TÜZDER Başkanı Tunahan Coşkun, Türkiye’de büyük çoğunluğu tespit edilememiş yüz binlerce üstün zekalı olduğunu, bunların tespit edilip, desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Türkiye’de bu alanda eğitim başta olmak üzere çok büyük eksiklikler bulunduğunu belirten Coşkun, bu kişilerin fark edilerek, topluma ve millete faydalı bireyler olarak yetiştirilmesinin ülkenin geleceği açısından hayati önem taşıdığını anlattı.

Coşkun, tespit edilememeleri dolayısıyla üstün zekalı bireylerin kaybolup gittiğini belirterek, “Bu kişiler mutlaka bulunup, farklı ortamlarda, beceri odaklı, buna uygun atölye merkezlerinde eğitim almaları lazım. Üstün zekalıların erken yaşta takip edilip, okul öncesinden üniversiteye kadar bir bütüncül eğitim almaları gerekiyor. Türkiye’de sıra dışı düşünme, düşünme becerileri, yaratıcılıkla ilgili bir ders yok. Çocukların bu becerilerini geliştirecek uygulamalar, eğitimler Avrupa’da var. Bunlar bizim ülkemizde de uygulanmalı” dedi.

Üstün zekalıların sınıf seviyeleri arttıkça yaratıcılıklarının azaldığını söyleyen Coşkun, “Toplum ve klasik eğitim buna neden oluyor. Çünkü, toplumda ‘Meraklı Melahat. Ayakların yere bassın, saçmalama, deli zırvası’ gibi klişe sözler var. Bu çocuklar normalde ileri seviyede ve farklı düşünen kişiler ancak bu farklılıkları toplumda böyle algılanıyor. Bu tür yaklaşımlar maalesef çocukların farklı düşünme becerilerini azaltıyor” diye konuştu.

“Bu alanda ilk literatür oluşturulacak”

Tunahan Coşkun, Türkiye’de üstün zekalılarla ilgili yapılmış bir literatür çalışması bulunmadığını, bundan dolayı da üstün zekalıların tespit edilip değerlendirilmesinin çok zor olduğunu söyledi.

Bunun büyük bir eksiklik olduğunun altını çizen Coşkun, şöyle devam etti:

“Üstün zekalı çocuklarla ilgili her yıl ülke geneline tarama yapılması ve bu çocukların zeka haritasının ortaya çıkarılması gerekiyor. İl il, nerede, ne kadar olduğunun tespit edilmesi lazım. Bunları bilmediğimiz için bu çocukları değerlendiremiyoruz. Bunlarla ilgili yapılan çalışmalarda akademik örnekler lazım. Yani bu çocuklarla ilgili bir bilimsel, akademik çalışma yapacağınızda elinizde bir data yok. Bu çocukların gelişimini izleyip, sınıf seviyeleri arttıkça zeka seviyeleri düşüyor mu? Yaratıcı düşünme becerileri azalıyor mu artıyor mu? Sosyal yaşamlarında durumları nasıl? Bu çocuklar gerçekten iyi üniversiteler kazanıyor mu? Bunların gözlenmesi, bilinmesi lazım.”

Coşkun, bir süre önce başlattıkları “Geleceğimiz İçin Üstün Zekalıların Geleceği Projesi” kapsamında üstün zekalı çocuklar için önemli bir adım attıklarını vurgulayarak, “Proje kapsamında tespit ettiğimiz üstün zekalıları uygun ortamda eğitime tabi tutacağız. Bu kişilerin 10 yılda, 2 yıllık periyotlarla, hangi aşamada olduklarını, gelişimlerinin nereye gittiğini rapor edeceğiz. Bunları tez konusu olarak üniversitelerin hizmetine sunacağız ve bu alanda Türkiye’de bir ilki gerçekleştirip, literatür oluşturmuş olacağız” dedi.

AA

Coşkun, üstün zekalı çocukların tespiti ve eğitimi konusunda Türkiye’de önemli eksiklikler bulunduğunu söyledi. Üstün zekalı çocuk sayısının tam olarak bilinmediğini, bunu ölçmenin yolunun ise ilgili birimler tarafından yapılacak çalışmalarla ortaya çıkacağını belirten Coşkun, şöyle konuştu:

Türkiye’de böyle bir tarama bugüne kadar yapılmadığı için kesin sayıyı bilme şansımız yok. Ancak şöyle bir çıkarımda bulunabiliriz; çan eğrisinde üstün zekalı çocukların oranı yüzde 2. Dolayısıyla öğrenci sayısından yola çıkarak, Türkiye’de 650 bin civarında üstün zekalı çocuğun olduğunu düşünüyoruz. Maalesef bunların ne kadarına ulaşıldığını, ne kadarına gerekli eğitim verildiğini de net olarak bilemiyoruz.

“Ayrık otu olarak algılanıyorlar”     

Coşkun, Türkiye’de üstün zekalılar için herhangi bir okul, kurum ya da kuruluş olmadığı için bu çocukların bulundukları ortamda genellikle yalnız olduğunu belirtti. 300 kişilik bir sınıfta en fazla 5 öğrencinin bu açıdan değerlendirilebileceğini dile getiren Coşkun, “Beraber eğitim almaları şu şartlarda çok zor olduğu için toplumda ‘ayrık otu’ olarak tabir edilen bireyler olarak algılanıyorlar. Bunların bir arada eğitim görmesi lazım. Maalesef ülkemizde bu şansa çok sahip değiller” diye konuştu.

Coşkun, üstün zekalı çocukların farklı yapılarından dolayı özellikle okul ortamında anlaşılamadığını, öğretmenleri ve ailesi tarafından genellikle “dikkat eksikliği olan, ilgisiz, asosyal” kişiler olarak algılandığını vurguladı. Bu değerlendirmenin çok yanlış olduğuna dikkati çeken Coşkun, şunları anlattı:

Bu çocuklar ilgisiz, dikkat eksikliği ya da başka olumsuz davranışları olan kişiler değil. Bu kişiler sadece üstün zekalı kişiler. Ancak maalesef ülkemizdeki yapı bu kişileri anlama ve değerlendirmede çok yetersiz. Üstün zekalı kişiler doğal olarak diğer bireylerden farklı oluyor. Genelde 2-3 yaşında okuma yazmayı öğrenen kişilerden bahsediyoruz. Bundan dolayı mesela okulda kendilerine basit geldiği için anlatılan konulara ilgisizmiş gibi gözüküyorlar. Üstün zekalıların mutlaka değerlendirilmesi ve zekalarına uygun bir eğitime tabi tutulması gerekiyor. Bu kişilerin hayatında 4-14 yaş arası çok önemli.

“Öğretmenleri de önemli”      

Coşkun, üstün zekalı çocuklara eğitim verecek kişilerin de önemli olduğuna değinerek,

Üstün zekalı çocukların öğretmenleri duygusal ve empatik yönden onları anlayabilmelidir. Alana ait donanımlı bir bilgiye sahip olmalı ki bu çocukları rahatça anlayabilsin. Ayrıca bu kişilerin becerilerini rahatça ortaya koyabilecekleri bir ortamda eğitim görmesi de şart.

dedi

Üstün zekalı kişilerin sayısının bilinmemesi ve bu kişilere doğru eğitim verilmemesinin önemli bir zenginliğin heba olması anlamına geldiğini anlatan Coşkun, “Beyin göçü tesadüfen ortaya çıkmış bir şey değil. Bu çocuklar, tespit edilip, sahip çıkılmadığında kendilerini anlayan, gerekli ortamları sağlayan ülkelere gidiyorlar” diye konuştu.

AA