Milli Eğitim Bakanlığı’nca (MEB) eğitim öğretimde verilen devlet desteğiyle özel okula giden toplam öğrenci sayısı, geçen yıla göre yüzde 45’lik artışla 1 milyon 150 bin oldu.

Devlet desteğiyle özel okula ilk kez başlayan 248 bin öğrenci, devlet okullarındaki 8 bin 500 dersliğin boşalmasını ve 13 bin öğretmen ihtiyacının ortadan kalkmasını sağladı. MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdür Ömer Faruk Yelkenci, özel öğretim kurumları alanında yürüttükleri faaliyetler ve son verilerle ilgili bilgi verdi.

MEB’in özel okullarda niteliği hızlı ve kalıcı şekilde yükseltmek için kalite geliştirme çalışmalarını sürdürdüğünü söyleyen Yelkenci, sektör temsilcileriyle sıkı iş birliği yaptıklarını, dönüşüm ve teşvik uygulamalarını hayata geçirdiklerini anlattı.

Eğitim öğretim desteğiyle son 2 yılda özel okullardaki öğrenci sayısında ciddi artışlar yaşandığını belirten Yelkenci, “2014-2015 eğitim öğretim yılında, özel okullarda öğrenim gören öğrenci sayısı 778 bin oldu. Bu artış, Cumhuriyet tarihinin rekoruydu” dedi.

2015-2016 eğitim öğretim döneminde ise özel okula giden öğrenci sayısının, geçen yıla oranla yüzde 47 artış göstererek 1 milyon 150 bine çıktığını bildiren Yelkenci, şöyle devam etti:

Bu oran, geçen yılın rekorunun da üzerinde. Bu oranın içinde temel liselere devam eden 192 bin 600 öğrenci de bulunuyor. Temel liseler, yasa gereği 2018-2019 eğitim öğretim yılı itibarıyla kapanacak. Bu kapsamda, temel liselerdeki öğrenci sayısını dikkate almadığımızda bile özel okul öğrenci sayısı, geçen yıla göre yüzde 23 oranında artmış oluyor. Bu da bir rekor.

Bu eğitim öğretim döneminde özel okullaşma oranının yüzde 7.4’e ulaştığına dikkat çeken Yelkenci, stratejik planda 2018-2019 eğitim öğretim yılı sonu itibarıyla özel okulların bütün okul kademelerindeki ortalamasının yüzde 12’ye çıkarılmasının hedeflendiğini, son verilerle bu hedefe ciddi anlamda yaklaştıklarını vurguladı.

“400 bin öğrenciye teşvik verdik”

Eğitim öğretim desteğinin yanı sıra dershanelerin dönüşümü ve kurumlara yönelik teşviklerin mevzuatının hazırlanmasıyla artış oranının yüzde 20’lerde gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini anlatan Yelkenci, şunları söyledi:
“Geçen yıl 167 bin, bu yıl da 228 bin öğrenci olmak üzere 400 bin öğrenciye teşvik verdik. Bu öğrencilerin bir kısmı mezun oldukları, bir kısmı da okul öncesinden ilkokula geçişten dolayı bu yılın başında sistemden düştüler. Şu an itibarıyla 350 bin öğrenciye teşvik veriyoruz. Teşvik kapsamında dönem sonu itibarıyla kurumlara ödenen rakam 1 milyar 213 bin lira olacak. Bunun ciddi bir rakam olduğunu düşünüyoruz.

Teşvik kullanan 400 bin öğrenciden geçen yıl 100 bini, bu yıl da 148 bini olmak üzere 248 bin öğrenci ilk kez özel okula gitti. Türkiye’deki dersliklerde ortalama öğrenci sayısını 29 olarak düşünecek olursak bu sayı, 8 bin 500 dersliğe tekabül ediyor. Yani, devlet 248 bin öğrenci için 8 bin 500 derslik hazır etmek durumundaydı. Öğretmen başına düşen öğrenci sayısına baktığımız zaman 13 bin öğretmen anlamına geliyor. Yani bu kadar derslikle bu kadar öğretmeni özel sektör karşılamış ve devletin üzerinden bu yükü almış oluyor.”

