Bakanlık, öğrenci seçiminde bu yıl ilk kez farklı bir uygulama yaptı.  Öğretmenleri tarafından özel yetenekli olduğu düşünülen 2,3,4. Sınıf öğrencileri merkezi sistem sınavına alındı. Bu sınavda başarılı olanlar bireysel tanılama için ayrıca BİLSEM’lerde teste tabi tutuldular.

Bakanlığın açıklamasına göre 2,3,4. sınıf öğrencilerinden genel yetenek  sınavına 228 bin 152 öğrenci girdi.  Sınav oldukça zor olduğu için 14 bin 187 öğrenci geçebildi. Sınavı geçen bu öğrenciler bireysel tanılamaya alındı ve  sadece 2 bin 607’si BİLSEM’e kayıt hakkı kazandı.

MEB istatistiklerine göre 2,3,4. sınıflardaki öğrenci toplamı 4 milyon 128 bindir . Dünyadaki genel kabüle göre öğrencilerin  %2’ sinin üstün zekalı olduğu kabul ediliyor. Buna göre bizim 2,3 ve 4. sınıflarda  80 binin üzerinde öğrencimizin üstün zekalı çıkması gerekiyordu. Nasıl oluyor da 80 bin öğrenci yerine sadece 2607 öğrencimiz üstün zekalı çıkıyor. %2 olması gereken oran hangi sebeple % 0,063 e düşüyor? Bizim çocuklarımız da sorun mu var?

BİLSEM öğrenci seçimindeki bu hayati sorunun sebebi elbette çocuklar değildir. Bakanlık ülkemizde uygulanan zeka testlerini geçen yıl değiştirmiştir. Sebep bu yıl ilk kez uygulamaya başlanılan bu zeka testidir. Geçen yıllarda uygulanan testler çocukların hem sayısal hem sözel zekalarını ölçerken bu yıl ilk kez uygulanan test sadece sayısal zekayı ölçüyor.

Bakanlığın bu yıl uyguladığı “Wechsler Nonverbal Testi (WNV)”, bireylerin genel bilişsel yeteneklerini belirlemek üzere hazırlanmış dile dayanmayan bireysel zeka testi, olarak tanımlanıyor. Test içinde, Mantık yürütme kareleri, Parça birleştirme,  Şifre, Tanıma,  Uzamsal dizi,  Resim düzenleme alt testleri var. Testin sonunda değerlendirilen bireylere ilişkin IQ puanı veriliyor. Aslında Türkçe bilmeyen, dil temelli öğrenme veya konuşma bozukluğu olanlar için yararlı olabilecek türdeki bu test  maalesef tüm öğrenciler için kullanıldı. Bu nedenle sözel zekası yüksek olan öğrenciler testi geçemedi. Hatta sayısal zekası yüksek olan çocukların çoğu bile bu testi geçemedi.

Testi geçen öğrenci sayısı ortada. Bu testin öğrenci seçmede doğru sonuçlar vermediği açık. Hem testten hem de uygulayıcılardan kaynaklanan sorunların Bakanlıkça hemen giderilmesi gerekli. Bakanlığın bu testi uygulamaya devam etmesi durumunda, birçok çocuğumuzun zayi olacağı açık.

Durum Türkiye açısından değerlendirilirse; Türkiye genelinde 67 ilde 77 BİLSEM var. 2015-2016 eğitim öğretim yılında BİLSEM´lere devam edecek öğrenci sayısının, geçen yıllarla birlikte toplam 19 bin 761 olacağı açıklandı. Genel kabüle göre %2 üstün zekalı öğrenci var ise bu rakamın 19 bin değil 300 bin civarında olması gerekli.

Bir ülke için en kıymetli hazine olan üstün zekalı insan kaynağımız göz göre gere heder ediliyor. Bakanlığı, bu sorunu çözmek için göreve davet ediyorum.

Doğan CEYLAN
Maarif Müfettişi/Yönetim Bilimi Uzmanı