Her sene bir klasik haline gelen ‘yanlış sorular’ ve ‘tartışmalı sorular’ dönemine hepiniz hoş geldiniz. Bu sene de TEOG 1’de MEB direkt olarak bir Fen ve Teknoloji sorusunu iptal etti. Fakat itirazlar bitmiyor. Sitemizdeki ‘Şikayetler’ bölümüne özellikle Türkçe sorularıyla ilgili çok yoğun şikayetler gelmekte.

İşte TEOG şikayetlerinden bazıları…

İki gündür sosyal medyada sıklıkla dile getirilen ”Ömer Dayı”lı soru hakkında yazmak istedim. Ben bir psikolog olarak ifade etmek isterim ki söz konusu bu soru birden fazla cevabın doğru olarak kabul edilebileceği çelişkili bir sorudur. ”Sıcak Temmuz güneşi” ifadesi kesinlikle özneldir. ”Sıcak” kavramı algı boyutunda kişiden kişiye değişiklik gösterir. Kişiden kişiye değişiklik göstermesi de zaten öznel kavramının tanımını içinde barındırır

Hülya Özcan Lakerta

MEB’in yapmış olduğu Türkçe sınavında aşağıdaki sorunun yanlış olduğunu düşünüyoruz. Soru ile ilgili açıklama aşağıdadır.

25.11.2015 tarihinde uygulanan “8. SINIF I. DÖNEM TÜRKÇE DERSİ MERKEZÎ ORTAK SINAVI”nın B kitapçığındaki 19. soru teknik olarak hatalı olduğu için iptal edilmelidir.

A, B ve D şıklarındaki virgüller aynı işlevdedir. Bu şıklarda “Virgül” ün 6. sınıfta “Yazma” öğrenme alanı ile ilgili işlevi ölçülmek istenmiştir. “İlköğretim Türkçe Dersi (6, 7, 8. Sınıflar) Öğretim Programı”ndaki ilgili kısım:

Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur. (s. 36)

Türk Dil Kurumunun “Yazım Kılavuzu”nda (27. Baskı) “Virgül” başlığı altındaki 11. işlev şöyle açıklanmıştır:

11. Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur:

Efendiler, bilirsiniz ki hayat demek, mücadele, müsademe demektir. (Atatürk)

C şıkkında ise “Virgül” ün 8. sınıfta “Yazma” öğrenme alanı ile ilgili işlevi ölçülmek istenmiştir. “İlköğretim Türkçe Dersi (6, 7, 8. Sınıflar) Öğretim Programı”ndaki ilgili kısım:

Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan ögeleri belirtmek için konur. (s. 40)

Türk Dil Kurumunun “Yazım Kılavuzu”nda (27. Baskı) “Virgül” başlığı altındaki 3. işlev şöyle açıklanmıştır:

3. Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için konur:

Saniye Hanımefendi, merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz, hasretlisini karşılamaya atılan bir genç kadın gibi koltuğundan fırlamış ve ona kapıyı kendi eliyle açmaya gelmişti. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

19. sorunun C şıkkı:

C) Çocuklar, bilgisayarın başından hiç ayrılmıyor.

C şıkkı hatalıdır. Neden? Öncelikle cümle uzun bir cümle değildir. Cümle toplam beş kelimeden oluşmaktadır.

İkincisi özne yüklemden uzak düşmemiştir. Özne ile yüklem arasında sadece üç kelime vardır:
Çocuklar, bilgisayarın başından hiç ayrılmıyor.
Özne Yüklem

C şıkkı “Virgül” başlığı altındaki 3. işleve uygun değildir.Nitekim Türk Dil Kurumunun “Yazım Kılavuzu”ndaki (27. Baskı) örnekler de görüşümüzü doğrulamaktadır.

