ODTÜ Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde (BİLTEMM) 21. yüzyılın değişen problemleriyle baş edebilecek öğrencilerin yetiştirilmesi ve dünyadaki iyi eğitim araştırmalarının öğretmen ve öğretmen adaylarına aktarılması için başlatılan bilimsel araştırmalara hız verildi.

Konuya ilişkin bilgi veren ODTÜ BİLTEMM Koordinatörü Prof. Dr. Erdinç Çakıroğlu, merkezin bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarındaki eğitimi ileri taşıyacak çalışmalar yapmak amacıyla kurulduğunu anlattı.

Farklı disiplinlerden öğretim üyelerinin oluşturduğu bir araştırmacı grubuyla ilgili alanlarda okullara, öğretmenlere ve öğrencilere sunulan eğitim imkanlarının geliştirilmesi için çalışmalar yürüttüklerini dile getiren Çakıroğlu, “Eğitim sistemimizde her türlü katkıya ihtiyaç var, çok eksiğimiz var. Bu eksikliklerin giderilmesi için herkesin elini taşın altına koyması gerekiyor. Bir Afrika atasözünde ise ‘Bir çocuğu yetiştirmek, bütün köyün işidir’ der. Merkezimizde bu kapsamda çok çeşitli etkinlikler düzenliyoruz” diye konuştu.

Çakıroğlu, şöyle devam etti:

“STEM (fen, teknoloji, mühendislik, matematik) alanlarında okullardaki eğitim faaliyetlerinin değerlendirilmesi, yeni eğitim programlarını geliştirilmesi, eğitim kaynaklarına adil erişimin desteklenmesi ve bu konularda yenilikçi eğitim politikalarının oluşumuna katkı sağlanması BİLTEMM’in amaçları arasında. Merkezimiz, okul öncesinden lisans düzeyine kadar tüm öğrencilere 21. yüzyılın değişen şart ve problemleriyle baş edebilmelerini sağlayacak bilgi ve becerileri kazandırmayı ve nitelikli öğretmen yetiştirmeye katkı sağlamayı hedefliyor. Merkezimiz, bir anlamda sınıfında fark yaratacak öğretmenlere yeni nesil eğitimler vermeyi amaçlıyor.”

ODTÜ eğitim fakültesinde özellikle okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liseye kadar çeşitli düzeylerde akademik çalışmalar yürütüldüğüne işaret eden Çakıroğlu, “Amacımız, bu çalışmalardan ortaya çıkan eğitim süreçlerine ilişkin güzel örnekleri öğretmenlerle paylaşmak” dedi.

Çakıroğlu, etkinlikleri sosyal medyadan ve web sitelerinden duyurduklarını, bazı özel durumlar dışında bu tür etkinliğin genelde ücretsiz düzenlendiğini aktardı.

Eğitim uyguladıkları yerlerde çok olumlu dönüşler aldıklarını dile getiren Çakıroğlu, “Öğretmen eğitimlerimizin özellikle çocukların yaratıcı düşünme, problem çözme becerilerini desteklediğini görebiliyoruz” dedi.

Çakıroğlu, merkezin isteyen öğretmenler için düzenlediği eğitimlere ilişkin şöyle konuştu:

“Çağımız çok hızlı değişiyor. 21. yüzyılda her geçen gün yeni patentler, yeni ürünler ortaya çıkıyor. Eğitimde 21. yüzyılın değişen problemleriyle baş edebilecek çocukların yetiştirilmesi için öğretmen eğitimleri çok önemli. Artık bilginin ezberlemenin hiçbir önemi kalmadı. Öğretmenlerimizin de bunun farkında olması gerekiyor. Eğitim sisteminin bu değişime adapte olması, olması gereken hızda değil. Özellikle genç öğretmenlerimiz, bu baskıyı üzerlerinde 5-10 yıl sonra daha fazla hissedecekler. Hazırlıklı olmak gerekiyor, bu çağı anlamak gerekiyor, gençleri anlamak gerekiyor. Eğitim, okulun biraz dışına çıkıyor ama gençlerin okulun içinde de öğreneceği çok şey var. Problem çözme becerileri, eleştirel düşünme, bunlarla eğitimi donatmak daha doğrusu eğitime bakış açımızı değiştirmek durumundayız. Bu çok önemli. Gelecekte toplum liderleri, işverenler gençlerden çok farklı beceriler talep etmeye başlayacak.”

“ÖĞRETMENE DOĞRU SORULARI SORDURMAK İSTİYORUZ”

Çakıroğlu, merkezin etkinliklerinden birinin LEGO Education ile yürütülmesi planlanan çalışmalar olduğunu bildirdi.

ODTÜ BİLTEMM’in öğretmen eğitimlerinde işbirliği hazırlığında olduğu LEGO Education Türkiye temsilcisi Fatma Bezek ise kurum olarak dünya genelinde öğretmenlerle ABD’de MIT ve İngiltere’de Cambridge gibi üniversitelerle çeşitli çalışmalar yürüttüklerini anlattı.

Öğretmenleri didaktik öğretmeden yeni nesil öğretme tekniklerine yöneltme çalışmaları yaptıklarına işaret eden Bezek, “Öğrenimi tamamen çocuğa bıraktırmak, öğretmene doğru soruları sordurtmak istiyoruz” dedi.

