Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) PISA 2015 Ulusal Ön Raporu yayınlandı. Raporda Türkiye’nin PISA 2015’teki performansıyla ilgili bölgesel ve okul türlerine göre ayrıntılı bilgilere yer verildi. Buna göre Batı Marmara fen bilimleri ve okuma, Ege ise matematikte en iyi performansı gösterdi. Okul türleri içerisinde fen liseleri üç alanda da birinciliği kimseye bırakmadı. PISA 2015’te yaklaşık yüzde 15 oranında temsil edilen Anadolu imam hatip liseleri ise ortalama bir performans sergiledi. Raporda, MEB OECD’nin göstergelerinden yola çıkarak PISA 2015’teki performansı etkileyen faktörleri şöyle sıraladı:

– Türkiye, OECD ülkeleri içerisinde kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) oranlarının düşük olduğu ülkelerden biri. Bazı ülkelerin göreceli refahı eğitimle ilgili daha fazla harcama yapmalarına olanak tanırken, bazı ülkeler de kendilerini daha düşük bir milli gelirle sınırlandırılmış bulunuyor. Bu nedenle, ülkeler arasındaki eğitim sistemlerinin performansını karşılaştırırken, ülkelerin milli gelirini göz önünde bulundurmak önemli. Türkiye’nin mevcut bütün yapısı aynı kalırken kişi başına düşen GSYİH’sinin OECD ortalamasıyla aynı olması durumunda, örneğin fen okuryazarlığı ortalamasının 425’ten 456’ya yükselebileceği tahmin ediliyor.

DERS SONRASI AYRILAN ZAMAN DİKKAT ÇEKİCİ

-PISA’da okul sonrasında öğrenme için daha fazla zaman harcadığını ifade eden öğrencilerin fen puanlarının daha düşük olduğu görülüyor. OECD üyesi ülkeler içinde okul dışında öğrenme için ayrılan zamanın en az olduğu ülkeler Almanya, Finlandiya, İsviçre ve Japonya. Bu ülkelerde öğrenciler haftalık ortalama 10-15 saat okul sonrasında derslerine zaman ayırıyor. Onların PISA fen okuryazarlığı ortalama puanları açısından üst sıralarda yer alması dikkat çekici. Türkiye’de ise öğrenciler okul sonrasında derslerine haftalık ortalama 24.5 saat zaman ayırıyor.

OKUL ÖNCESİ EĞİTİMDE TÜRKİYE GERİDE

– Öğrencilerin okul öncesi eğitim alma durumları, PISA’da öğrenci başarılarını etkileyen diğer bir faktör. Türkiye’de PISA’ya katılan öğrencilerin yüzde 46.3’ü okul öncesi eğitim almadıklarını ifade etti. Bu oran OECD’de yüzde 4.5.

– Türkiye’de okulu astığını ve dersi kırdığını söyleyen öğrenci oranlarının OECD ortalamasından yüksek olması dikkat çekiyor. Ancak PISA 2012 verileriyle karşılaştırıldığında tüm gün okulu asan öğrenci oranında yüzde 3.3’lük bir azalma var.

-2006-2015 arasında öğretmen başına düşen öğrenci sayısında Türkiye, OECD ortalamasına göre daha fazla iyileşme gösterdi.

Fen ve okumada Batı Marmara birinci

PISA programında 15 yaş düzeyinde öğrenciler matematik, okuma ve fen bilimleri alanlarında değerlendiriliyor. Türkiye’de 61 ilden 5 bin 895 öğrencinin yer aldığı programda, fen bilimleri ve okumada en başarılı bölge Batı Marmara, matematikte ise Ege oldu. Genel olarak üç alanda da en başarısız performansı gösteren bölgeler ise Ortadoğu Anadolu ile Güneydoğu Anadolu. Bu iki bölge Türkiye ortalamalarına göre yaklaşık 50 puan geride kaldı.

Sınava en yüksek katılımı yüzde 38.1 ile Anadolu liseleri yaptı. Onu mesleki ve teknik Anadolu liseleri yüzde 36.4 ve Anadolu imam hatip liseleri yüzde 14.4 ile takip etti. Fen liselerinden katılım yüzde 2.1’de kaldı. En düşük oransa yüzde 0.7 ile güzel sanatlar liselerine ait. Ayrıca ortaokullarda eğitim alan 15 yaş düzeyindeki öğrencilerden de yüzde 2’lik bir katılım gerçekleşti. Fen liseleri; fen bilimleri, matematik ve okumada açık arayla en başarılı lise türü. İkinci sırada sosyal bilimler, üçüncü sıradaysa Anadolu liseleri yer alıyor. Fen liseleri genel sıralamada ilk 5’te yer alan ülkelerdeki ortalama puanları yakalamayı başarıyor. En düşük performans ise genel olarak ortaokul, çok programlı Anadolu liseleri ile mesleki ve teknik Anadolu liselerine ait. Anadolu imam hatip liseleri ise üç alanda da dördüncü sırada yer alıyor. Ancak bu okul türünde üçüncü sıradaki Anadolu liselerine göre 50 puana ulaşan bir düşüş gözleniyor.

