıran en büyük şeylerden bir tanesi de bu. Yüzdelik dilimler matematiksel olarak taban puanlarla zıttır. Yani; taban puanı yüksek bir okulun yüzdelik dilimi azdır. Daha da matematiğe girersek, yüzdelik dilim 0’a (sıfır) yaklaştıkça iyidir, yüze (100) yaklaştıkça kötüdür diyebiliriz. %2 lik dilimdeki öğrenci, %30 luk dilimdeki öğrenciden sıralama olarak daha yukarıdadır. Puanı daha iyidir.

Umarım yüzdelik dilim hakkındaki kafanızdaki sorular yok olmuştur. Konu hakkındaki yorum, soru ve görüşlerinizi de aşağıda yer alan Tartışmaya Katılın bölümüne yazabilirsiniz.