ODTÜ ile işbirliği içinde öğretmen eğitimlerine yeni başladıklarını belirten Bezek, “Öncelikle ODTÜ’deki öğretmenlik bölümü öğrencileri ile başlıyoruz. Sonrasında Türkiye’deki farklı bölgelerden gelecek öğretmenlerle öğretmen eğitimi yapacağız. Anaokulundan liseye kadar çok sayıda öğretmene ulaşmak istiyoruz” diye konuştu.

Bir ilkokulda meydana gelen olayda, iki öğrenci kavga etti. Kavgayı ayırmak isteyen öğretmene kızan çocuk, çantasını alıp sınıftan ayrıldı. Bir süre sonra sınıfa gelen çocuğun ağabeyi, öğretmen A.Ş.’ü ölümle tehdit etti. Kendisini dışarı çıkması için ikaz eden öğretmene, “Deşerim seni, sen benim kim olduğumu bilmiyorsun, seni öldürürüm” dedi. Sınıftan yükselen sesler üzerine devreye giren okul müdürü durumu polise bildirdi. Sınıf öğretmeni A.Ş., karakola götürülen 18 yaşından küçük gençten şikayetçi oldu. 1. Çocuk Mahkemesi’nde yargılanan sanık genç, ‘İş yeri dokunulmazlığının ihlâli’ suçundan TCK’nun 116/2, 31/3, 62, 50/3 ve 52/2-4. maddeleri uyarınca 2 bin lira adli para cezası ile cezalandırıldı. Karar sanık avukatınca temyiz edilince devreye Yargıtay 4. Ceza Dairesi girdi.

Oy çokluğu ile karar bozuldu. Yargıtay kararında, “Suça sürüklenen çocuğun, kardeşinin sınıfında başka bir öğrenci ile arasında geçen tartışma sonrasında öğretmenin kendisini dövdüğünü ve bu nedenle okuldan ayrılıp haber vermeye geldiğini söyleyen kardeşinin bu beyanı üzerine öğretmeniyle konuşmak amacıyla eğitim aldığı okula gidip sınıfa girdiği anlaşılmaktadır. Ders yapmakta olan mağdurla tartışıp tehdit ettiği okulun ve sınıfın öğrenci yakınları tarafından gidilmesi mutad yerlerden olması karşısında, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçunun oluşmayacağı gözetilmeden, suça sürüklenen çocuk hakkında hükümlülük kararı verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına oy çokluğuyla karar verilmiştir” denildi.

YAPILAN AÇIKLAMA

Sınıfı basan velinin beraat ettirilmesi gerektiği yönünde 4. Ceza Dairesi’nin kararı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın da dikkatini çekti. Başsavcılık, dairenin kararına itiraz etti. Bunun üzerine devreye giren Yargıtay Ceza Genel Kurulu emsal bir karara imza attı. Kararla birlikte, sınıfa izinsiz giren kişiler ‘işyeri dokunulmazlığı ihlal’ suçundan yargılanacak. Genel kurul kararında şu ifadelere yer verildi:

“Açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olmayan şirket binası, doktor muayenehanesi, avukatlık bürosu, iş yerlerinin üretim yapılan atölyesi veya lokantaların mutfak kısmına girilmesi konusunda kural olarak iş yeri sahibinin rızasının bulunmadığı varsayılır. Bu nedenle açık bir rıza bulunmadan söz konusu yerlere girilmesi, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçunu oluşturabilecektir. Belli bir görevin ifa edilmesi nedeniyle, uyuşmazlığa konu ilköğretim okulu binası veya benzeri resmi kurum binaları da TCK’nun 116/2. maddesi kapsamında iş yeri olarak kabul edilmelidir. Bir okulun eğitime açık olduğu zaman diliminde açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerlerden olduğunda ve herkesin gidip orada iş ya da işlemini yaptırabileceğinde kuşku bulunmamaktadır. Ancak, geceleyin veya kapalı bulunduğu ya da eğitim yapıldığı zamanlarda, mutat olarak girilmeye elverişli olmadığı gibi, eğitimin yapılmakta olduğu sınıfın da özellikle de eğitimi engelleyecek şekilde, herkesin izne gerek olmadan girebilecekleri yerlerden olmadığı kabul edilmelidir. Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; okul binasının eğitime açık olduğu sırada zımni bir rızanın varlığı kabul edilerek herkesin girebileceği yerlerden olmasına karşın eğitim ve öğretimin yapıldığı sınıfın öğrenciler, öğretmenler ve ilgililer haricindeki kişilerce açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kaldığı ortadadır.Sınıfa izinsiz giren sanığın şikâyetçinin sınıftan çıkması konusundaki uyarısına rağmen çıkmayıp şikâyetçiyi tehdit etmesi, şikâyetçinin sınıftaki öğrencilerden durumu başka bir öğretmene haber vermelerini istemesi üzerine sınıftan ayrılması karşısında, atılı iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçunun bütün unsurlarıyla oluştuğu kabul edilmelidir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği yönündeki bozma kararı isabetsizdir. Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Daire bozma kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.”

Diyarbakır’da ikamet eden Sadiye Kızılırmak, bu yıl ilkokula başlayan otizmli çocuğu ve 3 arkadaşı için özel sınıf açıldığını ancak eğitime başlanmadığını iddia etti. Milli Eğitim Müdürlüğü yetkilileri ise iddiayı yalanladı.

İHA’nın haberine göre; Diyarbakır’ın Kayapınar ilçesinde ikamet eden 2 çocuklu Sadiye Kızılırmak, otizmli olan 7 yaşındaki oğlu Taha’nın ilkokula başlaması için yaptığı özel eğitim sınıfı başvurusu sonucunda sınıfın resmi kayıtlarda açıldığını ama eğitimin başlamadığını iddia etti.