Özel eğitim desteğiyle ilgili bazı eleştiriler yapıldığını hatırlatan Yelkenci, teşvikin yüzde 81’inin, geliri 1000 ila 4 bin 500 lira olan ailelerin çocuklarına verildiğini söyledi.

Engelli bireylere destek miktarı 1 milyar 965 milyon liraya ulaşacak

Yelkenci, Genel Müdürlüğün eğitim kurumlarının çeşitliliği noktasında da farklı bir yönü bulunduğunu, kurum sayısının 21 bin 732 olduğunu anlattı. Bu kurumlar arasında yer alan rehabilitasyon merkezlerinde, dernekler ve sektörle sıkı işbirliği içinde çalıştıklarını dile getiren Yelkenci, ayrıca bir çalışma grubu oluşturduklarını ve son 2 yıllık dönemde sektörün sorunlarının yüzde 80’ini çözdüklerini belirtti. Bu oranın, sektör temsilcileri tarafından dile getirilen oran olduğunu aktaran Yelkenci, kalan yüzde 20’nin çözümüyle ilgili çalışmalarının devam ettiğini söyledi. Özel rehabilitasyon merkezlerinde destek eğitimi alan engelli bireyler için verilen teşvik ve destek miktarının bu yıl 1 milyar 965 milyon liraya ulaşacağını belirten Yelkenci, bu oranın, devletin alanı önemsediğinin göstergesi olduğunu anlattı.

Azınlık okullarında yıllar sonra gelen ilkler

Azınlık okullarıyla ilgili yürütülen faaliyetlere de değinen Yelkenci, Rum, Ermeni ve Süryani kökenli vatandaşlara yönelik açılan okullara ilişkin bazı hususları kolaylaştırdıklarını belirtti.

Özellikle Bakırköy’de açılan Süryani Okulu’nun 85 yıl sonra; Gökçeada’da Rumlar tarafından açılan ilkokul, ortaokul ve lisenin de 62 yıl sonra gelen bir ilk olduğunu vurgulayan Yelkenci, “Konuya şöyle bakıyoruz, bütün vatandaşlarımızın eğitim hakkı, anayasal bir haktır ve biz de devlet olarak bunu sağlamak durumundayız” dedi.

Yelkenci, azınlık okullarına, yönetici atamaları ve Türkçe ile Türkçe kültür dersi öğretmen atamaları konusunda bazı kolaylıklar sağladıklarını, bu okulları da teşvik kapsamına aldıklarını anlattı.

Faruk Yelkenci, 28-30 Kasım 2014’te Antalya’da ‘Bireyden İnsana’ sloganıyla toplanan ‘21. Yüzyılda Bir Eğitim Felsefesi Oluşturmak ve Özel Okullar’ temalı 1. Eğitim Kongresi’ni düzenlediklerini ve kongredeki 45 bildirinin bir kitapta toplandığını hatırlattı. Kitabın 3 bin basılarak üniversitelerin eğitim fakültelerine, akademisyenlere, ülke genelindeki tüm kütüphanelere ve diğer ilgililere gönderildiğini aktaran Yelkenci, eğitim felsefesi temalı kongrenin kitabının araştırmacılar için kaynak olacağını vurguladı.

AA

Her anne-baba, çocuğunun en iyi şekilde eğitim almasını istiyor. Bu bilinç son yıllarda gözle görülür bir şekilde arttı. Rekabet muazzam boyutlarda. Okulların birbiriyle rekabeti, öğrencilerin birbiriyle rekabeti, hatta velilerin birbiriyle rekabeti. Çocuğunun en iyi şekilde eğitim almasını isteyen veliler de okul seçiminde büyük soru işaretleriyle boğuşuyor. Bu soruların başında da ‘özel okul mu, devlet okulu mu‘ sorusu geliyor.

Dershanelerin kapanması, temel liselerin ortaya çıkması ve devletin özel okul teşviklerini de arttırması ile birlikte özel okul fiyatları makul seviyelere geldi diyebiliriz. İlerleyen dönemlerde bu fiyatların daha da düşebileceğini öngörmek yanlış olmaz. Fakat bu realite ‘özel okul mu, devlet okulu mu’ sorunsalını çözmeye tek başına yetmiyor elbette.