OKUL TÜRLERİNE GÖRE EN BAŞARILILAR

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı’nın (OECD) üç yılda bir açıkladığı PISA (Uluslararası Değerlendirme Programı) 2015’te Türkiye’deki öğrencilerin matematik, fen ve okuma alanlarında başarısındaki dikkat çekici düşüşle ilgili tartışmalar sürerken, ünlü tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı’dan da bir yorum geldi. MEF Üniversitesi Eğitim Fakültesi tarafından organize edilen, Maslak Uniq Hall ve MEF Üniversitesi Maslak Kampüsü’nda dün başlayan, İstanbul Milli Eğitim Müdürü Ömer Faruk Yelkenci ile birlikte yurtiçinden ve dışından birçok eğitimcinin katıldığı ‘Eğitimde Değişim Konferansları EDK16’da konuşan Prof. Dr. İlber Ortaylı, “Gençlerin en büyük sorununu son OECD testleri gösteriyor” dedi. Ortaylı’nın açıklamaları özetle şöyle:

TÜRKİYE, TÜRKÇE KONUŞMAYI BİLMEYENLERİN ÜLKESİ

Ezbersiz eğitim olmaz. Gramer ezberlemeden lisan konuşulmaz. Allah insana hafıza vermiş. Balıklara göre en büyük özelliğimiz. Bunu kullanmadığımız sürece yaratıcı da olamazsınız. Gençlerin en büyük sorununu son OECD testleri gösteriyor. Maalesef gençlerimiz ezberleyerek dil kurmayı, ezber malzeme üzerinde bilim yapmayı, Türkçe yazmayı ve konuşmayı öğretemiyoruz. Bu çok büyük sorun. İster televizyonda konuşanı, ister siyasi nutuk atanı, ister hocanızı dinleyin Türkiye, Türkçe konuşmayı bilmeyenlerin ülkesidir. Bu insanlar ezbere alışmamış. Beynini kullanmadan Google’a müracaat eden bir toplumun geleceği hiç parlak değil. Köylerdeki okulları kapatıyorlar. Köy nüfusları azaldı bunu biliyoruz ama köy ölüm ilanı almadıkça oradaki okulu kapatmak tam bir gerizekalılık. Çünkü elektrik, su, yol var. 5 öğrenci de olsa oraya gidecek öğretmen var. Hangi aptal bunu çıkardı tespit etsem hakikaten bir gerizekalı portresi çıkaracağım.

YURT DIŞINDAN ÖĞRETMEN GETİRİLEBİLİR

Osmanlıca dersi koyduk ama öğretmenler Osmanlıca bilmiyor. İnsanlar Osmanlıca öğrenmiyor. 5’inci sınıflar İngilizce hazırlık sınıfı olacak. Nereden gelecek o kadar İngilizce hocası? Şöyle bir programı ciddi olarak teklif ettim. Bir sürü imam hatip açmışsın, insanları da koymuşsun içine. Suriye’den kaçan kalabalığın içinde hakikaten iyi öğretmenler var. Oradan hoca tutun o zaman dedim. Mevzuat uygun değil diyorlar. Birtakım işlerde mevzuatı hiç taktığınız yok. ABD’de, İngiltere’de bir sürü öğretmen var. Toplayın getirin. Türkiye bunlara para verebilecek durumda artık. Açıldıysa öğretilecek, bu öğretmenler de getirilecek.”

‘Eğitimde Değişim Konferansları’ yurtiçinden ve dışından eğitimcilerin konuşmalarıyla bugün de devam ediyor.

Bakış açısı değişikliğine ihtiyaç var

Maslak Uniq Hall ve MEF Üniversitesi Maslak Kampusu’nda yurtiçinden ve dışından eğitimcilerin konuşmacı olarak yer alacağı konferansın açılışında konuşan İstanbul Milli Eğitim Müdürü Ömer Faruk Yelkenci ise şunları söyledi:

“İstanbul’un maarif müdürü olarak ben de eğitimde değişime dair düşüncelerimi sizinle paylaşmak istiyorum. Eğitimde birçok şey değişir ama eğitimin merkezinde insan olması gerekliliği değişmez. Eğitim uygulamalarının merkezinde mesleğine aşık, öğretmenliği bir dava olarak gören öğretmenin varlığı değişmez. Bugün değişim açısından öncelikle ciddi bir bakış açısı değişikliğine ihtiyacımız var. Öğretmen yetiştirme ve müfredatla ilgili bakış açımızı değiştirmemiz lazım. Öğretmen yetiştirilmez öğretmen olunur diyoruz. Eğer öğretmen olma derdi olmayan birileriyle eğitim yapıyorsanız onları yetiştiremezsiniz. İkincisi daha da önemlisi müfredat meselesi. Türkiye’de müfredat kazanımlar üzerinden ele alınıyor. Müfredat meselesinin yöntem üzerinden ele alınması gerektiğini düşünüyorum.”

Değişim vazgeçilmezdir

MEF Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Muhammed Şahin ise, “Burada amaç sadece gençler, amaç sadece onlar için daha iyi bir gelecek. İnanıyorum ki buradan çok güzel fikirler çıkacak. Eğitim için sürdürülebilir değişimler elde edilecek. Değişime aslında hiçbirimiz karşı çıkmayız. O değişim bizi değiştirmediği sürece sorun yok. Ne zaman ki bizi değiştirmeye kalkar o zaman karşı çıkarız direniriz. Bizim bir önemli özelliğimiz daha var özünde değişim yapmadan sonuçların değişmesini bekleriz. İstediğimiz sonuç çıkmayınca da onu bunu suçlarız. Değişim vazgeçilmezdir” diye konuştu.