Kayapınar TOBB İlkokuluna otizmli çocukları olan 3 arkadaşıyla özel eğitim sınıfı için başvuru yaptıklarını ve sınıfa sözleşmeli emekli iki sınıf öğretmeni de atandığını anlatan Kızılırmak, “Bu sene haziran ayında özel eğitim sınıfı için başvuru yaptım. Hazırda 4 tane öğrenci de var ama hala sınıf açılmadı. Halen ortada sınıf yok. Bir bodrum vardı. Orayı sınıf haline getireceklerini söylediler. Pencere falan açıldı. Özel eğitim sınıfına iki tane emekli sınıf öğretmeni verilmiş. Kayıtlarda sınıf açılmış gibi görünüyor ama halen çocuklarımız eğitim görmüyor. Ben çocuğumun gasp edilen eğitim hakkını istiyorum. Bizi bu duruma getiren insanlardan kesinlikle şikayetçiyim. Devlet bize sahip çıksın. Çocuklarımızın hakkını savunsun” iddialarında bulundu.

İl Milli Eğitim Müdürlüğü yetkilileri ise Taha Kızılırmak’ın yerinin 7 defa değiştirildiğini ve şuanda öğretmeniyle birlikte uyumlu bir şekilde eğitimine devam ettiğini belirterek, annenin çocuğu okula götürmediğini savundu.

Sınıf rehberlik etkinliklerine değinen Bakan Selçuk, öğrencileri şiddet olaylarına karşı korumak, gelişimlerini desteklemek için hazırlanan sınıf rehberlik etkinliklerinin kazanım hedeflerini eğitim düzeylerine göre şöyle aktardı:

“Anaokulu: Öğrencilere bir olay ya da duruma ilişkin duygularını açıklamalarını, her bireyin özel alanı olduğu bilgisini, zorbalıkla karşılaştığında yapılması gerekenleri, hak ve sorumluluklarının neler olduğunu, kendisini üzen durumları başkasıyla paylaşmanın önemini kazandırmaya yöneliktir.

İlkokul: Öğrencilerin kendi olumlu özelliklerini fark etmeleri ve ifade edebilmeleri, kendilerini tehlike oluşturacak durumlardan korumaları, zorbalıkla karşılaştıklarında kimden yardım alabileceklerini bilmeleri, okula ilişkin duygularındaki değişimi sorgulayabilmeleri, yapmaktan hoşlandıkları ve hoşlanmadıkları faaliyetleri ifade edebilmeleri ve dış ortamdan kendilerine gelebilecek zararları önleyebilmeleri hedeflenmektedir.

AKRAN BASKISIYLA BAŞ EDEBİLMEK

Ortaokul: Öğrencilerin bedensel değişimlerini fark etmeleri, gerektiğinde reddetme davranışı göstermeleri, kişisel-sosyal ve eğitsel sorunlarla karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alabilecekleri ve akran baskısıyla nasıl baş edilebileceklerini bilmeleri, başkalarıyla girdikleri iletişimi değerlendirebilmeleri ile kitle iletişim araçlarından uygun biçimde yararlanabilmenin önemine ilişkin bilgi ve becerileri kazanabilmelerini amaçlamaktadır.

Lise: Öğrencilerin kurdukları ilişkileri analiz etme ve akran baskısıyla baş edebilme becerileri, kendilerini zararlı alışkanlıklardan korumaları, eğitsel-kişisel-sosyal sorunlarla karşılaştıklarında yardım alabilecekleri birimlere başvurabilmeleri, toplumu ve dünyayı ilgilendiren ortak sağlık sorunlarından haberdar olmaları ve tedbirler konusunda donanım sahibi olmaları, kişisel değerlerine, inançlarına ve tutumlarına uygun olmayan isteklere iletişim becerilerini kullanarak karşı koymaları amaçlanmaktadır.”

Samsun Çarşamba ilçesindeki Dikbıyık İlkokulu’nda Tuğba Başturan’ın öğrencileri matematik dersinde bowling oynayarak ve ‘Sallanan Dişlerimi Çekiyorum’ etkinlikleriyle çıkarma işlemini eğlenerek öğreniyor. “Matematik genelde korkulan bir ders olarak görülür. Onu, bu anlayışın aksine sevilen bir ders olarak zihinlere yerleştirmenin ilk yolu birinci sınıftan geçiyor” diyen 11 yıllık sınıf öğretmeni Tuğba Başturan, şunları anlatıyor:

“Birdeyken sevilirse, diğer sınıflarda da bu devam ediyor. Onu eğlenceli yöntemlerle anlatarak, onların da benim kadar seveceği hale dönüştürmek için böyle bir proje geliştirdim. Çeşitli sınıf öğretmenleri gruplarından, sitelerinden araştırarak, hoşuma gidenlere kendim de bir şeyler ekleyerek sınıf içinde değişik etkinlikler yapıyorum. Örneğin bowling tüm çocukların sevdiği bir oyun oldu. Önce tahtaya kaç labutumuz olduğunu yazıyoruz. Topu atınca yıkılanlara ‘çıkan’ dedik, yıkılmayanlara ‘kalan’. Bu şekilde çıkarma işlemini ilk derste birçok öğrenci anladı. Hem çok eğlendik, güldük hem de matematiğe karşı önyargıları yıktık. Oyuncak hamurdan damak yaptık. Üzerine kuru fasulyeden dişler dizdik. Onlara süt dişlerimiz dedik. Doktor oldular, dişleri çektiler teker teker. Kaç dişimiz çıktı, kaçı kaldı saydık. Ritmik saymayı eğlenerek öğrenmeleri için, sınıfa yağlı boyayla sayılar çizdim. Üzerinde zıplayarak öğreniyorlar. Toplamayı da belde döndürülen halkalar ve renkli toplarla anlatıyorum. Matematiği direkt bilgi olarak tahtada anlatsam, çocuk için korkulan bir ders haline gelebiliyor. Problem olarak yazsak, çocuk zaten okuma-yazmayı yeni öğreniyor. Okuması yavaş olan güçlük çektiği için matematikten soğuyor. Bir dersi eğlenerek vermek en başta önyargıyı yıkıyor. Hep matematik dersi yapalım diyenler oluyor.”

