Üniversite sıralamalarını dünyada ilk kez yapmaya başlayan kuruluş olan US. News; ‘Dünyanın En İyi Üniversiteleri Sıralaması 2017’yi açıkladı. Bu seneki sıralama için Thomson Reuters ile işbirliği yapan US. News, yükseköğretim kurumlarını, global/bölgesel araştırmalarda saygınlık, yayın, kitap, konferans sayıları, yayınlara yapılan atıflar, uluslararası işbirliği gibi 12 kritere göre sıralıyor. 2017 sıralamasında 65 ülkeden 1000 yükseköğretim kurumu yer alırken, dünyanın en iyisi Harvard Üniversitesi oldu. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ikinci ve Stanford Üniversitesi ise üçüncü sırada kendilerine yer buldu.

ABD ZİRVEYİ KİMSEYE BIRAKMADI

US. News’in 2017 sıralamasında 20 Türk üniversitesi yer alırken, en iyi dereceyi 166’ncı olarak Boğaziçi yaptı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) 231 ve İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) 257’nci oldu. Bilkent 389 ve Hacettepe ise 550’nci sıraya yerleşti.

Sıralamada ilk 10’da ABD üstünlüğü dikkat çekti. İlk 10’da 8 üniversite ile temsil edilen ülkeyi, Birleşik Krallık iki lider üniversitesi Oxford ve Cambridge ile takip etti. Kıta Avrupası’nın en iyisi ise 35’inci sırada yer alan İsviçre’nin önde gelen yükseköğretim kurumu ETH Zürih oldu.

ÇİN ABD’NİN PEŞİNDE

ABD’nin ardından en fazla temsili sırasıyla Çin, Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa elde etti. Çin 87, Birleşik Krallık 68, Almanya 55 ve Fransa ise 49 üniversiteyle ilk 1000’de yer aldı. Ayrıca Kanada ve Avustralya da bu yıl performanslarını geliştirdi.

TÜRKİYE ÜNİVERSİTE SIRALAMASI
KURUM	SIRA
Boğaziçi Üniversitesi	166
Orta Doğu Teknik Üniversitesi	231
İstanbul Teknik Üniversitesi	257
Bilkent Üniversitesi	389
Hacettepe Üniversitesi	550
Ankara Üniversitesi	557
Koç Üniversitesi	576
Ege Üniversitesi	593
İstanbul Üniversitesi	619
Çukurova Üniversitesi	700
Mersin Üniversitesi	706
Yıldız Teknik Üniversitesi	718
Gazi Üniversitesi	760
Süleyman Demirel Üniversitesi	829
Gaziantep Üniversitesi	831
Gaziosmanpaşa Üniversitesi	838
Marmara Üniversitesi	888
Erciyes Üniversitesi	933
Dokuz Eylül Üniversitesi	942
Akdeniz Üniversitesi	992

DÜNYA SIRALAMASI İLK 10
KURUM	ÜLKE
1-Harvard Üniversitesi	ABD
2-Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT)	ABD
3-Stanford Üniversitesi	ABD
4-Berkeley, California Üniversitesi	ABD
5-California Teknoloji Enstitüsü (CalTech)	ABD
6-Oxford Üniversitesi	Birleşik Krallık
7-Cambridge Üniversitesi	Birleşik Krallık
8-Princeton Üniversitesi	ABD
9-Columbia Üniversitesi	ABD
10-Los Angeles, California Üniversitesi	ABD

Hürriyet Eğitim

THE, 1000 kurumu öğretim kalitesi, araştırma etkisi, uluslararası görünüm ve endüstri bağlantıları gibi kriterlere göre değerlendirdi. Oxford dünyanın en iyi üniversitesi oldu. Türkiye’den en iyi dereceyi geçen yılki konumunu koruyan Koç Üniversitesi, 251-300 sıra bandı ile elde etti. Sabancı 301-350 sıra bandı ile ikinci ve Bilkent ise 351-400 ile üçüncü oldu. Bu yılki sıralamanın sürpriz atağı ise 401-500 sıra bandı ile Türkiye’de dördüncü olan Ankara’daki Atılım Üniversitesi’nden geldi. Üniversite, sıralamada ilk defa yer aldı.

