Ortaokul öğrencilerinin daha iyi bir lisede öğrenim görmek için girdiği TEOG’da Yerleştirmeye Esas Puan (YEP) açıklanınca devlet okulları özellerin gerisine düştü. YEP sonucunda 59 TEOG birincisinin olduğu ortaya çıktı. Birincilerin hepsi özel okul öğrencisi.

Her anne-baba, çocuğunun en iyi şekilde eğitim almasını istiyor. Bu bilinç son yıllarda gözle görülür bir şekilde arttı. Rekabet muazzam boyutlarda. Okulların birbiriyle rekabeti, öğrencilerin birbiriyle rekabeti, hatta velilerin birbiriyle rekabeti. Çocuğunun en iyi şekilde eğitim almasını isteyen veliler de okul seçiminde büyük soru işaretleriyle boğuşuyor. Bu soruların başında da ‘özel okul mu, devlet okulu mu‘ sorusu geliyor.

Dershanelerin kapanması, temel liselerin ortaya çıkması ve devletin özel okul teşviklerini de arttırması ile birlikte özel okul fiyatları makul seviyelere geldi diyebiliriz. İlerleyen dönemlerde bu fiyatların daha da düşebileceğini öngörmek yanlış olmaz. Fakat bu realite ‘özel okul mu, devlet okulu mu’ sorunsalını çözmeye tek başına yetmiyor elbette.

Lafın başında şunu söylemek gerekiyor. Bu sorunun tek bir cevabı kesinlikle yok. Her devlet okulu kötü olmadığı gibi, her özel okul da iyi değil.

Özel okulların erken kayıt avantajlarına göz atın

Özel okullar özelinde konuşmak gerekirse ‘erken kayıt’ avantajları gerçekten çok cazip hale geldi. Özel okul sayısının ve devlet teşviklerinin artmasının yanına dershanelerin kapanmasını da koyunca, özel okullar erken kayıtlarını çok daha önce açıyor ve fiyatlar da bir hayli düşebiliyor. Eğer çocuğunuzu özel okula göndermek istiyorsanız kesinlikle erken kayıt şartlarını okullara bizzat gidip öğrenin. Hele ki düşündüğünüz bir okul varsa bu fırsatı kaçırmayın. Kesenize büyük katkı sağlayabilir.

Yeni okula başlayacaklar için özel okul mu, devlet okulu mu ?

Yeni okula başlayacak çocuklar için ‘özel okul mu, devlet okulu mu’ sorusu daha da önemli. Büyük bir marka olmuş, ismi herkes tarafından bilinen bir özel okulun eğitim kalitesinin şubeden şubeye dahi değişebildiğini bilmek gerekiyor öncelikle. Adı sanı pek duyulmamış fakat eğitim kalitesi gerçekten iyi düzeyde olan devlet okullarının sayısı da az değil. Burada iş veliye düşüyor. Çok iyi bir araştırma gerekiyor. Sadece ‘ambalaja’ bakarak karar vermemek hayati önem taşıyor.

Yine yeni okula başlayacaklar için alınan en büyük hatalı karar ise şu:

‘Ben çocuğumu özel okula göndereyim. İleride kurstu, özel dersti, dershaneydi, bunlarla uğraşmam, bunlara vereceğim parayı özel okula veririm.’

Böyle düşünen velileri uyarayım. Böyle bir dünya ne yazık ki yok. Öznel bir örnek vermem gerekirse, şu an özel ders verdiğim öğrencilerin yarısından fazlası özel okula gidiyor. ‘Tamamı’ aynı zamanda okulların kurslarına katılıyor. Bu geçen senelerde de daha dengeliyken, yani devlet okullarına gidenlerle özel okula gidenlerin sayısı kafa kafayayken, özellikle son 2-3 yıldır bu dengenin bozulmuş olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.

