Mesleki ve teknik liselerden mezun olan öğrenciler artık meslek yüksekokullarına sınavsız geçiş yapamayacak. Uygulama 2017’de üniversite sınavlarına girecek adayları kapsıyor. Bu değişiklik geçen yıl gündeme gelmiş ancak bu kurumlardan 2016’da mezun olan 70 bin öğrencinin mağduriyet yaşamaması için bu adaylar, uygulamadan muaf tutulmuştu. 2017’den itibaren meslek lisesi öğrencileri sınavsız geçiş yapamayacak. YÖK Başkanı Prof. Dr. Yekta Saraç, yeni katsayının bugün açıklanacağını belirtti.

EK PUAN GERİ GELDİ

9 Aralık 2016’da Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Millî Eğitim Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ ile bu öğrencilere ek puan getirildi. Kanunda “Bir mesleğe yönelik program uygulayan liselerin mezunlarının, YÖK tarafından belirlenecek aynı alanda bir ön lisans programına yerleşmelerinde, merkezi sınavlardan almış oldukları puanlara ortaöğretim başarı puanı ve bu puanın YÖK tarafından tespit edilecek katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak puan eklenir” denildi.

DEĞİŞİKLİK NİTELİĞİN ARTIRILMASINA YÖNELİK

Prof. Dr. Yekta Saraç (YÖK Başkanı): Uzun yıllardır, meslek liselerinden sınavsız geçişin niteliği öldürdüğüne dair eleştiriler vardı ve bunlar uzmanlarca raporlandırılıyordu. Son olarak yakın bir dönemde Üniversitelerarası Kurul tarafından da sınavsız geçişin kaldırılmasına yönelik YÖK’e bir rapor sunuldu. Bu, aslında meslek yüksekokullarına yönelik bütünüyle iyileştirme çabasının bir parçası.

AKADEMİNİN İSTEĞİ

Hedefimiz sadece 4 yıllık boyutta değil, yükseköğretimin bütün aşamalarında, önlisans ve lisansüstü dahil, kalite çıtasını yükseltmek. Diğer taraftan meslek liselerine bir ölçüde pozitif ayrımcılığın sürdürülmesi, yönlendirmeden bütünüyle vazgeçilmemesi maksadıyla bu liselerin ilişkili alanlarında meslek yüksekokullarına geçişte ek puan verilecek. Bu yasal değişiklik niteliğin arttırılmasına yönelik akademik camianın uzun yıllardan beri isteği. Mezunların yetkinliklerinin sanayiye, iş dünyasına uygunluğunu sağlamak amacıyla danışma kurulları oluşturulacak. Yakın dönemde meslek yüksekokullarındaki eğitimin niteliği ve istihdam odaklı iyileştirme için Milli Eğitim Bakanlığımızla uyum içinde bir çalışma başlatılacak.

KALİTE OLUMSUZ ETKİLENDİ

Prof. Dr. Mahmut Özer (YÖK Meslek Yüksekokulları Çalışma Grubu Başkanı): Mesleki eğitim çok önemli. Endüstrinin, sanayinin, toplumun ön lisans mezunlarını yetiştiriyor. Türkiye’deki üniversitelilerin yaklaşık yüzde 35’i meslek yüksekokullarında. 900’ün üzerinde meslek yüksekokulu var. Sınavsız geçiş eğitimin kalitesini yıllardır olumsuz etkiledi. Sınavla ve sınavsız giren öğrenciler aynı yerde eğitim görüyor. Bu hem öğretim görevlilerinin, hem de öğrencilerin motivasyonunu olumsuz etkiledi. Başarıya göre öğrenci alınması kaliteyi artıracak. Meslek liseleriyle meslek yüksekokulları arasındaki bağın devam etmesinde de fayda var. Ek puanın gelmesi de bu açıdan önemli.

Hürriyet Eğitim

30 Mart 2012 tarihli ve 6287 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2547 sayılı Kanun’un yükseköğretime geçişi düzenleyen 45’inci maddesi değiştirilmişti. Bir mesleğe yönelik program uygulayan liselere alanlarında bir programa giderken ortaöğretim başarı puanları ayrıca 0,06 ile çarpılarak artı puan alması uygulaması kanunla kaldırılmıştı.

Kanun çıktığı tarihte kayıtlı olanların ve eski mezunların hakkını koruduğu için 2016 ÖSYS’de 30 Mart 2012 tarihinde kayıtlı ve mezun öğrenciler için artı puan uygulaması devam ederken, bu tarihten sonra kayıt yaptıranlar (2016 yılı mezunları) ek puan uygulanmasından yararlanamıyor.