7 ÜNİVERSİTE İLK DEFA GİRDİ

Geçen yılki sıralamadan itibaren THE’nın CERN gibi büyük araştırma merkezlerindeki 1000 ve üstü imzalı makaleleri değerlendirme dışı bırakması ODTÜ, Boğaziçi ve İTÜ gibi lider devlet üniversitelerinin ilk 200’deki konumlarını etkilemişti. 2015- 2016 sıralamasında 501-600 sıra bandına kadar gerileyen ODTÜ, bu yılki listede 601-800 bandında. Listede Atılım, İzmir Teknoloji Enstitüsü, Doğu Akdeniz, TOBB Ekonomi ve Teknoloji, Ankara, Gazi ve Marmara üniversiteleri de ilk defa yer aldı. Bu yıl birincilik el değiştirdi. İngiltere’nin lider üniversitesi Oxford, ABD’nin California Teknoloji Enstitüsü’nü (CalTech) geride bıraktı. Stanford üçüncü, Cambridge dördüncü, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) beşinci oldu.

Asya’da daha az tanınıyoruz

– PROF. DR. TANER BİLGİÇ (BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLERDEN SORUMLU AKADEMİK İŞLER KOORDİNATÖRÜ): Bu yıl sıralama için gerekli koşullar hafifletildi ve daha çok kurum değerlendirildi. Üniversitelerimizin araştırma etkisi ve yayınlarda performansı artsa da bu, anketlerdeki araştırma itibarına yansımıyor. Türkiye’nin Asya’da gruplanması, anketlerin Asya’yı bilen hocalara yollanması ve birçok üniversitemizin Asya’da daha az tanınması, düşüşün nedeni.

Bu yarışta biz de varız

– PROF. DR. YILDIRIM ÜÇTUĞ (ATILIM ÜNİVERSİTESİ REKTÖRÜ): Eğitim, araştırma ve öğretim üyelerinin atıfları belirleyici. Araştırmalarımızın atıf sayısı oldukça iyi. Yayınlarımız akademik camianın dikkatini çekiyor. Lisans üstü programlarımızın sayısı arttı. Yabancı öğretim üyesi ve öğrenci sayımız, yarıştığımız gruptaki üniversiteler arasında gayet iyi. Bu, uluslararası görünümde iyi puanlar getirdi. Derecemizi geliştirmek istiyoruz. Artık bu yarışta Atılım da var.

Türkiye sayıyı yükseltti

– PHIL BATY (THE BAŞ EDİTÖR): Türkiye listedeki üniversite sayısını yükseltti. Geçen yıl 11 üniversitesi ilk 1000’deydi, bu yıl 18’i. Buna rağmen genel tablo karışık. ODTÜ, Anadolu, Erciyes ve YTÜ geriye düştü.

TL’nin değer kaybı etkili

– PROF. DR. ABDULLAH ATALAR (BİLKENT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRÜ): Bu düşüşün nedenlerinden biri TL’nin dolar karşısında değer kaybetmesi. Sıralama yapılırken üniversitelerin proje bütçeleri ve endüstri gelirleri ile birlikte, ülkelerin satın alma gücü pariteleri de dikkate alınmalı.

Artan öğrenci sayısı dezavantaj

– PROF. DR. MEHMET KARACA (İTÜ REKTÖRÜ): Sosyal ve sağlık bilimlerinin bazı dalları çok atıf alıyor. Ayrıca kontenjanların artırılması nedeniyle bir akademisyen başına düşen öğrenci sayımız artıyor ve bu bizi olumsuz etkiliyor.