YAPBOZLA ÇARPMA ÖĞRENİYORLAR

Aydın Didim Mahir Özgür Damar İlkokulu’nda Şayeste Dailli’nin öğrencileri çarpma işlemini oyunlarla öğreniyor. 17 yıllık sınıf öğretmeni olan Dailli, matematik öğretirkenki uygulamalarını şu şekilde özetliyor:

“Şimdikiler teknoloji çocuğu olduğu için dikkatlerini toplamak zor oluyor. Değişik etkinliklerle dersleri daha eğlenceli hale getirmeye çalışıyoruz. Eskisi gibi klasik sistemden çok sıkılıyorlar. O yüzden değişik uygulamalar gerekiyor. Örneğin çarpma işlemi konusunda dersi resimle, görsel sanatlarla ilişkilendirdik. Bir resmi 7-8 parçaya böldüm. Karışık halde başka bir kağıda yapıştırdım. Çocuklar bu karışık haldeki kağıtları çarpma işleminin sonucuna göre eşleştirdiler. Sonuçta doğru yanıtlarla resmin orijinalini tamamlamış oldular. Bir de yarışma düzenledik. Karton bardakların üzerlerine çarpma işleminin sonuçlarını yazdık. Kartona daireler çizdik. Çarpma işlemleri yaptık. Bu çarpma işlemleriyle sonuçlarını en hızlı yapanlar kazandı. Bu şekilde sınıfta heyecanlı bir ortam oluyor. Başka bir ders için ‘survivor’ gibi bir etkinlik düşünüyorum. Engelleri aşarak zihinden çarpma işlemi yapacağız. Önce normal anlatıyoruz, bir süre sonra sıkılıyorlar. Oyunla öğrendiklerinde daha kalıcı oluyor. Hem eğleniyor, hem öğreniyorlar. Oflamalar, sıkılmalar olmuyor. Bütün öğrencilerim matematiği çok seviyor.”

ZIPLAYARAK ÇARPIM TABLOSU

12 yıllık sınıf öğretmeni Mustafa Kemal Fırat, Gaziantep Nizip’teki Cumhuriyet İlkokulu öğrencilerine çarpım tablosunu ve ritmik saymayı bahçeye çizilen tabloyla öğretiyor. Sek sek oynar gibi sayılarla oynayan minikler, şimdi teneffüste bile farkında olmadan matematik çalışıyor.

Öğretmen Fırat, şöyle anlatıyor:

“Bahçede matematik projesini 2017-2018 eğitim yılı başında planlayıp uygulamaya başladık. Amacımız öğrencilere matematiği ‘oyunla-eğlenerek’ sevdirmek. Biliyoruz ki, hiçbir öğrenci sevmediği bir işte başarılı olamaz. Öğrenciler, tam da oyun çağında. Matematiğe karşı ülkemizde bir önyargı var. Bunu daha baştan, ilkokulda kırmak için matematiği oyunla eğlenceli hale getirmeye çalıştık. Okul bahçesine öğrencilerimiz için sayı tablosu ve geleneksel oyun alanları yaptık. Matematik derslerinde bahçeye çıkmaya başladık. Tablomuzla ritmik saymayı sek sek oynar gibi eğlenerek yapıyorlar. Zamanla öğrencilerimiz teneffüslerde, oyun ve fiziki etkinlikler dersinde öğretmenleri söylemese bile ritmik saymayı tablomuzdan yapıyor, hatta birbirlerine sırtlarını dönerek çarpım tablosu soruyorlar. Bahçeye çıkmanın öğrencilere birçok faydası oldu. Sınıfta öğrendiklerini pekiştirdiler. Oyunla matematiği öğrendiğinden akılda kalıcı oldu ve farkındalık oluştu. Hem oyun, hem ders, hem de spor yapıyorlar.”

Hürriyet Eğitim

İçişleri Bakanlığı’nca görevlendirme yapılan İpekyolu Belediyesi, yaptığı çalışmalarla ilçenin çehresini değiştirmenin yanı sıra eğitim alanında da örnek projeleri hayata geçiriyor. Van’ın İpekyolu Belediyesince hayata geçirilen proje kapsamında öğrenciler, kitapçıktaki tarihi ve turistik değerlerin resimlerini boyayarak yaşadıkları kenti daha fazla tanıma imkanı buluyor.

Belediye, Çalımlı Yeni Çavuş Mezrası İlkokulunda okul öncesi öğretmenliği yapan Canan Özdemir’in önerisi üzerine “Van’ı Boyayarak Öğreniyorum” projesini başlattı.

Proje kapsamında basılan kitapçıklarda boyanmaya hazır şekilde kentin tarihi ve turistik yerlerinin resimleri ile tanıtıcı bilgiler yer alıyor.