Bakanlar Kurulu’nda görüşülen 2547 sayılı YÖK Kanunu’nda yapılması öngörülen kanun değişikliği taslağına göre, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumu mezunu öğrenciler, YÖK’ün belirleyeceği aynı alanda bir ön lisans programına yerleşmeleri halinde merkezi sınavdan aldıkları puana ek puan hakkı elde edecek.

MEB yetkilileri, kanunun TBMM’de yasalaşması durumunda bu yılki üniversite yerleştirmelerinde meslek lisesi mezunlarına ek puan uygulamasının hayata geçirilebileceğini açıkladı.

Kanun değişikliğiyle ayrıca mesleki ve teknik ortaöğretim kurumu mezunlarının sınavsız geçiş uygulaması da kaldırılacak. Sınavsız geçiş uygulamasının kaldırılmasıyla ilgili düzenlemenin ise kanunun yürürlüğe gireceği tarih itibarıyla belirleneceği belirtildi.

Mesleki eğitimde reform paketi

Öte yandan 64’üncü Hükümet’in Eylem Planı’ndaki “mesleki eğitimde istihdam yaratıcı tedbirler alınır” maddesi doğrultusunda hazırlanan ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nda Değişiklik Öngören Yasa Taslağı ile bazı kanunlarda değişiklik öngören kanun tasarısı da Bakanlar Kurulu’nda görüşüldü.

Sanayi sektörünün ihtiyaç duyduğu eğitilmiş iş gücünün yetiştirilmesi amacıyla iki aydır üzerinde çalışılan ve reform niteliğinde değişiklik öngören tasarı, paydaşların görüşü alındıktan sonra hazırlandı.

Buna göre, istihdam garantisi veren her özel sektör, özel meslek lisesi açıp, devletten teşvik alarak, kendi iş gücünü yetiştirebilecek. Böylece açılacak özel okullarda öğrenim gören meslek lisesi öğrencileri, bir taraftan da fabrika ve atölyelerde sektörün teknik bilgilerini öğrenebilecek. Öğrenciler, mezuniyetlerinin ardından fabrikalarda istihdam edilebilecek.

Yeni düzenlemeye göre, organize sanayi bölgeleri (OSB) dışında açılacak özel meslek liselerine öğrenci başına devlet teşviki ödenecek.

Stajyerlere maaş zorunluluğu getiriliyor

Yasa değişikliğinde, özel sektörde iş gücünün arttırılması ve meslek liselerinin özendirilmesi için bir takım tedbirler de yer alıyor. Mesleki teknik Anadolu lisesi öğrencilerinin son sınıfta yaptıkları stajlara en az asgari ücretin yüzde 30’u kadar maaş zorunluluğu getiriliyor. Bu kapsamda, öğrencilerin stajlarındaki maaşlarının büyük bir oranı devlet, kalan oranı da özel sektör tarafından ödenecek.

Yeni mevzuatla, Anadolu meslek lisesi öğrencilerinin son sınıfta haftada 3 gün beceri eğitimi aldıkları özel sektöre de pek çok kolaylık getiriliyor. Beceri eğitimine gönderilen öğrencilere en az asgari ücretin yüzde 30’u kadar maaş ödenecek. Öğrencilerin maaşlarının büyük oranı devlet, kalan oranı da özel sektör tarafından karşılanacak.

Diğer yandan yeni düzenlemeyle, meslek lisesine kayıt olan öğrenciler, 10’uncu sınıftan itibaren iş kazası risklerine karşı devlet tarafından zorunlu sigorta kapsamına alınacak.

Düzenlemede, çıraklık eğitimi zorunlu eğitim kapsamına alınıyor. Bu merkezlerde eğitim gören öğrenciler, haftada bir gün genel meslek derslerini alacak, 5 gün de sektörde çalışacak. Çalışırken öğrencilerin sigortaları yapılacak ve bu öğrencilere asgari ücretin en az yüzde 30’u kadar net maaş ödenecek. Bu maaşın büyük oranı devlet tarafından karşılanacak. Özel sektör, öğrencilere bu orandan daha yüksek miktarda ücret belirleyebilecek.

Bu maddeye göre, çıraklık eğitimi alan öğrencilerin istemeleri halinde üniversiteye gitme yolları da açılmış oldu. Bu öğrencilere 4 yılın sonunda, ustalık ve iş yeri açma belgesi de verilecek. Öğrenciler, mesleki eğitimlerine devam ederken açık liseden diplomalarını alıp yüksek öğretime de devam edebilecek.

AA