Sınav sistemlerimiz ve bu sistemlerin sürekli değişmesi, geçmiş senelere göre herkesin çok daha bilinçli hale gelmesi ve bunlar sonucu oluşan rekabet ortamı artık had safhada. Yani çocuğunuzu özel okula yollasanız da yukarıda saydığım yollara başvuracaksınız. Bunu yolun başında bilmeniz gerekiyor.

Bu sebeplerden dolayı özel okulla başlamayı düşünüyorsanız ‘uzun vadeli’ bir program yapın. Hatta kayıt esnasında da ‘yazılı’ taahhüt almaya bakın özel okullardan. Yoksa ileride bir çıkmaza düşebilir, başınız ağrıyabilir.

Bir seçim yaparken de fiyat-performans düzleminde de düşünmek lazım. İlköğretimden başlayarak lise son, hatta üniversite bitimine kadar harcayacağınız paraya değer mi ? Bunun kararını vermek önemli. Çünkü bazen fazlasıyla değiyor, bazen tüm para çöp olabiliyor.

Bir başka yanlış tezi de düzeltmek istiyorum:

Ben çocuğumu ilköğretimden özel okula başlatayım, sağlam bir temel alsın, daha sonra (ortaokul ya da lisede) devlet okuluna yollarım olmazsa.

Bu düşünceyi uygulamak elbette imkansız değil fakat ciddi anlamda zor. Burada pek çok parametre devreye giriyor. Çocuğun ‘özel okul ortamına’ alışması, arkadaş çevresi, öğrenci-öğretmen arasındaki dialoglar, özel okulların not şişirme durumları, -ki bu konu başlı başına ele alınacak bir konu ve bununla da ilgili yakın zamanda bir yazı yazmayı planlıyorum- velilerin özel okula alışması ve özel okuldan devlet lisesine geçmekte yaşanan kararsızlıklar, endişeler, alınacak ya da alınacağı düşünülen riskler bu süreci çok zorlaştırıyor.

Ayrıca bu tezin içerisinde de ‘özel okullar devlet okullarından daha iyidir’ genellemesi yatar genelde. Eğer bir de kötü bir özel okula giderseniz, öngörünüzde olan ‘çocuğun temeli iyi olsun’ kısmı da gerçekleşmez.

TEOG sonrası okul tercihi ve temel liseler

TEOG sonrasında da ‘özel okul mu, devlet okulu mu’ sorusu yine en çok sorulan sorulardan bir tanesi. Geçen seneden itibaren başlayan bir uygulama var. Özel okul tercihleri ile devlet okulu tercihleri birbirinden ayrıldı. Yani önce özel okul tercihi yapılıyor, sonrasında devlet okulu tercihleri. Eskiden özel okula gidebilecek olanlar başlangıçta devlet liselerini tercih ediyorlar, istedikleri olmazsa da özel okulun yolunu tutuyorlardı. Artık bu değişti ve ‘özel okul mu, devlet okulu mu’ sorusuna daha erken karar vermek mecburi hale geldi.

Ve elbette literatürümüze yeni giren ‘temel liseler’ de burada velilerin karşısına büyük bir soru işareti olarak çıktı. Temel liseler hakkında genelleme yapmak özellikle de şu aşamada imkansız. Bunu bilin. Çok yeniler. Bu da bir risk oluşturuyor. Temel liseleri düşünüyorsanız size tavsiyem, öğretmen kadrosunu iyi bir şekilde araştırmanız. Bazı köklü dershaneler temel liselere dönüştü ve bu temel liseler değerlendirilirken ‘dershaneykenki başarıları’ referans alınıyor. Bu kıyaslama sizi üzebilir. Dershane başka bir şey, okul olmak bambaşka bir şey. Burada temel liselerin öğretmen kadrolarının ne sıklıkla değiştiğini, kadroların oturmuş olup olmadığını da araştırmanızı tavsiye ederim.