Hürriyet Eğitim

The Center for World University Rankings (CWUR) ‘Dünyanın En İyi 1000 Üniversitesi 2016’ sıralamasını yayınladı. Türkiye’den en iyi dereceyi 525’inci sıra ile Orta Doğu Teknik Üniversitesi elde ederken, dünyanın en iyisi ise tüm kriterlerde tam puan alan Harvard oldu. Türkiye’den hiçbir üniversite ilk 500’e giremedi. CWUR, dünyada 25 bin yükseköğretim kurumunu analiz ederek en iyi ilk 1000’i belirledi. Kuruluş, üniversiteleri eğitim kalitesi, mezun istihdamı, öğretim elemanı kalitesi, yayın, araştırma etkisi, atıf ve alınan patentler gibi kriterlere göre sıraladı. Türkiye’den 10 üniversitenin yer aldığı listede ODTÜ 525, İstanbul 652 ve Hacettepe 668’inci oldu. Orta Doğu Teknik, İstanbul, Hacettepe ve Gazi üniversiteleri 2016’da geçen yıla göre sıra kaybederken, İstanbul Teknik, Ankara, Ege, Boğaziçi ve Bilkent üniversiteleri daha iyi bir konum elde etti. Dokuz Eylül Üniversitesi ise sırasını korudu. Sıralamada 2015 listesinde olduğu gibi ilk sırada Harvard Üniversitesi yer aldı. Stanford Üniversitesi ikinci ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ise üçüncü oldu.

TÜRKİYE 10 ÜNİVERSİTE İLE TEMSİL EDİLDİ

Türkiye 2016 sıralamasında geçen yıl olduğu gibi 10 üniversite ile temsil edildi. Türkiye bu sayı ile birçok Avrupa ülkesini geride bırakmasına rağmen, ilk 500’e hiçbir üniversitesini sokamadı. ODTÜ geçen yılki 470’inci sırasını kaybederek 525’e, İstanbul 623’ten 652’ye, Hacettepe 634’ten 668’e geriledi. İstanbul Teknik 700, Ankara 720, Ege 761, Boğaziçi 813, Bilkent 828, Gazi 857 ve Dokuz Eylül Üniversitesi ise 954’üncü oldu.

ABD AÇIK ARA LİDER

Sıralamada ABD 224 üniversite ile temsil edilerek, en iyi performans gösteren ülke konumuna yerleşirken, 90 yükseköğretim kurumu ile Çin ikinci oldu. Birleşik Krallık ise listeye 65 üniversite sokarak Avrupa’da lider, dünyada ise üçüncü sırada yer aldı. Listede ilk 10’da ABD sekiz yükseköğretim kurumu ile temsil edilirken, Birleşik Krallık’tan ise Cambridge ve Oxford dünyanın en iyi 10 üniversitesi arasına girdi.

AVRUPA’NIN EN İYİSİ CAMBRIDGE

CWUR, ‘Dünyanın En İyi 1000 Üniversiteleri 2016’ sıralamasında bölgesel kırılımlara göre de en iyileri belirledi. Avrupa’nın en iyisi Cambridge seçilirken, Oxford ikinci, ETH Zürih üçüncü, University College London dördüncü ve Imperial College London ise beşinci oldu. Kıtada Birleşik Krallık haricinde ilk 5’te sadece İsviçre temsil edildi.

ASYA’DA JAPONYA RÜZGÂRI

Asya ve Okyanusya bölgelerinde ise Japonya ve Güney Kore’nin üstünlüğü dikkat çekti. Tokyo Üniversitesi ilk sırayı kimseye bırakmadı. Onu diğer bir Japon üniversitesi Kyoto takip etti. Üçüncü sırada ise Güney Kore’den Seul Ulusal Üniversitesi yer aldı. İsrail’den Kudüs İbrani Üniversitesi dördüncü ve Keio Üniversitesi ise beşinci oldu.