Lafın başında şunu söylemek gerekiyor. Bu sorunun tek bir cevabı kesinlikle yok. Her devlet okulu kötü olmadığı gibi, her özel okul da iyi değil.

Özel okulların erken kayıt avantajlarına göz atın

Özel okullar özelinde konuşmak gerekirse ‘erken kayıt’ avantajları gerçekten çok cazip hale geldi. Özel okul sayısının ve devlet teşviklerinin artmasının yanına dershanelerin kapanmasını da koyunca, özel okullar erken kayıtlarını çok daha önce açıyor ve fiyatlar da bir hayli düşebiliyor. Eğer çocuğunuzu özel okula göndermek istiyorsanız kesinlikle erken kayıt şartlarını okullara bizzat gidip öğrenin. Hele ki düşündüğünüz bir okul varsa bu fırsatı kaçırmayın. Kesenize büyük katkı sağlayabilir.

Yeni okula başlayacaklar için özel okul mu, devlet okulu mu ?

Yeni okula başlayacak çocuklar için ‘özel okul mu, devlet okulu mu’ sorusu daha da önemli. Büyük bir marka olmuş, ismi herkes tarafından bilinen bir özel okulun eğitim kalitesinin şubeden şubeye dahi değişebildiğini bilmek gerekiyor öncelikle. Adı sanı pek duyulmamış fakat eğitim kalitesi gerçekten iyi düzeyde olan devlet okullarının sayısı da az değil. Burada iş veliye düşüyor. Çok iyi bir araştırma gerekiyor. Sadece ‘ambalaja’ bakarak karar vermemek hayati önem taşıyor.

Yine yeni okula başlayacaklar için alınan en büyük hatalı karar ise şu:

‘Ben çocuğumu özel okula göndereyim. İleride kurstu, özel dersti, dershaneydi, bunlarla uğraşmam, bunlara vereceğim parayı özel okula veririm.’

Böyle düşünen velileri uyarayım. Böyle bir dünya ne yazık ki yok. Öznel bir örnek vermem gerekirse, şu an özel ders verdiğim öğrencilerin yarısından fazlası özel okula gidiyor. ‘Tamamı’ aynı zamanda okulların kurslarına katılıyor. Bu geçen senelerde de daha dengeliyken, yani devlet okullarına gidenlerle özel okula gidenlerin sayısı kafa kafayayken, özellikle son 2-3 yıldır bu dengenin bozulmuş olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.

Sınav sistemlerimiz ve bu sistemlerin sürekli değişmesi, geçmiş senelere göre herkesin çok daha bilinçli hale gelmesi ve bunlar sonucu oluşan rekabet ortamı artık had safhada. Yani çocuğunuzu özel okula yollasanız da yukarıda saydığım yollara başvuracaksınız. Bunu yolun başında bilmeniz gerekiyor.

Bu sebeplerden dolayı özel okulla başlamayı düşünüyorsanız ‘uzun vadeli’ bir program yapın. Hatta kayıt esnasında da ‘yazılı’ taahhüt almaya bakın özel okullardan. Yoksa ileride bir çıkmaza düşebilir, başınız ağrıyabilir.

Bir seçim yaparken de fiyat-performans düzleminde de düşünmek lazım. İlköğretimden başlayarak lise son, hatta üniversite bitimine kadar harcayacağınız paraya değer mi ? Bunun kararını vermek önemli. Çünkü bazen fazlasıyla değiyor, bazen tüm para çöp olabiliyor.

Bir başka yanlış tezi de düzeltmek istiyorum:

Ben çocuğumu ilköğretimden özel okula başlatayım, sağlam bir temel alsın, daha sonra (ortaokul ya da lisede) devlet okuluna yollarım olmazsa.

Bu düşünceyi uygulamak elbette imkansız değil fakat ciddi anlamda zor. Burada pek çok parametre devreye giriyor. Çocuğun ‘özel okul ortamına’ alışması, arkadaş çevresi, öğrenci-öğretmen arasındaki dialoglar, özel okulların not şişirme durumları, -ki bu konu başlı başına ele alınacak bir konu ve bununla da ilgili yakın zamanda bir yazı yazmayı planlıyorum- velilerin özel okula alışması ve özel okuldan devlet lisesine geçmekte yaşanan kararsızlıklar, endişeler, alınacak ya da alınacağı düşünülen riskler bu süreci çok zorlaştırıyor.