Özel okulların muhtemel avantajları

Özel okulların muhtemel dezavantajları

Devlet okullarının muhtemel avantajları

Devlet okullarının muhtemel dezavantajları

Yine başa dönmek gerekirse, ‘özel okul mu, devlet okulu mu’ sorusuna genel hatlarıyla avantaj ve dezavantajları kulaktan dolma bir şekilde teraziye koyarak karar vermek en büyük hata olur. Yukarıda saydığım tüm avantaj ve dezavantajlar okuldan okula büyük farklılıklar gösterebilir. Yani bir devlet okulunda çok iyi bir yabancı dil eğitimi, kaliteli bir rehberlik servisi de olabilir. Bir özel okul maddi olarak çok uygun halde olabilir, idarecilerin tutumları öğretmenleri arka plana atmayabilir.

Tüm bu sebeplerden dolayı hangi sınıf için olursa olsun okul seçiminde kesinlikle özel mi, devlet mi sorusunu başlangıçta bir kenara bırakmak, ‘okul’ bağlamında düşünmek ve okulları tek tek gezmek gerekiyor.

Özel ve devlet üniversiteleri bambaşka bir konu olduğu için bu yazıyı daha da karıştırmak istemedim. Bu konuda da ilerleyen zamanlarda sizleri bilgilendirmeye çalışacağım.

Ve her şeyin ötesinde unutulmaması gereken en önemli şey aile kavramı. Çocuğunuz hangi okula giderse gitsin, şartlarınız ne olursa olsun, her zaman çocuğunuzun eğitiminin en önemli parçası siz olmalısınız. Biz ne yazık ki okumayı sevmeyen bir toplumuz. Ve bu uzun yazıyı baştan sona okuduysanız bu küçük testten başarıyla geçtiğinizi söyleyebilirim

Her şey gönlünüzce olsun…

Bu yazının tüm hakları ozancorumlu.com’a aittir. www.ozancorumlu.com biçiminde aktif bağlantı kurulabilir, açık kaynak gösterilmek kaydıyla içerik kullanılabilir. Açık kaynak göstermeden yapılan alıntılar için yasal takip yapılacaktır. ©

Eğitim sektörüne verilen yatırım teşvikleri etkisini gösteriyor. Özel okulları tercih eden öğrenci sayısı artıyor. Giderek daha fazla öğrenci özel eğitim kurumlarına yöneliyor.

Yaklaşık 18 milyon öğrenci ve 900 bin öğretmen için yine okul yolunu tuttu. 2015-2016 eğitim ve öğretim dönemi başladı. Yeni başlayan her şey aslında bir muhasebeyi de gerektirir. Bu ilerlemeyi sağlar. Öyle değil mi? Bu nedenle 2014 yılına eğitim açısından bakmakta yarar var. Neler oldu? Kaç özel okul kuruldu? Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitime erişimleri ne durumda? Öğretmen atamaları nasıl sonuçlandı? Eğitim sektörü yatırım çekmeye devam etti mi? Temel sorunlarda ilerleme kaydedildi mi? Bir bakalım. Bu işi Eğitim Reformu Girişimi’nin (ERG), her yıl hazırladığı Eğitim İzleme Raporlarının 8’incisi aracılığıyla yapacağız. Çünkü tüm bu soruların cevapları orada var. Nasıl mı? Haydi anlatmaya başlayalım.

İlk elden genel olarak raporda özel okulları tercih eden öğrenci sayısının arttığına, eğitimdeki nitelik sorununun devam ettiğine ve sistemin eşitsizlikleri gideremediğine dikkat çekiliyor. Rapora göre okul öncesi eğitim ve ortaöğretimde, okullulaşma oranları ve öğrenci sayılarında artış var. Giderek daha fazla öğrenci özel öğretim kurumlarına yöneliyor. Bu önemli. Bakın ERG Politika Analisti Yaprak Sarıışık, bunu nasıl açıklıyor:

Bunun bir nedeni devlet okullarına güvenin azalması ve maddi imkanı olan ailelerin çocuklarını özel kurumlara göndermeyi tercih etmesi olabilir. Buna bağlı olarak, eğitim sistemi içinde zaten var olan sosyoekonomik duruma göre ayrışmaların giderek belirginleşmesi kaçınılmaz.