Belediyenin dağıttığı kitapçıkları alan öğrenciler, boyadıkları resimler ve okudukları bilgiler sayesinde yaşadıkları kenti daha iyi tanıma fırsatı buluyor.

“Van’ı boyayarak öğrenmelerini sağlıyoruz”

İpekyolu Belediyesi Başkan Yardımcısı Ercan Karahan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ilçede okullarla işbirliğinde çalıştıklarını söyledi.

Çalımlı Yeni Çavuş Mezrası İlkokulunun geri dönüşüm çalışması kapsamında başarılı çalışmalar gerçekleştirdiğini anlatan Karahan, bu okulda görevli Canan öğretmenin kendilerine bir proje önerisiyle geldiğini anlattı.

Bunun üzerine “Van’ı Boyayarak Öğreniyorum” projesini hayata geçirdiklerini belirten Karahan, şöyle konuştu:

“Canan öğretmen, daha önce Manisa’nın Soma ilçesinde yapılan bir projeyi Van’da da uygulamak istediğini söyledi. Bu fikir bizim çok hoşumuza gitti. Kendisiyle hemen bu konuda diyaloğumuzu sıkılaştırıp kitabı olgunlaştırdık. Güzel ve anlamlı bir eser ortaya çıktı. Biz bu eseri ilçemizde bütün okullara dağıttık. Bu şekilde hem öğrencilerimizin çevre konusunda duyarlılığını arttıracağız hem de Van’ı boyayarak öğrenmelerine ortam hazırlayacağız.”

“Öğrenmenin daha kolay ve kalıcı hale geldiğini gözlemledik”

Öğretmen Özdemir ise projenin, TÜBİTAK 46. Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda coğrafya alanında Ege Bölge ikinciliği elde eden “Soma’yı Boyayarak Öğreniyorum” projesinin devamı olduğunu dile getirdi.

Bu projeyi Van’a uyarladıklarını anlatan Özdemir, şunları kaydetti:

“Yaşam şekilleri açısından şehirler arasında ortak özellikler bulunmasına rağmen, şehirleri farklılaştıran bir takım tarihi, kültürel ve coğrafi özellikler bulunmakta. Kitapta Van’ın tarihi, kültürel ve coğrafi özellikleriyle, Van’a özgü değerlerine yer vermeye çalıştık. Bu şekilde bu değerlerin bilinirliğini arttırarak öğrencilerin gezip göremediği yerleri kitapta görerek ve boyayarak daha eğlenceli ve öğrenir hale gelmesini sağladık. Proje ile farklı zeka türlerini kullanarak öğrenmenin daha kolay ve kalıcı hale geldiğini gözlemledik.”

Özdemir, kitabın basılması ve dağıtılması konusunda destek veren İpekyolu Kaymakamı ve Belediye Başkan Vekili Cemil Öztürk’e teşekkür etti.

İçerisinde Van’ın konumu, nüfusu, iklimi, yer şekilleri, bitki örtüsü, tarım ürünleri, hayvancılık, ulaşım, madencilik, kayak merkezleri, flamingolar, inci kefali, ters lale, travertenler, Peribacaları (Vanadokya), Muradiye Şelalesi, Van kedisi, Süleyman Han Camisi, Çarpanak Adası, Hüsrev Paşa Camisi, Halime Hatun Kümbeti, Van Kalesi, Kızıl Kilise, Eski Ulu Cami, Şeytan Köprüsü, Van evleri, Hoşap Kalesi, Van Gölü, tandır ekmeği, Van kahvaltısı ve Geri Dönüşüm Sokağı gibi tarihi ve turistik yerler ile kentin coğrafik özellikleri, kültürel yapısını anlatan resim ve bilgilerin yer aldığı kitapçıktan ilk etapta 10 bin adet basıldığı ve bu sayının artırılacağı bildirildi.

2017’de yapılan bir araştırmaya göre kötü uyuyanlar da Alzheimere yakalanma riskinin arttığına dikkat çekti. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Nöroloji Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Derya Uludüz ise ilkokul öğrencilerinin 10, ortaokul öğrencilerinin dokuz, lise öğrencilerinin sekiz saat uyumaları gerektiğini belirtti.

‘SAĞLIKLI UYUYAN İNSANLARDA ÖĞRENME KALICI OLUYOR’

Türk Uyku Tıbbı Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Hikmet Yılmaz, sağlıklı uyuyan çocuk ve yetişkinlerde öğrenmenin daha kalıcı olduğunu söyledi. Yılmaz şöyle devam etti:
“Sağlıklı uyuyan ve REM (Rapid Eye Movement-Hızlı Göz Hareketleri) uykusunu yeterince alan insanlarda öğrenme kalıcı, bellek güçlü oluyor. Öğrendiği bilgiyi ihtiyacı olduğunda kullanabiliyor. Aksi takdirde bilgi uçuşabiliyor. Belki o an için bilgi kısa bir süre bellekte kalıyor ama teflon tava gibi bir süre sonra kaybolup gidiyor.”

‘KÖTÜ UYUYANLAR YA DA UYKUSUZ KALANLARDA ALZHEIMER RİSKİ VAR’

2017’de Belçika’da yapılan ve Brain isimli tıp dergisinde de yayınlanan bir çalışmanın sonuçlarını paylaşan Prof. Dr. Yılmaz, “Bu çalışmada insanları iki gruba ayırdılar ve görevler verdiler. Çalışmaya katılanların beyin omurilik sıvılarından örnekler alınarak, bazı proteinlere bakıldı. Tau Protein ve Beta-Amiloid denilen ve Alzheimere yatkınlığı arttıran proteinler iyi uyuyanlarda düşük çıktı. Kötü uyuyan ya da uyumayanlar da ise bu iki protein yüksek çıktı. Böylelikle uyku bozukluğunun sadece öğrenmede değil bellekle ilgili mekanizmaları bozduğunu ve Alzheimer ile bunamaya yatkınlığı arttırdığını çok daha net söyleyebiliyoruz” dedi.