Örnek:
Saniye Hanımefendi, merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz, hasretlisini karşılamaya atılan bir genç kadın gibi koltuğundan fırlamış ve ona kapıyı kendi eliyle açmaya gelmişti. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

Bu cümle yirmi dört kelimeden oluşan uzun bir cümledir. Bu örnekte özne ile yüklem birbirine uzaktır. Özne ile yüklem arasına tam yirmi bir kelime girmiştir.

Ben aç yattım mı kötü kötü rüyalar görürüm nedense. (Orhan Kemal)

31. sayfada bulunan bu örnekte sekiz kelime ve bir ek (mı) vardır. Özneden sonra virgül kullanılmamıştır.

Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] en güzel eserlerini Bodrum’da yazmıştır.
38. sayfada bulunan bu örnekte yedi kelime (köşeli ayraç içindeki kısım hariç) vardır. Özneden sonra virgül kullanılmamıştır.

MEB yayını olan “İlköğretim Türkçe 8 Öğrenci Çalışma Kitabı”ndaki örnek de görüşümüzü doğrulamaktadır.

Örnek:
6. Selim Dede, uçurumun tepesinde yavruları uçmaya hazırlamak için kollarını kanat
gibi kullanıyor, hoplayıp zıplayıp çırpınıyordu.

12. sayfada bulunan bu örnekte on beş kelime vardır. Özne ile birinci yüklem arasında dokuz kelime vardır.

19. sorunun C şıkkı hatalıdır. “Yazım Kılavuzu”ndaki 3. işlevle ilgili örnek ve diğer örneklere göre C şıkkında özneden sonra virgül kullanılmaz. Cümle hem uzun değildir hem de özne ile yüklem birbirine uzak değildir.

Soru bu hâliyle hatalıdır. Çünkü cevap olarak gösterilen C şıkkı hatalıdır. Şık teknik olarak hatalı hazırlandığı ve cevap şıkkı bulunmadığı için soru iptal edilmelidir.

Saygılarımla
Mehmet Çakır

1.TEOG Türkçe Dersi D kitapçığı 15. Soruda kural hatası var. TDK istatistik verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılır diyor.

Mehmet Tükel

Mona Lisa sorusunda mantık akışına göre paragrafların dizlişi soruluyor ve buna göre en uygun seçenek, 3-1-2 oluyor. Mantık akışına göre dediği için de, 3.paragrafta tablonun hayranlıkla izlendiğinden sözedip, 2.paragrafta bu hayranlıkla izlenme neticesinde bir izdiham yaşandığından bahsediliyor ve son paragrafta da Da Vinci’nin tablosuna uzmanların yaptığı yorumla sonuca bağlanmış.

Emir

Monalisa sorusu ile alakalı yanlışlık yapıldığı kanaatindeyim.sorunun ilk sıralandığında cevap sıkkının 3-1-2 olduğu düşünülüyor. fakat defalarca okunduğunda cevabın 3-2-1 olması gerektiğini düşünüyorum.eger sıralama 3-1-2 ise 1 den sonra 2 nin yazılmasına gerek yok çünkü kadının kim olduğunun bile belli olmadığı vurgulanıyor. Eğer ki resimin kime ait olduğunun belli olmadığı önemle ( bile) vurgulanıyor. uzmanların görüşünü neden yazıyorsun.bence uzmanların görüşü yazılıp sonrasında kim olduğu bile bilinmeyen denilmeli. düşünülüyor kelimesi 2. paragrafı son cümle yapmaz diye düşünüyorum. soruya itirazım var değerlendirilmeli bence yazık akıllı cocukların cevabına .

Pasca

Eğitim ile ilgili şikayetlerinizi Şikayetler bölümünden bizlere ulaştırabilirsiniz.

Bu yazının tüm hakları ozancorumlu.com’a aittir. www.ozancorumlu.com biçiminde aktif bağlantı kurulabilir, açık kaynak gösterilmek kaydıyla içerik kullanılabilir. Açık kaynak göstermeden yapılan alıntılar için yasal takip yapılacaktır. ©