Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylanan “Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Erdoğan tarafından onaylanan 6764 sayılı kanunla eğitim alanında önemli düzenlemeler getiriliyor.

Buna göre, özel öğretim kurumlarında olduğu gibi öğrencilere özel barınma hizmeti sunan kurumların iş yeri açma ve çalışma ruhsatı, Milli Eğitim Bakanlığı’nca (MEB) verilecek, mevzuata aykırılık tespit edilirse Bakanlıkça kapatılabilecek. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilecek. MEB’deki müsteşar yardımcısı sayısını 5’ten 7’ye çıkaracak kanunla Rehberlik ve Denetim Başkanlığı “Teftiş Kurulu Başkanlığı”, Hukuk Müşavirliği ise “Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü” şeklinde teşkilatlandırılacak.

Aday çırak, çırak, kalfa, ustalar, genel ve mesleki eğitimlerini verme görevi, MEB Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü’nden alınıp Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğüne verilecek. Teftiş Kurulu Başkanlığı, bakan veya bakanın yetkili kılması üzerine müsteşarın emri veya onayıyla bakan adına verilen görevleri yapacak.

Rehberlik ve Denetim Başkanlığı’na verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla il milli eğitim müdürlükleri bünyesinde bulunan Maarif Müfettişleri Başkanlığı kaldırılıyor. Teftiş Kurulu Başkanlığı, başkan, başkanlık birimlerinde ve çalışma merkezlerinde görevli bakanlık maarif müfettişi ve müfettiş yardımcılarından oluşacak. Üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarına, proje okullarında okul müdürlüğü görevi verilebilecek.

Bakanlık tarafından veya Bakanlığın denetiminde sunulan hizmetlerin rehberlik ve teftişini sağlamak amacıyla gerekli görülen illerde bakan onayıyla çalışma merkezleri kurulabilecek veya bu merkezler aynı yolla kaldırılabilecek. Teftiş Kurulu Başkanlığı’nda ve çalışma merkezlerinde yeterli sayıda bakanlık maarif müfettişi ve bakanlık maarif müfettiş yardımcısı istihdam edilecek. Engelli bireylerin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine, birimlerine kayıt ve kabul işlemleri, engelli birey ve eğitim personelinin ders devam takibi, 1 Eylül 2017’den itibaren biyometrik kimlik doğrulama sistemi veya kameralı görüntüleme sistemiyle yapılacak

Çıraklık zorunlu eğitimde

Çıraklık eğitimi zorunlu ortaöğretim kapsamına alınıyor. Ortaöğretim, ilköğretime dayalı 4 yıllık zorunlu örgün veya yaygın öğrenim veren genel, mesleki ve teknik öğretim kurumları ile mesleki eğitim merkezlerinin tümünü kapsayacak. Bu okul ve kurumları bitirenlere, bitirdikleri programın özelliğine göre diploma verilecek ancak mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin diploma alabilmeleri için Milli Eğitim Bakanlığı’nca belirlenen fark derslerini tamamlaması gerekecek.

Bir mesleğe yönelik program uygulayan liselerin mezunlarının, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenecek aynı alanda bir önlisans programına yerleşmelerinde, merkezi sınavda aldıkları puanlara, ortaöğretim başarı puanı ve bu puanın YÖK tarafından tespit edilecek katsayıyla çarpımı sonucunda bulunacak puan eklenecek.

Devlet ve vakıf üniversitelerinin öğretim elemanları ve memurlarına uygulanabilecek disiplin cezaları, uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, meslekten ve kamu görevinden çıkarma cezaları yeniden düzenleniyor. Buna göre, YÖK Başkanı, üst kuruluşlar ile bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri de disiplin amiri olabilecek.

Yükseköğretim üst kuruluşları ve yükseköğretim kurumlarında disiplin amirlerince verilebilecek tüm cezaların kanunla belirlenmesi sağlanacak. Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanları, memur ve diğer personeline uygulanabilecek disiplin cezaları, uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları olacak.

Başkasının eserini kendi eseri gibi gösterenler meslekten çıkarılacak

Kanunla, kasten başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi gösterenler, üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak. Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki kamu görevlileri, Devlet Memurları Kanunu’na ilaveten, terör niteliğinde eylemlerde bulunmaları veya bu eylemleri desteklemeleri, kanunların izin verdiği haller dışında siyasi partilere üye olmaları, amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara veya öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmaları, kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmaları, uyuşturucu ve diğer uyarıcı maddeleri kullanmaları, satmaları, hukuka aykırı olarak kurumun verilerini elde etmeleri, değiştirmeleri veya yok etmeleri halinde kamu görevinden çıkarılacak.