‘DERS ÇALIŞIRKEN UYUYUP UYANMAK ÖĞRENMEYİ ARTTIRIYOR’

Sınavlara hazırlanan öğrenciler için de başarıyı arttıracak önerilerde bulunan Prof. Dr. Yılmaz, “Öğrencilerin ders arasında cep telefonuyla ilgilenmek, televizyona bakmak, internete girmek yerine uyuyup uyanıp, çalışmaya devam ederlerse daha çabuk öğrendiğini, daha az tekrarla daha kalıcı bilgi edindiklerini biliyoruz. Bu bilginin edinmesinde beyindeki hipokampüs denilen bölgenin, REM uykusu döneminde sinaptogenez ile bilginin oluşumunu hızlandırdığını, karmaşık bilgileri çekmecelediğini düşünüyoruz” diye konuştu.

‘İLKOKUL ÖĞRENCİLERİ 10, ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİ 9 SAAT UYUMALI’

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Nöroloji Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Derya Uludüz de iyi uyumanın öğrenme gücünü arttırdığını belirterek, şunları söyledi:

“İlkokul çağı çocuklarının yaklaşık 10-10.5 saat uykuya ihtiyacı var. Ortaokul çağı çocuklarının ise dokuz saat uyuması gerekiyor. İlkokul çağındaki çocuk sabah 07.00’de uyanıyorsa akşam 21.00 civarında yatmalı. Ortaokul çağı çocuklarının 22.00 gibi yatması gerekiyor. Çünkü saat 23.00’den sonra melatonin dediğimiz bir hormon salınıyor. Melatonin hormonu, çocukların gelişmesindeki en önemli hormon. Büyümede, hücre yenilenmesinde de en önemli hormon olan melatonin mutluluğu sağlıyor, kemik gelişimini sağlıyor. Uyku bu nedenle çocuk sağlığında çok çok önemli. Öğrenmede inanılmaz yeri var. Uyuduğunuz zaman beyniniz sinir hücreleri arasındaki iletişimi daha çok arttırıyor.”

‘UYKUNUN 2 EVRESİ VAR’

Uykunun iki evresi olduğunu belirten Prof. Dr. Uludüz şöyle devam etti:

“Uykumuz derin evre ve rüya evresi olarak ikiye ayrılıyor. Rüya görmeye başladığımızda yüzeysel evreden derin evreye giriyoruz. Derin evre gün boyu öğrendiğimiz bütün olayları hafızaya almamızı sağlıyor. Rüya evresiyse hafızaya aldığınız o olayları temizlemenizi ve ayıklamanızı, önemli olanları kalıcı hafızaya almanızı sağlıyor.”

‘YATMADAN 1 SAAT ÖNCESİNE KADAR ÇALIŞILAN DERS ÖĞRENMEYİ ARTIYOR’

Düzenli uykunun hafıza açısından çok önemli olduğunu söyleyen Prof. Dr. Uludüz, “Bu nedenle düzenli, kaliteli bir uyku öğrenme açısından çocuklarda çok önemli. Çocuklar ders çalıştıktan sonra en geç bir saat içinde uyurlarsa öğrenmeleri çok ciddi artıyor” dedi.

Milli Eğitim Bakanlığı İlkokullarda Yetiştirme Programı ile programın uygulama kılavuzunu yayınladı. İYEP mesleki çalışma döneminde öğretmenlere tanıtılacak.

Milli Eğitim Bakanlığı, ilkokullarda uygulanacak yeni programın ilkelerini belirledi. 3’üncü ve 4’üncü sınıfta okuyan öğrenciler için ‘İlkokullarda Yetiştirme Programı’ 2018-2019 eğitim-öğretim dönemi içerisinde başlatılacak. Haftada toplam 10 ders saatini geçmeyecek ve velilerden hiçbir şekilde ücret talep edilmeyecek.

İYEP’ nedir? Amaçları nelerdir?

İlkokulların 3 ve 4’üncü sınıflarına devam eden, Türkçe ve matematik derslerinden İlkokullarda Yetiştirme Programı (İYEP) kapsamında belirlenen kazanımları edinemeyen öğrenciler için geliştirilen bir programdır.

İYEP hangi öğrencilere hangi sınıflarda uygulanacak? Kimler başvurabilecek?

İlkokulların 3 ve 4. sınıflarına devam eden, özel eğitim tanısı olmayan, Türkçe ve matematik derslerinden İlkokullarda Yetiştirme Programı kapsamında belirlenen kazanımları edinemeyen öğrenciler hedef kitle olacak.

Yabancı Uyruklu Öğrenciler, Sığınmacılar, Mevsimlik Tarım İşçisi Çocukları gibi tüm dezavantajlı öğrenciler İYEP kapsamında değerlendirilecek.

Başvurular ne zaman başlayacak?

2018-2019 eğitim öğretim yılı itibariyle “İlkokullarda Yetiştirme Programı” Kasım ayında başlatılacak.