5-10 üniversite ile bu iş olmaz

Prof. Dr. Ahmet Acar (Orta Doğu Teknik Üniversitesi Rektörü): Bu sıralamaları bir güzellik yarışmasına çevirmememiz gerekiyor. Çeşitli derecelendirme kuruluşları farklı kriterleri dikkate alıyor. Bizim genellikle sıralamalarda en büyük dezavantajımız öğretim üyesi sayımızın öğrencilerde olduğu kadar hızlı artmıyor olması. Bu kriterden genellikle puan kaybediyoruz. Bu sıralamada da gerilediğimizi görüyoruz. Bu bizden kaynaklı değil, diğer dünya üniversiteleri ile ilgili bir durum. Çünkü ODTÜ son 8 yılda yayın sayısını yüzde 70 arttırdı, ayrıca AB’den araştırma için tüm üniversitelere gelen bütçenin yüzde 20’sini ODTÜ kullanıyor. Bu noktalarda birkaç yıl içinde gerilemedik, aksine önemli bir yol aldık. Dünya sıralamalarında daha iyi yerlere gelmek istiyorsak bu 5-10 üniversitenin yapabileceği bir iş değil. Bunun için daha fazla sayıda yükseköğretim kurumuna ihtiyaç var. Ancak bu sayede daha iyi yerlere gelebiliriz.

İlk 500’e birçok üniversite girecek

Prof. Dr. Erkan İbiş (Ankara Üniversitesi Rektörü): Üniversiteler değerlendirilirken birçok parametreye bakılıyor. Bunların başında uluslararası program ve projelerin sayısı, öğrenci ya da akademisyen değişimlerinin oranı, uluslararası ortak projelerin varlığı gibi kriterler yer alıyor. Üniversitesimiz uluslararası arenada istikrarlı bir şekilde yükseliyor. Bu sıralamalar çok önemli. İmkanların arttırılmasıyla gelecekte ilk 500’e daha çok üniversite girebilecek. YÖK uluslararasılaşmaya çok önem veriyor. Yaptığımız işbirlikleriyle ülkemizi tanıtıyoruz. Türkiye’de bakış açısı, algı değişiyor. İlk sıralarda yer alan üniversitelere baktığınız zaman köklü üniversiteler ve bize göre daha derin bir tarihe sahipler.

Sıralama kriterleri dikkate değer

Prof. Dr. Mahmut Ak (İstanbul Üniversitesi Rektörü): Sıralama kuruluşları farklı alan ve göstergeleri dikkate alıyor. Hepsi prestijli kuruluşlar. İstanbul Üniversitesi olarak bunları dikkate alıyor, takip ediyoruz. Bazı sıralamalarda büyüklük dezavantaj olabiliyor. Büyüklüğün avantaj olduğu sıralamalarda Türkiye’deki üniversiteler arasında birinci oluyoruz. CWUR sıralamasında İlk 1000 içinde  652’nciyiz. Türkiye’de ilk 1000’e giren 10 üniversitevar. ODTÜ birinci, biz ise ikinci sıradayız. Dünyada ise ilk yüzde 2.7’lik dilimde yer alıyoruz. CWUR, 2012’de kurulmuş olmasına rağmen kriterleri dikkate değer. Ağırlıkları iyi düzenlenmiş. Ödül, patent, eğitim kalitesi, akademisyen kalitesi, istihdam, akademisyenlerin istihdam edildikleri pozisyon, maaş gibi oldukça kapsamlı kriterler mevcut. O nedenle bu sıralamayı önemsiyoruz.

Eğitim kalitemizi sürekli iyileştirmeliyiz

Prof. Dr. A. Haluk Özen (Hacettepe Üniversitesi Rektörü): Türk üniversiteleri arasında puan farkları çok düşük olmasına rağmen küçük farklar 50-100 sıra değişikliği anlamına gelebiliyor. Hacettepe Üniversitesi 14 fakülte ve 14 enstitüsü ile ülkemizde benzeri az bulunur büyüklüğe sahip. Bu çeşitliliğin üniversite sıralamalarında hem olumlu hem de olumsuz etkileri olabiliyor. Bu nedenle sıralama ölçütlerinde kullanılan parametreler en doğru ölçümleri yapamayabiliyor. Ancak üniversite olarak elbette bu sıralamaları önemsiyoruz ve bunları kendimizi değerlendirmek için takip ediyoruz. Sıralamalarda üst sıralarda yer almak için eğitim kalitemizi daha da iyi bir hale getirmeli ve uluslararası platformlarda daha da görünür hale gelmeliyiz.

Hürriyet Eğitim