Özel okulda izinsiz değişiklik yapana para cezası verilecek

Kanun, Eğitimde Fırsatları Artırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH) Projesi’ne ilişkin düzenlemeleri de içeriyor. Proje çerçevesinde MEB’e bağlı okulların internet erişim hizmetleri ve ağ altyapısının sağlanması için Bakanlıkça yapılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde üst yöneticinin onayıyla 15 yıla kadar, gelecek yıllara yaygın yüklenmelere girişilebilecek. Bakanlığa bağlı okul ve kurumlarda kurulan okul-aile birliği iş yerleri ile vakıf üniversitelerine ait iş yerlerinin Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda öngörülen 5 puanlık prim indiriminden faydalanmaları halinde yararlandıkları devlet payı karşılığı tutar geri alınmayacak.

Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında eğitim ve öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu kanuna uygun olarak kurum açma izniyle iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere, asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacak ve bu yerler valiliklerce kapatılacak. İzin aldığı halde iki yıl içinde faaliyete başlamayan, faaliyete başladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazla izinsiz ara veren veya söz konusu izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilecek

Özel öğretim kurumunun, Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması, gerçeğe aykırı reklam ve ilan verilmesi, reklam ve ilanlarda öğrenci resim ve bilgilerinin kullanılması, haftalık ders çizelgesi ve programların Bakanlık izni olmadan kurumda uygulanması, yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunulması, mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırılmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırılması, kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi hallerinde idari para cezası uygulanacak, kurum ve iş yeri açma izniyle çalışma ruhsatı iptal edilecek

Okulu devretmeyen kurucuya idari para cezası

Devir ve teslimden kaçınan veya bu görevi savsaklayan özel öğretim kurucusuna, asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilecek. Şartlara uymadan kurumunu kapatanlarla soruşturma sonucu kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen kurucuya 5 yıl geçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya da ortak olma izni verilmeyecek. Mesleki ve teknik Anadolu liselerinde verilen mesleki eğitimin kalitesini geliştirmek amacıyla atölye ve laboratuvarlarda üretim yapılabilecek, üretilen malların satışından elde edilen gelir okulun hizmetlerinde kullanılacak.

Osman Nuri Gülay, Yozgat Turizm Otelcilik Meslek Lisesi’nde il, ilçe milli eğitim müdürleri, meslek lisesi müdürleri ve mesleki istihdam sağlayan kamu ve özel şirket yetkilileriyle bir araya geldi. Küçük sanayi esnafının çırak bulmakta çok zorlandığına değinen Gülay, bu durumda pek çok iş dalının sürdürülemediğini ve ekonominin olumsuz etkilendiğini, özelikle zorunlu eğitimin 12 yıla çıkmasıyla çırak sayısının 125 binden 65 binlere düştüğünü anlattı. Bu sorunun çözümü için iki aydır bölgeleri gezerek esnaf ve sanatkarlarla bir araya geldiklerini söyleyen Gülay, “Toplantılarımızın sonunda çıraklık eğitiminin mutlaka zorunlu eğitime alınmasına karar verdik ve çıraklık eğitim merkezlerini zorunu eğitime aldık. 8’inci sınıfı tamamladıktan sonra çocuğumuz tercihlerini yapacak, açık lise yerine çıraklık eğitim merkezlerini tercih edecek ve anlaştığı sektörle sözleşmesini imzaladıktan sonra haftada bir gün çıraklık eğitim merkezine gidecek, geri kalan 5 gün ise sözleşme imzaladığı iş yerinde çalışacak” diye konuştu.

390 lira maaşın 260 lirasını devlet ödeyecek

Esnafın maddi sıkıntılarının olduğunu, yanında çırak çalıştırıp onları yetiştirmeleri konusunda da sorun yaşandığını belirten Gülay, şu değerlendirmede bulundu:

“Yasa gereği küçük işletmelerde çalışanlara asgari ücretin yüzde 15’i, büyük işletmelerde çalışanlara da yüzde 30’u ödeniyordu. Biz bunu yüzde 30 olarak eşitledik. Çıraklık eğitim merkezine giden çocuğumuz kayıt olduğundan itibaren asgari ücretin net yüzde 30’u kadar, yani 390 lira maaş alacak. Bu 390 liranın tamamını küçük işletmeye ödetmeyeceğiz. 260 lirasını devlet olarak biz ödeyeceğiz, 130 lirasını ise işletme sahibi ödeyecek. O zaman çocukların gidip o mesleği öğrenmesi daha cazip hale gelecek. Aile ekonomisine de katkı sağladığı için belki de bir üst öğrenim yerine çıraklık eğitim merkezlerini seçerek orada ortaöğrenimini tamamlamış olacak. Diğer taraftan ise küçük esnaf kendi arzuladığı iş gücünü de bulacak. Yaz aylarında ise telafi eğitimleri açarak veya açık liseye de kaydını yaparak çocuklarımızı meslek lisesi mezunu yapacağız. Dört yıl sonra da iş yeri açma belgesi vererek, ister iş yerini açacak, isterse üniversite sınavına girecek veya çalıştığı sektörde işine devam edecek.”