Öğretmenler modüllere göre plan yapacaklar

İYEP’te görev alan her öğretmen, okutacağı modül ve öğrenci seviyelerine göre plan hazırlayacak, öğrencilerin programa devam durumunu takip edecek. Öğretmenlerin yaptığı değerlendirme sonucunda belirlenen kazanımlara ulaştığı tespit edilen öğrenciler, bir üst modüle geçecek.

MEB tarafından Türkiye genelinde ilkokullarda kasım ayının ilk haftasında İYEP başlatılacak. Program, hafta sonlarında, hafta içi ders saatleri dışında, bunların uygun olmaması durumunda okulun şartları ve personel durumu da dikkate alınarak okul yönetimince planlanacak zamanlarda uygulanacak.

Program süresi, hafta içi günde 2 ders saatini, hafta sonu günde 6 ders saatini ve haftada toplam 10 ders saatini geçmeyecek.

İYEP’in uygulanmasında; öğrencinin kendi sınıf öğretmeni, okulun diğer sınıf öğretmenleri, ilçe norm fazlası sınıf öğretmenleri, ilçede programda görev almak isteyen sınıf öğretmenleri, bunların olmaması durumunda ders ücreti karşılığında görevlendirilen sınıf öğretmenleri de görev alabilecek.

İYEP, okulda bir öğrenci bile olsa uygulanacak. Gruplar, 1-6 öğrenciden oluşturulacak ve bu sayı en fazla 10 öğrenciye kadar çıkarılabilecek.

Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk, Ankara Üniversitesi Avrupa Toplulukları Araştırma ve Uygulama Merkezinde düzenlenen ‘EDUCCON 2018 Eğitim Konferansı’na katıldı. Bakan Selçuk, “Burası benim için ‘eve gelmek güzel şey’ dediğim bir yer. Gençliğim burada geçti diyebilirim. Çok ilginç bir dönemdi, hem 12 Eylül öncesinde okumuş olmak hem 12 Eylül sonrasında okumuş olmak. Bu fakültenin Türk eğitim tarihinde, sisteminde çok özel bir yeri olması gerektiğini, bundan sonra da çok daha derinleşmiş, genişlemiş bir şekilde bu birikimini toplumla paylaşacağını umut ediyorum. Endüstri 4.0 ismi çok fantastik. Bu isim bende şöyle bir çağrışım da oluşturuyor, eğitim 4.0 dediğimizde oradaki rakam kaçsa 4.0 eğitimin kaç sıfır yenik olduğunu hatırlatır bana. Eğitim denildiğinde sadece endüstrinin ihtiyaçları anlaşılıyor ve eğitimin içeriğinin endüstrinin gereksinim duyduğu beceri setleri üzerinden yorumlandığı bir eğitim varsa, sermayenin bu kadar eğitimi yönlendirdiği, yönettiği, iteklediği bir eğitim sistemi varsa bizim bunun üzerinde tekrar düşünmemiz lazım” dedi.

‘EĞİTİM 4.0 MESELESİ ASLINDA TÜM DÜNYA İÇİN ÖNEMLİ’

“Biz insanı çift kanatlı olarak görmedikçe yani aklı ve kalbi uzlaştıran, birleştiren bir insan olarak görmedikçe ontolojisini ve epistemolojisini birlikte kuramayız” diyen Selçuk, “Maalesef insan yetiştiren kurumlarımızın hiçbirinin web sitesinde ana girişlerinde ya da herhangi bir dokümanında ‘bizim insan yetiştirme anlayışımız şudur’ diye bir ibare görmek çok fazla mümkün değil. Eğitim 4.0 meselesi aslında tüm dünya için önemli. Bizim 2040’lara doğru singularity tekillik çağı dediğimiz bir çağ geliyor. Dijital olanın, biyolojik olanın ve fiziksel olanın bütünleştiği bir çağdan söz ediyoruz. Bir insanın içerisinde aynı zamanda bir dijital içeriğin çipler marifetiyle çalıştığı, aynı zamanda fiziksel içeriğin insanın vücuduna entegre edildiği bir döneme doğru gidiyoruz. Bugün okul öncesine, ilkokula başlayan çocuklarımız bu çağda iş hayatına atılacak. Büyük bir ihtimalle işten atılacaklar. Çünkü robotların, makinalaşmanın getirdiği bir yeni sistematikten de söz ediyoruz. Bu mesele gerçekten önemli. Marx’ın teori ve pratiğin buluşturulması hususunda özellikle vurguladığı ‘praksis’ kavramı belki bizim için bir yön verici olabilir. Praksis teori ve pratiği buluşturmanın çok da eylemsel açıklamasını içeriyor. Bu mesele bizim için tarihsel bir problemdi aslında” diye konuştu.

Ahmet Mithat Efendi ile Namık Kemal arasında geçen bir tartışmadan söz eden Ziya Selçuk, Namık Kemal’in ‘Biz çok cesur, çok idealist, çok vatansever insanlar yetiştirmeliyiz’ dediğini, Ahmet Mithat’ın ise ona ‘Kemal senin bu vatansever, cesur, idealist adamın ne iş yapacak? Bir mesleği yok, becerisi yok, bu adamın bir beceriye ihtiyacı var. Yetmez mi verdiğimiz bu kuşaklar, yetmez mi bu kadar nesili heba ettiğimiz’ şeklinde cevap verdiğini anlatarak, “Bu aslında bizim bugünkü fotoğrafımızı da içeriyor. Bir de Hasip Aytuna’nın bir mektubu var. Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel Bakan olduğu hafta kendisine üç sayfalık mektup yazar. O mektup aslında bugünün de bir fotoğrafı” dedi.