Raporun ayrıntılara bakalım.

Özel okula giden öğrenci artıyor

Rapora göre anaokullarındaki öğrenci sayısının artış hızı bir önceki yıl yüzde 11 iken bu 2014-15’te yüzde 21’e yükseldi. Özel anaokulu sayısı yüzde 16, resmi anaokulu sayısı ise yüzde 8 arttı. Özel ilkokullarda öğrenci sayısı 2013 yılına oranla yüzde 10 artarken, resmi ilkokullarda yüzde 3 oranında azaldı. Ortaokul düzeyinde de özel kurumlarda öğrenci sayısı yüzde 15 oranında arttı; resmi kurumlarda ise yüzde 5 oranında azaldı. 2011-12 yılı verilerine göre ortaöğretim genelinde okulu terk oranı yüzde 2.5 ve bu oran 9. sınıfl arda yüzde 5.6’ydı. 2014- 15’te 9. sınıfta okulu terk oranı yüzde 4’e geriledi. 2014 itibarıyla, Türkiye’deki 18-24 yaş arasındaki erkeklerin yüzde 35’i, kadınların yüzde 41’i ortaöğretimi tamamlamadan eğitimden ayrıldı.

İmam hatip lisesi sayısı artıyor

Genel ortaöğretimde okul sayısı yüzde 6, imam-hatip liselerinde ise yüzde 19 oranında arttı. Öğrenci sayısı açısından bakıldığında, mesleki ve teknik ortaöğretimdeki öğrenci sayısı yüzde 11, imam-hatip liselerindeki öğrenci sayısı ise yüzde 15 arttı. ERG raporuna göre 2014 yılında Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi sınavına giren öğretmen adayları, sadece Türkçe, Rehber Öğretmen, İngilizce, Sosyal Bilgiler, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi alanlarında sınavın en azından yarısını doğru olarak yanıtlayabildiler. Diğer tüm alanlarda ortalama net doğru sayısı 25’in altında kaldı. Matematik (lise), Fizik, Almanca, Fen Bilimleri/Fen ve Teknoloji alanlarında öğretmen adayları 50 sorunun üçte birini doğru işaretledi. Peki, ne anlatıyor tüm bunlar? ERG Direktör Vekili Işık Tüzün’e kulak verelim:

Eğitime erişimi halen sadece okullulaşma oranları üzerinden tartışmak zorunda bırakılıyoruz. Politikalar en dezavantajlı grupları önceliklendirmiyor. Bölgesel eşitsizlikler giderilemiyor; öğretmen niteliğine ve dolayısıyla eğitimin kalitesine gereken önem verilmiyor.

Kıssadan hisse 2014 yılı muhasebesi gösteriyor ki mahalle mektebinin yerini özel anaokulu, ilkokul, lise yani kolejler alıyor. Bunda eğitime verilen yatırım teşviklerinin de etkisi var. Diğer yandan Türkiye’de eğitimin nitelik sorunu da devam ediyor.

Eğitimin kalitesi nitelikli öğretmenlerle artırılabilir

Eğitim sisteminin kalitesini artırmanın yolunun nitelikli öğretmenlerden geçtiğini vurgulayan ERG Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. İpek Gürkaynak,

Araştırmalar, öğretmen niteliğinin sadece öğrenci başarısıyla değil, bireylerin uzun vadede üretkenlikleriyle de ilişkili olduğunu gösteriyor. Öğretmen yetiştirme programlarından başlayarak bu konuya yatırım yapmak zorundayız; çünkü okullarda verdiğimiz eğitimin kalitesini başka türlü artıramayız.

dedi.

dunya.com