Ayrıca bu tezin içerisinde de ‘özel okullar devlet okullarından daha iyidir’ genellemesi yatar genelde. Eğer bir de kötü bir özel okula giderseniz, öngörünüzde olan ‘çocuğun temeli iyi olsun’ kısmı da gerçekleşmez.

TEOG sonrası okul tercihi ve temel liseler

TEOG sonrasında da ‘özel okul mu, devlet okulu mu’ sorusu yine en çok sorulan sorulardan bir tanesi. Geçen seneden itibaren başlayan bir uygulama var. Özel okul tercihleri ile devlet okulu tercihleri birbirinden ayrıldı. Yani önce özel okul tercihi yapılıyor, sonrasında devlet okulu tercihleri. Eskiden özel okula gidebilecek olanlar başlangıçta devlet liselerini tercih ediyorlar, istedikleri olmazsa da özel okulun yolunu tutuyorlardı. Artık bu değişti ve ‘özel okul mu, devlet okulu mu’ sorusuna daha erken karar vermek mecburi hale geldi.

Ve elbette literatürümüze yeni giren ‘temel liseler’ de burada velilerin karşısına büyük bir soru işareti olarak çıktı. Temel liseler hakkında genelleme yapmak özellikle de şu aşamada imkansız. Bunu bilin. Çok yeniler. Bu da bir risk oluşturuyor. Temel liseleri düşünüyorsanız size tavsiyem, öğretmen kadrosunu iyi bir şekilde araştırmanız. Bazı köklü dershaneler temel liselere dönüştü ve bu temel liseler değerlendirilirken ‘dershaneykenki başarıları’ referans alınıyor. Bu kıyaslama sizi üzebilir. Dershane başka bir şey, okul olmak bambaşka bir şey. Burada temel liselerin öğretmen kadrolarının ne sıklıkla değiştiğini, kadroların oturmuş olup olmadığını da araştırmanızı tavsiye ederim.

Özel okulların muhtemel avantajları

Özel okulların muhtemel dezavantajları

Devlet okullarının muhtemel avantajları

Devlet okullarının muhtemel dezavantajları

Yine başa dönmek gerekirse, ‘özel okul mu, devlet okulu mu’ sorusuna genel hatlarıyla avantaj ve dezavantajları kulaktan dolma bir şekilde teraziye koyarak karar vermek en büyük hata olur. Yukarıda saydığım tüm avantaj ve dezavantajlar okuldan okula büyük farklılıklar gösterebilir. Yani bir devlet okulunda çok iyi bir yabancı dil eğitimi, kaliteli bir rehberlik servisi de olabilir. Bir özel okul maddi olarak çok uygun halde olabilir, idarecilerin tutumları öğretmenleri arka plana atmayabilir.

Tüm bu sebeplerden dolayı hangi sınıf için olursa olsun okul seçiminde kesinlikle özel mi, devlet mi sorusunu başlangıçta bir kenara bırakmak, ‘okul’ bağlamında düşünmek ve okulları tek tek gezmek gerekiyor.

Özel ve devlet üniversiteleri bambaşka bir konu olduğu için bu yazıyı daha da karıştırmak istemedim. Bu konuda da ilerleyen zamanlarda sizleri bilgilendirmeye çalışacağım.

Ve her şeyin ötesinde unutulmaması gereken en önemli şey aile kavramı. Çocuğunuz hangi okula giderse gitsin, şartlarınız ne olursa olsun, her zaman çocuğunuzun eğitiminin en önemli parçası siz olmalısınız. Biz ne yazık ki okumayı sevmeyen bir toplumuz. Ve bu uzun yazıyı baştan sona okuduysanız bu küçük testten başarıyla geçtiğinizi söyleyebilirim

Her şey gönlünüzce olsun…

Bu yazının tüm hakları ozancorumlu.com’a aittir. www.ozancorumlu.com biçiminde aktif bağlantı kurulabilir, açık kaynak gösterilmek kaydıyla içerik kullanılabilir. Açık kaynak göstermeden yapılan alıntılar için yasal takip yapılacaktır. ©