‘PARLAYAN NESNELER SENDROMU DİYE BİR SENDROM VAR’

Bakan Selçuk, konuşmasına şöyle devam etti:

“Bunu şunun için söylüyorum, bizim kavramlar ve kelimeler konusunda çok duyarlı olmamız lazım. Çünkü kelimelerle kavramlar karnından doğdukları medeniyete hizmet ederler öncelikle. Eğer biz literatürden uygulamaya doğru gelmekte ısrar edersek uygulamadan literatüre gidecek bir kavram üretimimiz olmaz. Türkiye’deki bütün eğitim fakültelerinin Türkiye’ye özgü ve dünyaya kattığı kaç tane kavram var diye sorarsak bunun yanıtını çok daha özgün bir şekilde verme imkânımız olacaktır. Bu kavramlar elbette önemli. Eğitimin bu kadar yozlaştırılmasının ve tamamen tüketim ve hazzın hizmetine verilmesinin elbette nedeni var. Bilimin insanlığı kontrol etmek amacıyla kullanılıyor olması elbette kötü. Ama bizim bilimin dışında da bir metodolojimiz yok. Bunu düzeltmenin yolu da bilimden geçiyor. Bilim zihniyetini, aklı son derece güçlü bir şekilde yeni nesillere izah etmemiz ve öncelikle kendimizden başlayarak bunu içselleştirmemiz ön koşul. Çünkü kelimelerde bir büyü de var son zamanlarda benim gördüğüm. Dikkatimiz çok dağılıyor. Parlayan nesneler sendromu diye bir sendrom var. Bu çağ PNS çağı. Sürekli bir şey parlatılıyor, sürekli bir şey moda haline getiriliyor ve dikkatimiz dağılıyor. Asla odaklanmamıza fırsat verilmiyor. Bu çocuklarda benim çok rahat gördüğüm çeşitli dijital araçlarla, telefon veya başka araçlarla da bu PNS’nin giderek güçlendiği bir döneme doğru da geliyoruz. Aslında bu mesele idealizmle de alakalıysa bizim küçük küçük çukurlar kazmak yerine kuyu kazmamız, derinleşmemiz, odaklanmamız lazım. Kuyu kazmazsak su bulamayız. O sebeple çocukları da daldan dala birçok alanda çeşitli becerilere yönlendirmek yerine 1-2 alanda derinlemesine çalıştırmak hususunu öne çıkarmak zorundayız. Bu kavramların büyüsünü dikkatle ele almak zorundayız.”

‘EĞİTİM KELİMESİNİN ETİMOLOJİSİNDEN BAŞLAYARAK YENİDEN BİR İNŞA HAREKETİNE GİRİŞMEMİZ LAZIM’

Big data kavramıyla ilgili konuşan Selçuk, “Arkasında tanrısal bir güç atfında bulunulan bir kavram. Artık bütün varlığıyla big datayla biz anlayabilir ve yönetebiliriz meselesi. Bu insanı sadece hayvan tabiatı içerisinde psikosomatik bir düzeyde ele alma gafletini gösteren bir şey bu. Bizim geleceğe yönelik olarak bir uygarlık oluşturacaksak big datanın enformasyona dönüşmüş hali enformasyonun bilgiye, canlı bilgiye dönüşmüş hali, onun da bilgeliğe dönüşmüş hali. Bizim big datadan, big knowledge ve big wisdom’a doğru giden bir ufkumuz olması lazım. Bu ufkumuz olmazsa uygarlığı anlamak konusunda bile çelişkilerimizi asla yenemeyiz, kontrol edemeyiz. Bu sorunsalın çözümü bence yeni bir kuramlar kuşağına ihtiyaç var. Halihazırdaki eğitim kuramları bizim var olan hadiseleri anlamamız hususunda son derece kısır ve pozitivizmin doruk noktada olduğu 1800’lü yılların sonu, 1900’lü yılların başındaki basit nedensellik kurgusuyla anlayamayacağımız bir yere götürüyor bizi eğitim alanında. Bizim çoklu nedensellik üzerinden yeni kuramlar kuşağına ihtiyacımız var. Bizim yeni bir felsefeye ihtiyacımız var. Ama bunun bu topraklardan doğması gerekiyor. Bu otu biz burada büyütmezsek, yeşertmezsek, elimizde korumaya çalıştığımız tohumlar bizim için çözüm değil. Herkes kendi geleneğini, geçmişini, tohumunu korumaya çalışıyor ve biz eğitimi maalesef hep geçmiş üzerinden tartışıyoruz. Eğitim aslında çocuğu şimdiye uyandırmaktır. Bizim eğer eğitim konusunda bir şey yapmamız gerekiyorsa oturup eğitim kelimesinin etimolojisinden başlayarak yeniden bir inşa hareketine girişmemiz lazım. Bu fakülte hiçbir abartıya, hiçbir tarafgirliğe yer olmaksızın bu fakülte tam da onun merkezi. Buradan bizim bir tohumu yeşertmemiz lazım” dedi.

BAKAN SELÇUK MÜZİK DİNLETİSİNE EŞLİK ETTİ

Programa Bakan Selçuk’un yanı sıra Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erkan İbiş, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fatma Bıkmaz ve Prof. Dr. Selahiddin Ögülmüş’te katıldı. Programın başında öğrenciler tarafından müzik dinletisi sunuldu. Bakan Selçuk, öğrencilerin söylediği şarkılara zaman zaman tempo tutarak eşlik etti. Programda çeşitli robotlar da sergilendi.